۱۳۸۹ آذر ۲۰, شنبه

مهمترین خبرهای روز شنبه بخش دوّم، تحلیل ها و آخرین گزارشات از اعتراضات، بازداشتها، زندان، و بیدادگاهها --- بیانیه ها


آراز. م. فنی

اخبار روز: 

خلاصه ای از پاره ی اول:
کنشگران حقوق بشر و نهادهائی که آن ها را نمایندگی می کنند بهتر است از موضع گیری مستقیم سیاسی و حمایت از یک حزب/جریان سیاسی پرهیز کنند. کف خواستهای ما و همه ی جریانهای سیاسی، فرهنگی و اقتصادی دموکراتیک، می بایست پیاده شدن منشورهای حقوق بشر باشد. اینکه چه کسی می بایست این سیاست را پیاده کند و یا اینکه گروهای سیاسی از چه ایدئولوژی طرفداری کنند، بستگی خواهد داشت به نتیجه ی انتخابات دموکراتیک در هر جامعه و قدرت رسمی مورد پذیرش مردم. نهادی که نماینده ی مردم است و آئین نامه های بین المللی را امضا کرده و سخنگوی سیاسی و رسمی جامعه ی خود است، مسئول اجرای مفاد جهانی حقوق بشر می باشد.
بدین ترتیب در اولین مرحله روی سخن کنشگران حقوق بشر، باید به دولتها و سازمانهای زیرمجموعه ی دولتها مثل استانداری ها و یا فرمانداری ها معطوف باشد. طبیعی است که کنشگران حقوق بشر با روشنگری و بسیج اقکار عمومی درونی و بین المللی برای فشار به دولتها جهت رعایت حقوق مندرج در منشورهای انسانی سازمان ملل توسط آنها استفاده خواهند کرد. از این زاویه است که خطاب ما در وحله ی اول به دولت و قدرت حاکم و نیروئی که مسئول هدایت هر جامعه ای انتخاب شده متمرکز خواهد شد. اینکه آیا این دولت که در سازمان ملل نیز نماینده دارد برای به قدرت رسیدن از چه ابزاری استفاده کرده و یا می کند نیز می تواند موضوع کار ما باشد اما با رعایت توضیح پائین.
فرق ما با احزاب سیاسی، گروها و نحله های قومی و مذهبی که در ایران و یا سایر کشورها فعال هستند این است که ما نمی توانیم تنها از یک جریان سیاسی و یا قومی/مذهبی دفاع کنیم. چنین دفاعی در تضاد با سایر جریانها قرار خواهد گرفت. ما از آزادی بدون قید و شرط احزاب و فعالیتهای سیاسی، مذهبی، تعلقات جنسی و فرهنگی مردم گروههای گوناگون دفاع می کنیم. تائید سیاست، حکومت و یا رد سیاست و حکومتی دیگر می تواند به انتخاب گزینه ی حقوقی/سیاسی مشخصی منتج شود. ما سیاست و حکومت مشخصی را انتخاب نمی کنیم. کنشگران یک سازمان حقوق بشر باید بتوانند بعنوان میانجی و مصلح (یعنی کسی که در ایجاد صلح و امنیت اجتماعی فعال است و دخالت می کند) عمل کنند. این امر با جانبدار؟ بودن جریان حقوق بشر تطابق نخواهد داشت.

کلوسی (تشکیلات عظیمی) بنام سازمان ملل و پارادوکس حقوق بشر
همانطوریکه می دانیم سازمان ملل متحد بعد از شکست پروژه ائی به نام "جامعه ی ملل" بین و بعد از جنگ جهانی دوم بر ویرانه های زندگیهای برباد رفته و ایده های از معنی تهی شده ی دوره روشنگری و مدرنیته شکل گرفت. جامعه ملل موفقیت‌ها و شکست‌هایی داشت. زمانی که این سازمان، نتوانست به تمام اهداف اصلی خود دست یابد و سیاست‌های این سازمان برای خلع سلاح محورهای قدرت و جلوگیری از
هرگونه جنگ شکست خورد در پایان جنگ جهانی دوم (۱۹۴۶) کشورهای بزرگ تصمیم به انحلال این سازمان گرفته و سازمان ملل متحد بعد از جنگ جهانی دوم بود که شکل گرفت. 
سازمانهای زیر مجموعه ی سازمان ملل نشانگر و انعکاس دهنده ی تضادهای موجود اجتماعی و مبارزه ی گروه های قدرت برای حفظ و یا کسب سیادت اقتصادی در حوزه ی بین المللی و نیز مبارزه در چهارچوب کشورهای عضو این سازمان است. کشورهای عضو سازمان ملل از طرفی با تکامل جنبش آزادیخواهی و مردمسالاری به تدوین منشورهای حقوق بشر و ایجاد موسساتی چون یونسکو و برنامه ی توسعه ی اقتصادی و...موفق می شود و از سوی دیگر با تشکیل شورای امنیت با سیادت پنج کشور پیروز بعد از جنگ جهانی دوم یعنی آمریکا، روسیه (شوروی سابق)، چین، فرانسه و انگلیس و حق وتوی این کشورها این سازمان عملن در خدمت قدرتهای بزرگ قرار می گیرد. بدلیل نداشتن قدرت اجرائی در حوزه های بین المللی/سیاست، تصامیم زیادی در عمل پیاده نمی شوند. هر آنگاه که قدرت بزرگی بخصوص ایالات متحده و متحدین آن از تصمیمی حمایت می کنند اجرای آن تصمیم ضمانت اجرائی پیدا می کند. ناگفته نماند که وتوی کشورهای دیگر می تواند اجرای چنین تصامیمی را با مشکل قانونی بودن روبرو بکند.
در تمامی طول دوران جنگ سرد، رقابتهای بلوک شرق و غرب، و حق وتوی اعضای شورای امنیت، عملن مانعی در مقابل دموکراتیزه شده سامان بزرگترین تشکیلات سیاسی جهان و تعمیق دموکراسی در کشورهای عضوگردید. این گونه سیاست ها مشروعیت و محبوبیت سازمان ملل را در بین گروه های صلح طلب و مردمی که شاهد جنگهای داخلی و یا رقابت این دو بلوک بودند کاهش داد. متاسفانه رقابتهای تجاری و اقتصادی بین بلوکهای گوناگون منحصربه دوران جنگهای جهانی، جنگ سرد خلاصه نشده و هنوز هم ادامه دارد. مثال بارز تحریم اقتصادی، ستیز در سازمان تجارت جهانی برای سهمیه های صادراتی و در عرصه سیاسی تحریم چین و ۱۹ کشور دیگر برای حضور در مراسم تفویض جایزه ی صلح نوبل در نروژ است.
کسری دیگر این سازمان پذیرش ساورن بودن (استقلال دولتهای ملی) و رسمیت داشتن و برابر حقوق بودن رای دولتهای غیر دموکراتیک در رای گیریهای مجمع عمومی و یا شورای امنیت می باشد. اگرچه حذف و یا محدود کردن قانون ساورن بودن دولتها (استقلال داخلی کشورها)، در شرایطی که هژمونی رئالیسم قدرت در سیاست حاکم است می تواند به گرگ تازی قدرتهای بزرگی چون آمریکا، چین، روسیه و یا سایر کشورهای بزرگ ختم شود ولی دخالت/حمایت از نیروهای صلح طلب و دموکرات در کشورهائی با نظام تمامیتخواه و دیکتاتوراداره می شوند می تواند کمکی در دموکراتیزه کردن سیاست در این کشورها را بدنبال داشته باشد.
وقتی از پارداکس سازمان ملل حرف می زنیم درست در همین مثالها صادق است. تاویل نهائی توسط کشور و یا قدرتهائی که با موضوع حقوق بشردوگانه عمل می کنند و شاخص و یا الگوی وتوی این کشورها، آنگاه که تصامیم بر مبنای حفظ منافع کشوری و یا گروهی بنا می شود برخلاف روح عدالت و حقوق برابر افراد و نهادهای سیاسی می باشد. مثالی می تواند موضوع مورد بحث را روشن کند. یکی از بزرگترین و مهمترین ارگانهای سازمان ملل که کمسیون حقوق بشر این سازمان بود که چند سال پیش، ۲۰۰۶ منحل شد.
یان الیاسون رئیس مجمع عمومی سازمان ملل از سوئد از مسئولین و پیشنهاد دهندگان چنین پیشنهاد/پروسه ای بود. بجای کمسیون حقوق بشر قرار شد شورائی متشکل از ۴۷ کشور در مجمع عمومی انتخاب شوند. بنا به قوانین موجود دراین گونه انتخابات، اعضای عضو می توانند خود را کاندید عضویت در این شورا را بکنند. هر کشوری با هر حکومتی. متاسفانه این امر با انحلال کمسیون حقوق بشر سازمان ملل و ایجاد شورای حقوق بشر سازمان ملل بجای آن عملن راه را برای انتخاب دولتهای غیر دموکراتیک چون ایران، سودان، لیبی، پاکستان، مصر و ... در این شورا را ممکن ساخته است تمامی تلاش کنشگران حقوق بشر ایرانی در ژنو برای محکومیت جمهوری اسلامی هنوز به نتیجه ی مطلوب نرسیده است.
صرف نظر از موارد بالا باید با صدای بلند اذعان کرد که یکی از مهمترین دستاوردهای کنشگران حقوق بشر، آزادیخاهان و نیروهای دموکرات جهان در تمامی عصرها تدوین وتصویب کنوانسیونهای حقوق بشر است. دهم دسامبر - فردا - شصت و دوسال از تصویب این منشورها می گذرد. نگاهی به این سالها نشان می دهد که علیرغم سوء استفاده ی قدرتهای سیاسی و اقتصادی از مفاهیم حقوق بشر و تاویلهای شخصی و یا گروهی از آن، کنوانسیونهای حقوق بشر دستاورد بزرگی بود که مبنای مبارزات دموکراتیک و انسانی سالهای اخیر در کشورهای دیکتاتور زده را به حرکت در آورده و بهمین دلیل باید در تعمیق آن کوشید. امروز نزدیک به ٣/۲ کشورهای موجود اجرای حکم اعدام را ممنوع و یا بطور موقت لغو کرده اند. آیا این دستاورد کوچکی است؟
سازمان ملل بغیر از این مورد بعنوان نهادی عمل کرده است که با ایجاد بالانس قدرت سیاسی که خود می تواند به کاهش ستیزبین بلوک قرت کمک کند توانسته به صلح بدون جنگ و امنیت نسبی کمک کند. محیطی سیاسی/اجتماعی است که امکان ایجاد دیالوگ بین نیروهای مخالف را فراهم آورده است. باوجود و حضور سازمان ملل است که جنگهای بزرگ بین کشورهای عضو دیگر صورت نمی گیرد تضادها و جنگها بیشتر در درون کشورهای عضو اتفاق می افتد. تضادهای ملی و قومی. برنامه های تحقیقاتی و تلاش در کاهش آلودگی محیط زیست و امکان دسترسی به یک رشد پایدار از جمله اقدامات ارگان توسعه ی سازمان ملل است.
در نهایت با توجه به اینکه امسال دهم دسامبر، روز جهانی تصویب اولین منشور حقوق بشر، اختصاص به مبارزه برای رفع هر گونه تبعیض اعلام شده است، ما همراه با هزاران کنشگرحقوق بشر، که بر علیه زندان، شکنجه، اعدام، سنگسار و تبعیضات ناشی از وجود سامانهای تمامیتخواه و دیکتاتور مبارزه می کنند همراه بوده و برای کسب و تامین حقوق و کرامت انسانی در همه ی جهان مبارزه می کنیم. در این راستا تلاش برای رسیدن به دموکراسی و آزادی زندانیان سیاسی بخصوص آنانی که برای آزادی و شرافت انسانی مبارزه می کنند را مقدم ترین وظیفه مشترک خود می دانیم و تا تامین و اجرای حقوق بشر در جامعه امان از پای نخاهیم نشست.

سیاست ما همانطوریکه در بالا اشاره شد در برخورد با دولتها فرق می کند. دولتهائی که منشورهای حقوق بشر سازمان ملل را امضا کرده اند موظف هستند تدابیر و راهکارهائی برای پیاده کردن کنوانسیونهای گوناگون حقوق بشر ارایه کنند. این احکام اخلاقی و فسفی را بعنوان قانون عمل تصویب کنند.
هر رژیم سیاسی و یا هر دولتی که منشورهای شناخته شده ی حقوق بشر را تائید و اجرا کند می تواند بطور ضمنی مورد تائید کنشگران حقوق بشری باشد ولی از آنجائیکه حقوق بشر ایستا نیست و می بایست تعمیق یافته و گسترش پیدا کند کمتر رژیمی در دنیا وجود دارد که می تواند با خیال آسوده بگوید که ما منشورهای حقوق بشر را بدون کم و کاست اجرا می کند. بدین جهت فعالیت و حضور سازمانهای حقوق بشر در همه ی شرایط لازم و ضروی است و با اطلاع رسانی و بسیج مردم و استفاده از اشکال مبارزه ی بی خشونت برای فشار به دولتها و موسسات اقتصادی اجتماعی موجود برای رفع تبعیض و رعایت حقوق بشر در دستور روز فعالیتهای ما قرار داشته باشد. یک فعال حقوق بشر بدیگر بیان بعنوان یک انسان و یا پدیده ی اجتماعی نان استاپ عمل کند.
در نهایت وبعنوان نتیجه گیری این قسمت باید بگویم که بزیر کشیدن و سرنگونی و یا اصلاح در قوانین مدنی و سیاسی را ما بعنوان کنشگر حقوق بشر، مستقیمن انتخاب نمی کنیم. اصلاحات، تغییرات بنیادی و یا انقلاب – بدون و یا با خشونت – توسط چه کسی و یا چگونه باید انجام گیرد راهکاری نیست که ما به عنوان یک نهاد حقوق بشری دخالت مستقیم در روند اجرای آن داشته باشیم. نیز اینکه رهبری و یا هژمونی در این پروسه ی اجتماعی توسط چه جریانی/تفکری می بایست انجام گیرد نمی تواند به انتخاب ما باشد. بدیگر بیان ما نمی توانیم خواهان پیاده شدن یک سامان فکری خاص و یا نظام سیاسی مشخصی باشیم. یک مقایسه و بررسی می تواند موضوع بحث را دقیقتر کند. نقل قولی از "جنبش فعالان حقوق بشر" که در ایران فعال هستند زا می آورم که بیان مواضع عمومی/عملی آنها را توضیح می دهد که در اختلاف با برداشت ما قرار دارد. علیرغم احترام به کار این همکاران باید بگویم که ما با چنین رویکرد و راهکار عملی فاصله داریم. چرا که همانطوریکه اشاره کردم یک کنشگر حقوق بشر موضع حمایتی دارد و نه کنشگر سیاسی و عملی. ما نمی توانیم به جای حزب سیاسی عمل کنیم.
"وقتی به فعالین حقوق بشر اشاره می شود منظور کسانی هستند که در زمینه دیده بانی نقض حقوق بشر در ایران و پی گیری و گزارش آن به مردم و جامعه بین المللی تلاش می کنند. خوشبختانه در ایران تشکل های مقتدری در زمینه دیده بانی نقض حقوق بشر وجود دارند. عزیزانی که با تلاش خستگی ناپذیر خود، حتی برای یک لحظه ، نظام استبداد حاکم بر ایران را آسوده نمی گذارند ... اما تشکیلات جنبش فعالان حقوق بشر ایران وظیفه ی متفاوتی دارد...ما به دنبال از میان برداشتن "عوامل" نقض حقوق بشر در ایران هستیم، و به این دلیل به مثابه یک تشکیلات سیاسی عمل می کنیم...تشکیلای با هدف سیاسی"
قسمتی از بیانیه - ( چرا سازماندهی می کنیم) جنبش فعالان حقوق بشر ایران

ادامه دارد




اخبار روز: 


اخبار روز: پلیس برلین تطاهرات ایرانیان مقیم این شهر به مناسبت روز جهانی حقوق بشر را مورد حمله قرار داد. در اطلاعیه ی مشترکی که کانون پناهندگان سیاسی ایرانی – برلین و کمیته دفاع از زندانیان سیاسی ایران – برلین در این باره منتشر کرده اند، آمده است:
امروز به مناسبت روز جهانی حقوق بشر در اعتراض به اعدام، سنگسار، دستگیری فعالین جنبش های اجتماعی و نقض سیستماتیک حقوق بشر در ایران یک میتینگ اعتراضی در مقابل سفارت جمهوری اسلامی که از طرف کمیته دفاع از زندانیان سیاسی ایران و کانون پناهندان سیاسی ایران در برلن تدارک دیده شده بود، برگزار شد.
ابتدا بیانیه ای از طرف برگزارکنندگان در رابطه با موارد فوق خوانده شد. سپس خانم پری رفیع از جامعه دفاع از حقوق بشر در ایران به موارد نقض حقوق بشر در ایران پرداخت.
شرکت کنندگان با در دست داشتن پلاکارد هائی با مضمون زندانی سیاسی آزاد باید گردد، جدائی دین از دولت، لغو مجازات اعدام، ممنوعیت شکنجه، مرگ بر جمهوری اسلامی ایران و... به دادن شعار با این مضمون ها پرداختند.

بیش از سه ربع از آکسیون نگذشته بود که یکی از ماموران پلیس از داخل سفارت برگشت وبه مسئول آکسیون گفت که سفارت شکایت کرده و پلاکارد، "سرنکون باد جمهوری اسلامی" به زبان فارسی و انگلیسی بر نرده کنار پیاده رو آویزان بود را باید برداریم. تظاهرکنندگان مخالفت کرده و با صدای بلندتر شعار "مرگ بر جمهوری اسلامی" و "سفارت ایران مرکز جاسوسی" سر دادند. نیروهای کمکی پلیس با سگ به محل آکسیون سر رسیدند و پلیس با خشونت به تظاهرکنندگان حمله نمود و با کوبیدن مشت بر سر و روی تظاهرکنندگان که همگی پشت نرده هائی که توسط پلیس برای آکسیون نصب شده بود، پلاکار را کشیده و با خود بردند.
از طرف تظاهرکنندگان به زبان فارسی و آلمانی اعلام شد که این کار پلیس غیرقانونی بوده و آنها نه به سفارت رژیم و نه به دولت آلمان اجازه می دهند که جلوی فعالیت سیاسی مخالفین رژیم را بگیرند. تظاهرکنندگان همچنان علیه رژیم و علیه خشونت پلیس آلمان، شعار دادند.

بعد از اتمام آکسیون در حالیکه تظاهرات کنندگان دستجمعی و با فاصله بسیار کم در حال بازگشت بودند پلیس با خشونت تمام حمله کرده و سه مرد و یک زن را با خود بردند. در این میان چندین نفر زخمی شدند و یک زن که بشدت توسط پلیس پرتاپ شده بود با ماشین اورژانس به بیمارستان انتقال یافت.

در این اطلاعیه سپس آمده است:
ما ضمن محکوم کردن خشونت پلیس علیه شرکت کنندگان حرکت اعتراضی، این مسئله را تحت پیگرد قانونی قرار داده ایم.
ما همچنان که تاکنون اجازه ندادیم که نمایندگان رژیم سرکوب و اعدام در مجاامع بین المللی برلن حضور یابند، اجازه نخواهیم داد جمهوری اسلامی در اینجا نیز فعالیت سیاسی ما را محدود سازد.
فیلم های تهیه شده از این آکسیون را بزودی در اختیار همگان قرار خواهیم داد.

 



اخبار روز: کانون نویسندگان ایران غروب روز جمعه با انتشار اطلاعیه ای نسبت به ممانعت از برگزاری آزادانه ی مراسم سالگرد قتل محمد مختاری و محمدجعفر پوینده دو تن از نویسندگان عضو این کانون که در جریان قتل های زنجیره ای کشته شدند، اعتراض کرد. متن بیانیه ی کانون نویسندگان به شرح زیر است:
امسال نیز از آغاز ورود به گورستان امام‌زاده طاهر، شرکت‌کنندگان در مراسم با فشار، تهدید و ممانعت مأموران سرکوب روبه‌رو شدند. با این همه، به یاد جان‌باختگان راه آزادی و ستم‌ستیزی یک دقیقه سکوت داده شد و بیانیه‌ی کانون نیز خوانده شد. پس از پراکنده شدن جمعیت، این‌جا و آن‌جا برای شرکت‌کنندگان مزاحمت‌هایی ایجاد شد، پوسترها را ضبط کردند، بعضی تلفن‌های همراه را گرفتند و...
چنان‌که در بیانیه‌ی کانون نویسندگان ایران آمده است، کانون هم‌چون گذشته خواهان معرفی و محاکمه‌ی آمران و عاملان قتل‌های زنجیره‌ئی است،‌ و برگزاری آزادانه‌ی مراسم برای جان‌باختگان آزادی را در هر نقطه‌ی ایران حق بی‌چون‌وچرای خود می‌داند.

کانون نویسندگان ایران
۱۹ آذر ۱٣٨۹

گزارش گردهمایی به مناسبت سالگرد قتل محمد مختاری ومحمد جعفرپوینده
اخبار روز - گزارش دریافتی: درپی درخواست کانون نویسندگان ایران جهت گرامی داشت یاد جان باختگان راه آزادی زنده یادان محمد مختاری و محمدجعفر پوینده در ساعت ۲ بعد از ظهر جمعه ۱۹ آذر ماه تحت تدابیر شدید امنیتی مراسمی بر مزار آنها برگزار گردید. در این مراسم که با ممانعت پی درپی مامورین مواجه بود پیام کانون نویسندگان ایران توسط فریبرز رئیس دانا خوانده شد و شعر کوتاهی نیز از طرف یکی از شرکت کنندگان سروده شد. در پایان علی اشرف درویشیان که برروی چرخ ویلچر سخنرانی میکرد ضمن گرامیداشت یاد و خاطره زنده یادان محمد مختاری و محمد جعفر پوینده تاکید نمود که راه آنها که راه آزادی و سعادت مردم این سرزمین است همچنان ادامه خواهد داشت.

 

گفت‌و‌گو با شیرین عبادی وضع حقوق بشر در ایران

وخامت بیشتر وضعیت حقوق بشر در ایران

ایرج ادیب‌زاده
عبدالرضا تاجیک، روزنامه‌نگار زندانی در ایران برنده‌ی جایزه‌ی بهترین روزنامه‌نگار سال ۲۰۱۰ از سوی سازمان گزارشگران بدون مرز در پاریس شد.عبدالرضا تاجیک، روزنامه‌نگار ۴۴ ساله‌ی ایرانی، فارغ‌التحصیل علوم سیاسی دانشگاه تهران، از سال ۱۹۹۷ به همراهی گروهی از روزنامه‌نگاران اصلاح‌طلب در روزنامه‌های خرداد، فتح، بنیان، بهار، همبستگی و شرق حرفه‌ی روزنامه‌نگاری را آغاز کرد، اما همه‌ی این روزنامه‌ها توسط جمهوری اسلامی تعطیل شدند.
Download it 
Here!
او از اعضای کانون مدافعان حقوق بشر و نیز مسئول صفحات سیاسی بسیاری از روزنامه‌ها بود.
عبدالرضا تاجیک که در طول سال‌های اخیر چندبار توسط مامورین وزارت اطلاعات بازداشت شده بود، کمتر از یک‌سال پیش دوباره بازداشت شد و همچنان در زندان انفرادی در زندان اوین به‌ سر می‌برد.
این دومین باری است که جایزه‌ی بهترین روزنامه‌نگار سال به یک روزنامه‌نگار ایرانی داده می‌شود. سال ۲۰۰۱ این جایزه به رضا علیجانی اهدا شد.
شیرین عبادی برنده‌ی جایزه‌ی صلح نوبل که در مراسم انتخاب روزنامه‌نگار و رسانه‌ی سال گزارشگران بدون مرز ۱۸ آذر ۹ دسامبر حضور داشت، جایزه‌ی عبدالرضا تاجیک را از سوی او دریافت کرد و گفت: «کاش عبدالرضا تاجیک خود در این جا حاضر بود و جایزه‌اش را دریافت می‌کرد.»
وی گفت: «عبدالرضا تاجیک، این روزنامه‌نگار شجاع بهای عضویت در کانون مدافعان حقوق بشر را پرداخت می‌کند. او یکی از بهترین روزنامه‌نگاران ایران است.»
نکته حائز اهمیت این است که برای فشار بیشتر بر عبدالرضا تاجیک، خواهر این روزنامه‌نگار زندانی را نیز که درباره‌ی برادرش خبررسانی می‌کرده، به یک‌سال و نیم زندان محکوم کردند.
ژان ژولیار، دبیرکل سازمان گزارشگران بدون مرز درباره‌ی اعطای جایزه‌ی بهترین روزنامه‌نگار سال به عبدالرضا تاجیک، ابراز امیدواری کرد که از طریق اعطای این جایزه زمینه‌های آزادی این روزنامه‌نگار فراهم شود.
جایزه‌ی رسانه‌ی سال ۲۰۰۱ سازمان گزارشگران بدون مرز به رادیو شابل در سومالی داده شد؛ رادیویی که در کشور سومالی تنها صدای آزاد به حساب می‌آید و اسلام‌گرایان افراطی تاکنون برای خاموش کردن این صدا تلاش بسیار کرده‌اند و تاکنون سه نفر از روزنامه‌نگاران و مسئولان آن را به قتل رسانده‌اند.
در پایان مراسم اهدای جایزه ی آزادی مطبوعات شیرین عبادی برنده‌ی جایزه‌ی صلح نوبل ابتدا درباره‌ی روز جهانی حقوق بشر که روز دهم دسامبر است، به زمانه چنین گفت:
شیرین عبادی: روز جهانی حقوق بشر روزی است که اعلامیه‌ی جهانی حقوق بشر تصویب شد و در آن بعد از اتمام جنگ بین‌الملل دوم متفکرین و حقوقدانان و فلاسفه‌ی جهان نشستند و متنی را تهیه کردند که بعد دولت‌ها آن را تصویب کردند. در مقدمه‌ی اعلامیه آمده است برای این که جنگ دیگری در آینده اتفاق نیفتد، دولت‌ها متعهد می‌شوند که این حقوق را برای مردم کشور خودشان رعایت کنند. زیرا هیچ جامعه‌ای در آرامش و صلح باقی نخواهد ماند، اگر که حقوق بشر در آن کشور لطمه ببیند.

وضعیت کنونی حقوق بشر در ایران را شما چه طور ارزیابی می‌کنید؟
وضعیت حقوق بشر در ایران متأسفانه رو به وخامت می‌رود. به همین دلیل است که اخیراً مجمع عمومی سازمان ملل متحد طی قطعنامه‌ای با اکثریت ۸۰ رأی ایران را محکوم کرد که به حقوق بشر بی‌توجه است و وضعیتش بد است و دولت می‌بایست در رفتارش با مردم تجدید نظر کند. دبیرکل سازمان ملل متحد را متعهد کرده‌اند که هر سه ماه یک‌بار گزارشی از وضعیت مربوط به حقوق بشر در ایران تهیه کند. من در همین‌جا از کلیه‌ی ایرانیان خواهشمندم گزارش‌های خودشان را راجع به وضعیت نقض حقوق بشر به صورت مستند به سازمان ملل متحد بدهند و دبیرکل را یاری کنند در این که گزارش‌های بهتری تهیه کند. خواهش می‌کنم در تنظیم گزارش دقت کنید. مطالبی که اطلاع می‌دهید، کاملا صحیح و مستند باشد.
شما خودتان وکیل دعاوی هستید. الان چند تن از وکلای دادگستری، کسانی را که از حقوق بشر در ایران دفاع می‌کردند، گرفته‌اند و زندانی کرده‌اند یا بعضی از آنها را به دادگاه احضار کرده‌اند. این وضعیت را شما چگونه ارزیابی می‌کنید؟
این وضعیت نشانه‌ی دیگری‌ است از وخامت حقوق بشر در ایران و از نتایج عدم استقلال قوه قضاییه. وقتی که قوه‌ی قضاییه استقلال خودش را از دست دهد و قضات آلت دست مأمورین امنیتی شوند، انتظاری جز این نمی‌رود. درحال حاضر تعدادی وکیل در زندانند. لازم می‌دانم یادآور شوم خانم نسرین ستوده از ۱۳ شهریور به این طرف در حبس انفرادی هستند. با وجود این که طبق قانون هرکس تحقیقات مقدماتی‌اش تمام شود و پرونده به دادگاه برود، باید از حبس انفرادی به بند عمومی منتقل شد. ایشان را منتقل نکرده‌اند، در حالتی که جلسه‌ی دادرسی ایشان شروع شده است. دو جلسه‌ی دادرسی داشته است و حتی دادگاه اول تمام شده و دادگاه قرار است رأی دهد.

ضمناً وقتی به موجب قانون، دادگاه ختم دادرسی را اعلام می‌کند، غیر از صدور رأی کار دیگری نمی‌تواند بکند. دادگاه در مورد خانم نسرین ستوده ختم دادرسی را اعلام کرده و قرار بود که ظرف هفت روز رأی دهد. اما نه تنها رأی نداده، بلکه برخلاف مقررات قانونی قرار بازداشت را دوباره تمدید کرده است؛ آن‌هم بدون هیچ گونه علتی. تمام اینها رفتار خلاف قانون است و خانم ستوده در اعتراض به رفتار خلاف قانون دادگاه، امروز سومین روزی است که در اعتصاب غذای خشک به‌ سر می‌برند. وضعیت جسمی ایشان اجازه‌ی اعتصاب غذا را نمی‌دهد. ما نگران سلامتی و جان ایشان هستیم و از تمام آزادی‌خواهان جهان دعوت می‌کنم که به هر شیوه‌ی ممکن اعتراض خودشان را به ادامه‌ی بازداشت خانم ستوده اعلام کنند.
در عین حال آقای محمد اولیایی‌فر که یکی از وکلای شجاع هستند، به یکسال حبس محکوم شده‌اند و الان دارند مدت محکومیت خودشان را سپری می‌کنند. ایشان هم طبق گفته‌ی خانواده‌ی‌شان بیمار هستند. ولیکن با مرخصی استعلاجی ایشان موافقت نمی‌شود. ما نگران سلامت همکاران دربند خودمان هستیم. من با انجمن بین‌المللی وکلا صحبت کردم. آنها اعتراض کردند. با انجمن‌های وکلای دادگستری در پاریس، در مادرید و در آلمان صحبت کردم. همگی مشغول فعالیت روی این پرونده هستند. خانم پیلای اظهار نگرانی کردند. موضوع به گزارشگران مخصوص دفاع از حقوق بشر و گزارشگران مخصوص حمایت از استقلال قضایی اطلاع داده شده است. همه‌ی اینها جزو پرونده‌ی حقوق بشر ایران ثبت است.
به خاطر همین کارهاست که دولت ایران به طور مداوم در مجامع بین‌المللی محکوم می‌شود و متأسفانه به جای این که رفتار خودش را بهتر کند، این گونه محکومیت‌ها را منتسب می‌کند به دولت‌های غربی و این درست نیست. شما رفتارتان را با مردم بهتر کنید، به تعهدات بین‌المللی خودتان احترام بگذارید، می‌بینید که دیگر محکوم نمی‌شوید.
شما مدت‌هاست بیرون از ایران هستید. آیا در خارج از ایران فعالیت‌های‌تان بیشتر در مجامع بین‌المللی است؟
بله، همین‌طور است. علت این‌که من خارج از ایران هستم، برای این است که احساس می‌کنم خارج از ایران مفیدتر خواهم بود برای ایران و مردم ایران. در داخل ایران می‌بینید که به علت سانسور امکان هرگونه فعالیت گرفته شده است. همکاران شجاع من در کانون مدافعان حقوق بشر، یا در زندان هستند یا به خاطر فشار و سانسور ناگزیر شده‌اند که سکوت پیشه کنند. در چنین شرایطی وظیفه‌ی من است که سفیر سیار مدافعان حقوق بشر باشم.
وضعیت روزنامه‌نگاران الان در ایران خیلی وخیم است. بسیاری از روزنامه‌نگاران مجبور به ترک ایران شده‌اند. درباره‌ی مراسم شب گزارشگران بدون مرز نظرتان را بفرمایید.
متأسفانه سانسور در ایران بسیار شدید است و ایران تبدیل شده است به زندان بزرگ روزنامه‌نگاران. هفته ی پیش هم روزنامه‌ی شرق را بستند و چهار روزنامه‌نگار را دستگیر کردند. با این ترتیب حدود ۴۴ خبرنگار و وب‌نگار الان در زندان هستند. جرم اینها فقط نوشتن و یک انتقاد ساده از حکومت است. همین مسئله نشان‌دهنده‌ی بی‌توجهی دولت ایران به آزادی بیان است. خوشحالم که امروز یکی از خبرنگاران در بند، یکی از آزادگان زندانی ایران برنده‌ی این جایزه شده است. آقای عبدالرضا تاجیک روزنامه‌نگار شجاعی که بعد از انتخابات ریاست جمهوری برخلاف قانون و به‌ناحق سه بار به زندان افتاد و در بار سوم که از عاشورا به این طرف دستگیر شده، در حبس انفرادی است. او در شدیدترین وضع به‌ سر می‌برد برای این‌که قبول نکرده است که علیه خودش صحبت کند. علاوه برآن، برای این که این خبرنگار شجاع را بیشتر اذیت کنند، خواهرش را که راجع به او اطلاع‌رسانی کرده است، به یک‌سال و نیم حبس محکوم کرده‌اند. در حقیقت با حبسی که برای خواهرش خانم پروین تاجیک تعیین کرده‌اند، زجر مضاعفی به این خبرنگار داده‌اند.

 


«عربستان سعودی، رهبری طرف های مقابله با ایران را عهده دار شده است»


ملک عبدالله، 
پادشاه عربستان
«ريموند ليرسی»، نويسنده و کارشناس امور خاورميانه در تحليلی از شهر رياض پايتخت عربستان سعودی که در وبسایت «هافينگتون پست» چاپ شده، می نويسد که در رياض همه به خوبی از خطر جدی برنامه های هسته ای ايران برای موجوديت عربستان سعودی و صلح و آرامش در منطقه آگاه هستند. فاجعه ناشی از قدرت هسته ای ايران نه فقط برای عربستان سعودی و همسايگان آن، که برای تمام جهان خطرناک خواهد بود.
این تحليلگر آمريکايی امور خاورميانه، سپس جمله ای نقل می کند که اسناد ويکی ليکس اخيرا آن را افشا کرده اند. مقامات عربستان در گفت وگوهای خصوصی خود با ديپلمات های آمريکايی، با اشاره به خطر ايران گفته بودند: «بايد سر مار را قطع کرد.» تفسير وی از اين جمله اين است که حکومت ايران بر خلاف منافع آن کشور، به عاملی تهديد کننده برای همه بدل شده است.
ريموند ليرسی به عنوان نمودی از تهديد جدی ايران به حضور دائم و عمليات دريايی آمريکا در خليج فارس و تنگه هرمز اشاره می کند که هزينه آن یکصد ميليون دلار در روز است و هدف آن علاوه بر تامين امنيت صادرات نفت، حفاظت از عربستان سعودی و ساير کشورهای حاشيه خليج فارس در قبال هرگونه تهديدی از سوی حکومت ايران است.
به نوشته اين تحليلگر آمريکايی، دولت عربستان سعودی بيش تر از قبل اين موضوع را دريافته است که بخش اعظم منابع مالی که دو دهه ی اخير به سوی گروه های تندرو و خشونت طلب اسلام گرا سرازير شده از سوی منابعی در اين کشور بوده اند.اين گروه های تندرو و شهروندان سعودی که به آنها پيوسته و يا کمک می رسانند يکی از عوامل مهم بی ثباتی در منطقه و حتی در خود عربستان بوده اند.
با توجه به نقش و جايگاه دولت عربستان سعودی در منطقه و کل جهان، زمان آن فرا رسيده که حکومت اين کشور در مواجهه با موارد حساس و خطرناکی مثل تهديد ايران نقش رهبری را به دست بگيرد. عربستان سعودی به خوبی دريافته که ثروت سرشار آن از منابع نفت مسئوليت مهمی برای حفظ ثبات در منطقه و احترام به ملل ديگر بردوش آن کشور گذاشته است.
ريموند ليرسی در ادامه تحليل خود در هافينگتون پست می افزايد که حکومت ايران هزينه سرکوب مخالفان خود و توسعه برنامه های هسته ای آن کشور را از محل صدور نفت تامين می کند. بدون درآمد نفت بخش اعظم اقتصاد ايران که در دست دولت و نهادهای وابسته به آن است و همين طور برنامه های پر خرج هسته ای، فلج خواهند شد.
در همين حال، عربستان سعودی به خوبی می داند که اختلال در صادرات نفت خام ايران باعث افزايش شديد بهای اين محصول شده و بنابراين به دوران بازسازی و ترميم اقتصاد بحرانی جهان لطمه خواهد زد. عربستان سعودی در همکاری با مصرف کنندگان بزرگ نفت در جهان در نظر دارد که بدون شليک يک گلوله و بدون برهم زدن جريان انتقال نفت که همواره يکی از منابع نگرانی در مورد بروز رويارويی احتمالی با ايران بوده است، به عمر «رژيم پليد ايران» پايان دهد.
تحليلگر آمريکايی امور خاورميانه در این مطلب، با کمک مصرف کنندگان بزرگ نفت و دولت های مسئول ديگر در جهان، خواهان تحريم کامل خريد نفت ايران شده است. اين کشور (عربستان) با افزايش توليد و صدور نفت خود می تواند کمبود ناشی از قطع صادرات نفت ايران را جبران کند بدون آن که جهشی در بهای اين محصول به وجود آيد. در اين روش، نه به شليک يک گلوله نيازی هست و نه اعزام ناوهای جنگی بيشتر به منطقه خليج فارس. جهان، خريد نفت از ايران را متوقف کرده و به جای آن عربستان سعودی در همکاری با ساير توليد کنندگان در منطقه جای خالی آن را پر خواهند کرد.
ريموند ليرسی در ادامه تحليل خود در هافينگتون پست چاپ شده می نويسد که صادرات نفت خام ايران حدود دو ميليون بشکه در روز است. عربستان سعودی در حال حاضر حدود ۸ ميليون بشکه نفت در روز صادر می کند اما ظرفيت استخراج و صادرات آن بالغ بر ۱۲ ميليون بشکه است. به همين خاطر عربستان حدود ۲ برابر کل توليد ايران ظرفيت افزايش صادرات دارد. عربستان سعودی به سادگی می تواند کمبود ناشی از توقف صادرات نفت ايران را جبران کند.
عربستان سعودی به اين کار ادامه خواهد داد تا زمانيکه رژيم فعلی ايران متلاشی شده و مردم ايران بتوانند در آزادی جانشين آن را انتخاب کنند.

 


«فناوری ناکارآمد»، معضل اصلی برنامه های هسته ای ايران

نمایشگاه دستاوردهای هسته ای در اصفهان ادامه مشکلات فنی در برنامه های هسته ای ايران به اين معنا است که حداقل ۳ تا ۵ سال ديگر طول خواهد کشيد تا ايران بتواند بمب هسته ای توليد کند. تلاش های ديپلماتيک بايد از اين فرصت، نهايت بهره برداری را داشته باشد.
دو تن از کارشناسان ارشد کنترل تسليحاتی در آمريکا در مقاله ای در بخش ديدگاه های وب سايت «کريستين ساينس مانيتور» با نگاهی به معضلات فنی در برنامه های هسته ای ايران می نويسند: «حتی قبل از شيوع کرم رايانه ای «استاکس نت» در مراکز کنترل هسته ای ايران، برنامه های تهران در اين عرصه به خاطر فن آوری بد و ناکارآمد، با معضلات و تاخير فراوانی روبرو بود. ادامه اين مشکلات باعث خواهد شد که دستيابی به تکنولوژی توليد سلاح هسته ای سه تا پنج سال ديگر طول بکشد . اين وضعيت فرصت و اهرم فشار لازم برای پيگيری راه های ديپلماتيک را فراهم می کند.»

طراحی بد سانتريفوژهای ايران

«گرگ تيلمان» و «پيتر کريل» در ادامه تحليل خود می نويسند: «بنيادی ترين مشکل در غنی سازی اورانيوم ايران، طراحی و ساخت بد سانتريفوژها است. اين سانتريفوژها که در اصطلاح P۱ (پی وان) ناميده می شوند، از روی يک مدل ناشيانه ساخت پاکستان که خود آن از روی مدل توليد شده در هلند در دهه ۱۹۷۰ کپی شده بود، ساخته شده اند. اين مدل که توسط ايران طراحی شده بسيار غيرقابل اتکا و پر از نقايص فنی است.»      
صنعت طراحی و ساخت سانتريفوژ بسيار پيچيده و دشوار است چون بايد توانايی آن را داشته باشد که محفظه گردان آن با سرعتی بيشتر از صوت، شبانه روز بچرخد. روش هايی مثل کپی برداری ناقص، قاچاق فن آوری و قطعات و کارهای ديگری نظير آن، ساخت سانتريفوژ را از آن چه که در حالت عادی هست دشوارتر می کند.
به گفته اين دو کارشناس ماه گذشته اولی هينونن رييس سابق بازرسان آژانس بين المللی انرژی اتمی گفت:«به نظر می رسد که بخش اعظم تاخير در فعاليت غنی سازی ايران به خاطر طراحی و ساحت بد سانتريفوژها است. ايران هنوز در تلاش برای توليد نوع بهتری از اين دستگاههاست. آنها هنوز برای رسيدن به طراحی و ساخت نهايی آن با مشکلاتی روبرو هستند و برای تهيه مواد خام نيز موانع جدی دارند.»

کار با نيمی از ظرفيت
دو کارشناس ارشد کنترل تسليحاتی در ادامه مطلب خود در وب سايت کريستين ساينس مانيتور، خاطر نشان می کنند با وجودی که ساخت سانتريفوژهای گازی برای ايران يک اولويت بسيار مهم بوده، اين کشور در حال حاضر فقط قادر است نيمی از هشت هزار و پانصد سانتريفوژ خود را فعال نگاه دارد. سانتريفوژهايی که کار می کنند، فقط ۶۰ درصد از ظرفيت خود را توليد می کنند و در تمام اين مدت ايران مجبور بوده سانتريفوژهای از کار افتاده را با دستگاه های جديد جايگزين کند.

در اين مطلب آمده است :«جايگزين کردن سانتريفوژهای از کار افتاده کار چندان ساده ای نيست. برای اين کار، ايران به مواد خام و قطعات و دستگاه های بسيار پيشرفته ای نياز دارد که تامين آن کار ساده ای نيست. هر چند شبکه قاچاق ايران بسيار فعال و زيرکانه عمل می کند اما با افزايش حمايت بين المللی از تحريم های اخير سازمان ملل متحد بخشی از منابع و راه های تامين اين نوع فناوری را به روی ايران قطع کرده است.»

اگر آن طور که اخبار ماه گذشته ادعا می کردند کرم اينترنتی «استاکس نت» برای مدتی برنامه های غنی سازی ايران را فلج کرده است، بايد گفت که اين برنامه پيش از آن هم «لنگ لنگان» پيش می رفت.

در مقابل تمامی اين شواهد، آن چه مقامات ارشد آمريکا تکرار می کنند اين است که به دليل مشکلات فنی، حرکت قطعی ايران به سوی توليد بمب هسته ای به آينده ای دورتر موکول می شود. ولی چنين اظهار نظرها و موضع گيری هايی، تکرار همان حرفهای قديمی افراد و محافلی است که از مدت ها پيش هر روز و هر سال در مورد خطر سلاح هسته ای ايران هشدار می دادند.

هشدار در مورد خطر هسته ای عاجل ايران، سابقه ۱۵ ساله دارد
گرک تيلمان و پيتر گرگ، دو کارشناس کنترل تسليحاتی در ادامه مطلب خود در وب سايت کريستين ساينس مانيتور يادآوری می کنند که سازمان مرکزی اطلاعات آمريکا در گزارش سال ۲۰۰۰ خود به بيل کلينتون، رييس جمهوری وقت آمريکا نوشت که ايران در حال حاضر، ممکن است قادر به توليد سلاح هسته ای باشد. در سال ۱۹۹۵ گزارش های امنيتی آمريکا هشدار می دادند که ايران تا سال ۲۰۰۳ ممکن است صاحب بمب اتمی شود.
در همان سال ۱۹۹۵ بنيامين نتانياهو که در آن زمان دبيرکل حزب ليکود اسراييل بود، در کتاب خود با عنوان «بهترين ارزيابی» پيش بينی کرد که ايران در فاصله ۳ تا ۵ سال ديگر ، يعنی حداکثر تا سال ۲۰۰۰ به بمب اتمی دست خواهد يافت.
پانزده سال پس از آن تاريخ، ژنرال «جيمز کارترايت» معاون رييس ستاد مشترک ارتش آمريکا در گزارش ماه آوريل خود به کنگره آمريکا باز همين ارزيابی ۳ تا ۵ سال را تکرار کرد.
دو کارشناس تسليحاتی آمريکا تاکيد می کنند که نبايد برنامه های هسته ای ايران و خطرات ناشی از آن را ساده گرفت. اما جدی گرفتن اين مسئله در درجه اول، به معنای داشتن يک ارزيابی دقيق و واقع بينانه از ميزان پيشرفت ايران و مدت زمانی است که تهران تا توليد سلاح هسته ای فاصله دارد. صرف توليد حجمی از اورانيوم غنی شده که برای ساخت يک بمب کافی است، به معنای داشتن تمام توانايی ها برای توليد بمب نيست.

ديپلماسی به زمان نياز دارد
ملاقات ايران و کشورهای گروه پنج به علاوه يک در هفته ای که گذشت، مشکلات بين دو طرف را حل نکرد. اما روش ديپلماتيکی چون اين گفت گوها به زمان و بنای اعتماد بين دو طرف نياز دارد. پيشنهادهايی مانند تعويض اورانيوم غنی شده ايران با سوخت آماده و مورد نياز راکتورهای هسته ای آن کشور، می تواند ضمن بنای اعتماد متقابل فرصت بيشتری را نيز برای ادامه مذاکرات فراهم کند.
غرب بايد همواره از ميزان فرصت واقعی که در اختيار دارد مطلع بوده و به آن توجه کند و با اقدامات عجولانه که باعث بی ثباتی خواهد شد، نبايد تهديد و خطر هسته ای ايران را تشديد کرد.

 

تنش‌ها و همکاری‌های دولت و هیئت‌های مذهبی در آستانه‌ محرم

در دهه‌ ۱۳۶۰ تمرکز حکومت بر حوزه های علمیه و روحانیت بود تا این نهادها هم بیشتر در خدمت حکومت دینی قرار گیرند و هم روحانیت سنتگرا اختلالی در تحکیم قدرت روحانیون اسلامگرا ایجاد نکند. در همین دهه بود که دهها هزار تن از روحانیون به استخدام دولت درآمدند، دفتر همکاری حوزه و دانشگاه تاسیس شد و مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه تاسیس شد. در دهه ۱۳۷۰ توجه حکومت به سمت مساجد نشانه رفت تا این نهاد بیش از پیش دولتی شود. مرکز رسیدگی به امور مساجد و پایگاه های فرهنگی مساجد در این دهه تاسیس شده و گسترش یافتند.
در دهه هشتاد و با روی کار آمدن اسلامگرایان نظامی گرا، هیئت‌های مذهبی بیش از پیش مورد توجه قرار گرفتند و احمدی نژاد چه در دوران شهرداری و چه ریاست قوه مجریه کمک های مالی و تدارکاتی بسیاری به آنها کرد. بر خلاف نظر علی لاریجانی که «ساماندهی هیات‌ها و تامین مالی آنها توسط مردم صورت می‌گیرد» (الف، ۱۷ آذر ۱۳۸۹) دولت احمدی نژاد منابع عمومی کشور را در ازای مشارکت در تبلیغات سیاسی حکومتی و سرکوب مخالفان در اختیار آنها گذاشته است. (تجهیز و کمک مالی به بیش از نه هزار هیئت مذهبی، روزنامه امروز، ۱۵ آذر ۱۳۸۹) نقش و کارکرد این هیئت‌ها که نقشی جدی در روی کار آمدن دولت احمدی نژاد و سرکوب جنبش سبز بر عهده داشتند مورد توجه بیشتر حکومت واقع شده است.

انتظارات دولت

مقامات جمهوری اسلامی از همه‌ نهادها و موسسات و جوامع دینی انتظار دارند که از آنها با صراحت حمایت کنند. حمایت از اسلام یا اسلامگرایی یا قانون اساسی رژیم برای آنها کافی نیست؛ آنها حمایت از رهبری و تصمیمات هر روزه‌ وی و منصوبانش را می خواهند: «حمایت جدی از مقام عظمای ولایت حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای و دعا برای معظم‌ له از وظایف مداحان است.» (احمد خاتمی، خبرگزاری فارس، ۱۱ آذر ۱۳۸۹) همچنین از آنها انتظار می رود که به مخالفان حمله کنند: «مداحان فتنه یزیدی را با فتنه سال ۸۸ گره بزنند.» (احمد خاتمی، کیهان، ۱۵ آذر ۱۳۸۹) آنها که این انتظار را بر آورده کنند پاداش می گیرند و آنها که نکنند تریبون خود را از دست می دهند.
محسن قرائتی بخشی دیگر از انتظارات حکومت را با زبانی غیر دستوری (با لحاظ قدرت سیاسی مداحان و هیئت‌ها در دولت احمدی نژاد) عرضه می کند: «شما عزاداران عزیز باید اول وقت همراه با ندای اذان، اقامه نماز جماعت بکنید و از قبل یک روحانی با خود داشته باشید و امکان وضو و سجاده را فراهم کنید. در مدح اهل بیت علیهم‌السّلام مبالغه و غلو نکنیم و مقام انبیاء و اولیای دیگر را پائین نیاوریم. از اشعار و عبارات سطحی دوری کنیم. ... از ابزار موسیقی و ریتم‌هایی که در شأن عزاداری امام حسین(ع) نیست دوری کنیم. در عزاداری مراعات مسائل بهداشتی بشود. در مجالس سیگار نکشیم؛ گاو و گوسفند و شتر را در خیابان نکشیم؛ در غذا پختن و تقسیم آن، اسراف نکنیم، در میان کسانی که در جلسات شرکت می‌کنند تبعیض قائل نشویم و مراعات افراد را که روز باید مشغول کار و تحصیل باشند، بکنیم.» (الف، ۱۶ آذر ۱۳۸۹) مسائل مطرح شده که واقعیات این هیئت ها را نیز منعکس می کنند وجه اختلاف حکومت و هیئت ها هستند.

اعمال نظارت

سازمان تبلیغات اسلامی در چند سال گذشته تشکل‌ها و هیات‌های مذهبی را تشویق به شناسنامه‌دار کردن دستجات کرده است. این سازمان به دنبال آن است که هیئت‌های مذهبی را نیز همانند مساجد کاملا تحت کنترل دولت قرار دهد. یکی از ماموریت‌های اداره‌ تشکلهای دینی و مراکز فرهنگی سازمان تبلیغات اسلامی شناسایی مداحان فاقد صلاحیت از حیث ارزشهای مداحی است. صلاحیت های مداحی از منظر مدیر کل این اداره ملاحظات انتظامی و امنیتی را نیز شامل می شود. این اداره در برخی موارد می تواند علیه افرادی که ادعای مداحی دارند اما فاقد صلاحیت لازم از منظر حکومت هستند شکایت کند. (تابناک، ۷ آذر ۱۳۸۹)
نگرانی حکومت از هیئت‌های مذهبی از جنس نگرانی از مساجد نیست. نگرانی از مساجد به نگرانی از بسط دیدگاه‌های روشنفکران و اصلاحگرایان مذهبی مربوط بود که مسجد را نهاد اصلی مذهبی می دانند. اما در نگرش اصلاح طلبانه هیئت‌های مذهبی نقش مهمی ایفا نمی کنند و نگرانی حکومت از آنها به رفتارهای نابهنجار (رفتارهایی که در خدمت بقای حکومت نیستند) در این هئیت‌ها باز می گردد.
برخی اعضای این هیئت‌ها ممکن است در شرایط نیاز به سرکوب در خدمت حکومت قرار گیرند اما همان‌ها در تکیه‌ها ممکن است به کشیدن مواد مخدر یا توهین جنسی به زنان یا سرکیسه کردن مردم نیز اقدام کنند. حاکمان که به هیئت‌ها به صورتی ابزاری نگاه می کنند نمی خواهند برای اعمال خلاف اعضای هیئت‌ها (به عنوان متحدان سیاسی خود) هزینه بپردازند.

هیئت علیه هیئت

مقامات دولتی از دینامیسم درونی هیئت‌ها و رقابت میان آنها بر سر منزلت دینی ناشی از اداره‌ آنها آگاهی دارند. در گذشته رقابت میان آنها گاه خشن و خونین بوده است. از همین جهت، با تصمیم سازمان تبلیغات اسلامی، تأسیس هیأت‌های مذهبی در فاصله‌های کمتر از پانصد متر ممنوع شده است. به دلیل کثرت هیات‌های مذهبی در برخی از نقاط تهران (جنوب شرق و جنوب غرب) تاسیس هیات‌های جدید منوط به رعایت حدفاصل پانصد متری خواهد بود. (روزنامه جمهوری اسلامی، ۱۵ مهر ۱۳۸۹) پیش از این، مشاغل ملزم به رعایت فاصله پانصد متری بوده‌اند و استفاده از این قانون و عناوین برای هیات‌های مذهبی تهران صرفا با هدف جلوگیری از تنش میان آنها در ایام عزاداری صورت می گیرد. همین امر وجهی از دخالت دولت در استفاده‌ی کنترل شده از هیئت ها را نمایانگر می سازد.

اختلاف میان مساجد و هیئت‌ها

بزرگ ترین رقیب هیئت ها نه هیئت های دیگر بلکه مساجد هستند. مسئولان مساجد در چهار موضوع با اداره کنندگان هئیت‌ها و مداحان اختلاف دارند: رعایت شرع، محور قرار دادن مسجد و نماز در عزاداری‌ها، تحریفات، و رعایت حال عموم مردم. این موارد به خوبی در بخشنامه‌ی مرکز رسیدگی به امور مساجد درباره عزاداری‌ها مورد تذکر واقع شده اند:
رعایت شرع: مجالس عزاداری باید از هر آنچه که موجب وهن دین و مذهب می شود به شدت اجتناب شود نظیر برهنه شدن سینه زنان و زنجیر زنان در مساجد با عنایت به حضور خواهران، قمه زنی، نصب و حمل شمایل منتسب به عترت طاهره و ..... پرهیز از ذبح گوسفند و .... مقابل ورودی مساجد و رعایت نجاست و حفظ طهارت و پاکیزگی مساجد.»
محور قرار دادن مسجد و نماز در عزاداری‌ها: «اهتمام به نماز جماعت و نماز اول وقت و سوق دادن هیئات عزاداری به سمت مساجد. برگزاری مراسم زیارت عاشورا بعد از اقامه نماز صبح ، به ویژه در دهه اول محرم.»
تحریفات: «پرهیز از مداحی های سخیف و ذکر مصائب اهل بیت (علیهم السلام) و روضه خوانی های جعلی و غیر مستند و اجتناب از تحریفات عاشورا و وقایع کربلا و دعوت از مداحان متعهد و واجد شرایط. استفاده از منابع مطمئن همچون آثار شهید مطهری به ویژه کتاب حماسه حسینی در سخنرانی ها.»
رعایت حال عموم مردم: «اجتناب از راه بندان و ایجاد مزاحمت برای مردم در کوچه و خیابان. ... پرهیز از آلودگی های صوتی و رعایت حال همسایگان مسجد و اجتناب از سر و صدا و ایجاد مزاحمت برای آنان» (پایگاه اینترنتی رسیدگی به امور مساجد)
منصور ارضی در برابر این بخشنامه در گردهمایی هیئت های مذهبی گفت: «این فتنه گری‌ها امتداد و ثمره مطالب مطرح شده در هشت سال پیش است که در دولت اصلاحات زده می شد . اگر آن موقع می گفتند که تقلید کار حیوانات است امروز هم می گویند در مساجد برای سینه زنی برای اباعبدالله برهنه نشوید... حماسه حسینی ایرادات مقاتل را گرفته و خود مقتل نیست... اگر یقین پیدا کردید که عزاداری در مساجد منجر به درگیری و اختلافات می شود که همانا خواست دشمن است ، در حسینیه ها عزاداری کنید... دشمن در صدد ضربه زدن به هیئات است چون از آنها ضربه خورده است.» (الف، ۶ اذر ۱۳۸۹)

مشروعیت ناشی از سرکوب

هیئت‌های مذهبی در برابر مساجد از مشروعیت دینی چندانی برخوردار نبوده و نیستند اما با توجه به نیاز حکومت به برخی از این هیئت‌ها و سردستگان آنها در تهییج عناصر شبه نظامی و سرکوب خیابانی مخالفان، اعضای این هیئت‌ها از قدرت لازم برای ایستادگی در برابر مقامات مسئول اداره‌ مساجد برخوردار شده‌اند. سخن اصلی کسانی مثل منصور ارضی در برابر مخالفانِ برخی اقدامات این هیئت‌ها آن است که «این هیئتی‌ها بودند که در مقابل فتنه گران ایستادند و آنها را در هم کوبیدند.» (مشرق، ۲۵ آبان ۱۳۸۹) مساجد تنها از حیث فراهم آوردن پایگاه برای بسیج به مرکز سرکوب تبدیل شدند و هیئت امنای بسیاری از مساجد در تحولات سیاسی سال ۱۳۸۸ تنها نظاره گر بودند. اداره کنندگان هیئت‌ها که از «بی بصیرتی» بسیاری از اعضای هیئت امنای مساجد آگاه هستند بر این باورند که حکومت در سیاستگذاری باید بیشتر جانب هیئت‌ها را بگیرد تا مساجد را.
در نتیجه‌ی خدمات هیئت‌ها به دولت سرکوب بود که در نهایت پلیس به همه‌ اعمال هیئت‌ها چراغ سبز نشان داد: «نقش نیروی انتظامی در مراسم عزاداری ماه محرم به عنوان روانسازی و تسهیل کننده برای انجام هرچه بهتر این مراسم است. بر همین اساس به جز مسئله قمه زنی با سایر مراسم و نمادهای سنتی هیچ برخوردی نمی کند. از این پس حمل علم، کتل، سنج، طبل، خطاطی روی اتومبیل و موتور و یا پخش صدای بلند از خودروها از نظر پلیس هیچ ممنوعیتی نداشته و به هیچ عنوان ماموران نیروی انتظامی حق دخالت در این مسائل را ندارند. (معاون اجتماعی نیروی انتظامی، تابناک، ۱۸ آذر ۱۳۸۹)


مشاور اوباما: آمریکا آماده وضع تحریم‌های بیشتر علیه ایران است

گری سیمور، مشاور ارشد دولت باراک اوباما در امور 
کنترل تسلیحاتی

یکی از مقام‌های ارشد آمریکایی گفت که دولت اوباما و هم‌پیمانان اروپایی آن آماده‌اند تا در صورتی که از صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای ایران مطمئن نشوند تحریم‌های مضاعفی را علیه جمهوری اسلامی اعمال کنند.
به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، گَری سِیمور، مشاور ارشد دولت باراک اوباما در امور کنترل تسلیحات، این مطلب را روز جمعه در جریان همایش «مقابله با تهدید ایران» که به میزبانی «بنیاد دفاع از کشورهای دموکراتیک» برگزار شد بیان کرد.
بنا بر این گزارش، گری سیمور در این نشست در ارتباط با ایران گفت: «ما و هم‌پیمانان‌مان مصمم هستیم تا تحریم‌ها را حفظ کرده و حتی میزان فشار آنها را افزایش دهیم.»
مشاور ارشد کنترل تسلیحات در دولت باراک اوباما افزود: «لازم است به ایران این پیام را برسانیم که چنان چه از مذاکرات جدی خودداری کند تحریم‌ها هم همچنان افزایش پیدا خواهد کرد و تا زمانی که نگرانی‌های ما کاملاً رفع نشده این تحریم‌ها هم لغو نخواهد شد.»
اظهارات مشاور ارشد دولت ایالات متحده در امور کنترل تسلیحات و جنگ‌افزار کشتار جمعی سه روز پس از آن بیان می‌شود که آخرین دور از گفت‌وگوهای هسته‌ای ایران با گروه موسوم به ۱+۵ نتیجه روشنی در بر نداشته و طرفین این گفت‌وگوها موافقت کرده‌اند تا سال آینده در ترکیه جلسه‌ای دیگر داشته ‌باشند.
کشورهای غربی از ایران خواسته‌اند در این گفت‌وگوها به نگرانی‌های جامعه جهانی درباره برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی بپردازد.
گری سیمور روز جمعه در ادامه گفت تنها راهی که ایران می‌تواند از زیر بار تحریم‌ها به در آید این است که «همکاری» کند.
وی تصریح کرد: «ایران می‌تواند با انجام تعهدات بین‌المللی خود، بهره زیادی ببرد و از سوی دیگر هم می‌تواند از طریق ادامه فعالیت در مسیر دست‌یابی به جنگ‌افزار هسته‌ای بهایی فزاینده برای آن بپردازد.»
وی اضافه کرد: «انتخاب، دست آخر با ایران است، اما ما باید ایران را مجبور به انتخاب کنیم.»
بریتانیا نیز روز جمعه از شورای امنیت سازمان ملل خواست تا در حد امکان به تشدید تحریم‌های جمهوری اسلامی بپردازد تا ایران را از «تداوم نقض تحریم صادرات سلاح به خارج از کشور» منصرف کند.
روز جمعه، هم‌زمان با ارائه گزارش کمیته تحریم‌های سازمان ملل متحد در مورد تداوم نقض تحریم صادرات جنگ‌افزار توسط ایران، کشورهای غربی ایران را متهم کردند که با به‌کارگیری تمهیدات «پیچیده و ترکیبی» در تجارت سلاح و مواد منفجره دست دارد.
ایران بر اساس قطعنامه ۱۷۴۷ شورای امنیت در سال ۲۰۰۷ از تهیه و صادرات انواع جنگ‌افزار و اقلام مرتبط به آن منع شده است.
ایران هم‌اینک در ارتباط با برنامه هسته‌ای خود با چهار دور از تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل روبه‌رو است و افزون بر این، ایالات متحده، اتحادیه اروپا و دیگر قدرت‌ها نیز تحریم‌های جداگانه و مضاعفی را علیه جمهوری اسلامی وضع کرده‌اند.
تازه‌ترین دور تحریم‌های شورای امنیت در ماه ژوئن به تصویب رسید.

 

توافق بر سر ایجاد صندوق ۱۰۰ میلیارد دلاری مبارزه با گرمایش جهانی


مقام‌های سازمان ملل و مکزیک در نشست آب‌وهوایی
 کانکون، ۲۹ نوامبر ۲۰۱۰
۱۹۳ کشوری که طی دو هفته گذشته در شهر ساحلی کانکون مکزیک برای مذاکره پیرامون یک پیمان بین‌المللی جدید آب‌وهوایی گرد هم آمده‌بودند، روز شنبه به توافقاتی دست یافتند.
بنا بر گزارش‌ها، این توافق‌ها شامل ایجاد یک صندوق ۱۰۰ میلیارد دلاری است که به منظور کمک به کشورهای در حال توسعه در مبارزه با گرمایش زمین تأسیس می‌شود.
نقطه قوت پیمان‌های جدید کانکون در این است که امضای مفاد این پیمان برای کشورها الزام‌آور است در حالی که در نشست سال گذشته محیط زیست در کپنهاگ دانمارک توافق‌ها جنبه‌ای غیر الزام‌آور داشتند.
تنها کشوری که در نشست کانکون با توافق‌های جدید مخالفت کرد، کشور بولیوی بود که نمایندگان آن معتقدند قرارهای گذاشته شده کافی نیست و جهان نیازمند اقدام‌های بیشتری است.
فلیپه کالدرون، رئیس جمهوری مکزیک در این خصوص گفت که توافق‌های کانکون «از آنچه نیاز داریم کمتر است اما نشانگر گامی چشمگیر در جهت درست است.»
داده‌های مرتبط
*کوشش می‌شود میانگین دمای زمین ۲ درجه بیشتر افزایش نیابد
* صندوقی ۱۰۰ میلیارد دلاری برای این منظور تشکیل می‌شود
* توافق بر ۲۵ تا ۴۰ درصد کاهش تولید گاز در کشورهای صنعتی
* اداره صندوق سبز توسط شورایی از ۲۴ کشور
بر پایه توافق‌های جدید، ۳۷ کشور ثروتمند صنعتی قرار است تا سال ۲۰۲۰ انتشار گازهای گلخانه‌ای خود را به میزان ۲۵ تا ۴۰ درصد نسبت به سال ۱۹۹۰ کاهش دهند.
این قرارها بر پایه پروتکل کیوتو تنظیم شده‌است و از آنجا که ایالات متحده در زمان ریاست جمهوری جورج بوش از امضای این پروتکل خودداری کرد، توافق‌های جدید شامل این کشور نمی‌شود.
با این وجود، در توافق‌های جدید کانکون، ایالات متحده، اتحادیه اروپا و ژاپن تعهد کرده‌اند تا سال ۲۰۱۲ هر ساله مبلغ ۳۰ میلیارد دلار برای کمک به مبارزه با گرمایش زمین به کشورهای در حال توسعه بدهند. این پول به صندوق مالی تازه‌ای به نام «صندوق اقلیم سبز» واریز خواهد شد.
از سوی دیگر قرار است یک شبکه و «مرکز فناوری آب‌وهوایی» تأسیس شود که وظیفه آن گسترش دانش و فناوری لازم برای مبارزه با پدیده گرمایش زمین است.
متن پیمان کانکون از تلاش برای جلوگیری از تخریب جنگل‌ها حمایت می‌کند و جنگل‌زدایی را یکی از دلایل اصلی دگرگونی آب‌وهوا می‌نامد زیرا درختان و دیگر گیاهان در جذب گازهای زیان‌آور گلخانه‌ای نقشی اساسی دارند و کارشناسان ۱۵ درصد از میزان افزایش دمای جهان را به خاطر قطع درختان جنگل‌ها می‌دانند.
از پرسش‌های اساسی مطرح شده در کانکون این بود که آیا پروتکل کیوتو که مدت زمان آن در سال ۲۰۱۲ به پایان می‌رسد را باید پی گرفت یا نه. ژاپن، روسیه و کانادا با ادامه پروتکل کیوتو مخالفت دارند و معتقدند که گفت‌وگوها باید بر پیمان جدیدی متمرکز شود که در آن ایالات متحده و چین نیز شرکت داشته‌باشند.
در کانکون، تصمیم‌گیری در مورد آینده پروتکل کیوتو به همایش سال آینده در آفریقای جنوبی موکول شد.
تاکنون در همه ۱۵ نشست پیشین محیط زیست که به ابتکار سازمان ملل متحد برگزار شده‌است در زمینه توافق‌های آب‌وهوایی پیشرفت نازلی صورت گرفته است.

 

دموکراسی، شرط محدودیت برنامه هسته‌ای؟

فعالان حقوق بشر معتقدند که مناقشه با ایران نباید در چارچوب برنامه هسته‌ای محدود شود. آنها آزادی بیان و رسانه‌ را شرط مهمی برای مهار "جاه طلبی" هسته‌ای ایران دانسته و جامعه جهانی را به برخورد جدی‌تر با ایران فرامی‌خوانند.


سخن بر سر ایران در مجامع بین‌المللی معمولا با دو مولفه شروع می‌شود: سرکوب مخالفان و مناقشه هسته‌ای. رهبران کشورهای ۵+۱ بارها ایران را به پای میز مذاکره کشانده‌اند. هربار بدون دستاوردی که حداقل اطمینان را به آن‌ها بدهد. فعالان حقوق بشر، چه در داخل و چه خارج از ایران معتقدند که تمرکز جامعه جهانی روی برنامه هسته‌ای ایران، راه به جایی نمی‌برد و برعکس دست این کشور را برای سرکوب شدیدتر باز می‌گذارد.
فعالان حقوق بشر از هر فرصتی استفاده می‌کنند تا کشورهای دیگر، به خصوص کشورهای اروپایی را متوجه آن کنند که "مشکل" با ایران، فقط به مناقشه هسته‌ای ختم نمی‌شود. استدلال آن‌ها این است که یکی از مهمترین ترمز‌ها در برابر برنامه‌هسته‌ای، شفاف‌سازی و ایجاد فضایی باز برای صحبت درباره هزینه‌ها، زیان‌ها و اهداف برنامه هسته‌ای است.
به عبارتی آزادی بیان و رسانه‌ها، مهم‌ترین شرط برای مهار کردن نیروهای تندرویی است که حاضرند به هر قیمتی که شده، برنامه غنی‌سازی را پیش برند. به قیمت آلودگی ‌محیط زیست، تحریم و حتی جنگ. به قیمت بدبخت‌تر شدن مردمی که به جای مدرسه و بیمارستان، "صاحب" نیروگاه اتمی می‌شوند. آن هم در کشوری که به اندازه کافی منابع انرژی  دارد.
تظاهرات 
ایرانیان در شهر کلن علیه نقض حقوق بشر و اعدام در ایران

حقوق بشر و برنامه هسته‌ای به موازات هم؟

در روزهای آغازین هفته جاری دور دیگری از مذاکرات به پایان رسید، بازهم بدون هیچ نتیجه‌ای. سازمان گزارشگران بدون مرز در نامه‌ای که در ‌آستانه این مذاکرات منتشر کرد، خواهان "توجه کشورهای مذاکره کننده" به مسئله حقوق بشر در ایران شد.

به نظر این سازمان، گروه ۵+۱ در این مذاکرات نماینده جامعه جهانی است و نمایندگان کشورهای عضو این گروه باید «از مقام‌های ایران بخواهند روزنامه‌نگاران و وبلاگ‌نویسان زندانی و همه زندانیان عقیدتی را آزاد کنند». تقاضای گزارشگران بدون مرز از کشورهای مذاکره‌کننده این است که «موضوع‌‌هایی مانند احترام به آزادی‌های بنیادین و حقوق بشر نیز به شکل موازی در کنار مسائل علمی و اقتصادی در مذاکرات مطرح شوند».
ولی آیا می‌توان بحث هسته‌ای را همزمان با موضوع نقض حقوق بشر در ایران پیش برد؟ و یا می‌توان این پیام را  به نشست‌۵+۱ انتقال داد؟
مهران براتی، تحلیلگر سیاسی و فعال حقوق بشر معقتد است که مسئله حقوق بشر را به سادگی نمی‌توان وارد مذاکراتی درباره مثلا مسئله اتمی کرد. به نظر او: «روابط و معاهدات بین‌المللی و هم‌چنین قراردادهایی که مربوط به صلح و امنیت یک منطقه ‌و یا جهانی می‌شود، نمی‌توانند به این وابسته باشند که کشورهای مورد مذاکره دست از دیکتاتوری بردارند و حقوق بشر را رعایت کنند، یا همزمان در مذاکرات مربوطه مثلا مسئله‌ی اتمی یا مسئله‌ی حقوق بشر به عنوان شرط ادامه‌ی مذاکرات مطرح شوند».

مهران براتی،
 تحلیلگر سیاسی و فعال حقوق بشر با این حال آقای براتی تاکید می‌کند که مذاکرات بین‌المللی همیشه بهانه‌ای است برای نیروهای آزادیخواه در ایران و در سطح جهانی، تا دولت‌هایی را که در دو طرف میز مذاکره نشسته‌اند، مجبوربه صحبت در این موارد با دولت مربوطه کنند: «ولی  این که این صحبت‌ها نتیجه خواهد داشت، من زیاد مطمئن نیستم. من راه دیگر را بسیار مؤثرتر می‌دانم و آن پیگرد بین‌المللی مجرمین در مورد حقوق بشر است که تا به‌حال دنبال نشده است».
کنفرانس صلح و امنیت
مهران براتی بر شکل دیگری از تاثیرگذاری در مناسبات بین‌‌المللی اشاره می‌کند که به عقیده او می‌تواند کارآیی داشته باشد، یعنی سازماندهی کنفرانس‌هایی با موضوع صلح، امنیت و همکاری کشورها: «شکل دیگری در رابطه با اروپای شرقی تجربه شده که اینجا نیز قابل عمل است و آن هم این بوده که آن زمان در قالب یک کنفرانس صلح و امنیت و همکاری منطقه‌ای میان کشورهای اروپای غربی و اروپای شرقی، در چارچوب معاهداتی که مربوط به نکات برشمرده می‌شد، حتی مسائلی از قبیل نهادهایی برای رعایت حقوق بشر، حقوق شهروندی و یا آزادی مطبوعات و آنچه مربوط به اقلیت‌های قومی و غیره می‌شد نیز، در چارچوب چنین کنفرانسی، که بعدها کنفرانس تبدیل به سازمان همکاری و صلح اروپایی شد، قرار گرفت. چنین مسئله‌ای نیز در قالب خاورمیانه قابل انجام است. این که مسائل مربوط به صلح و امنیت در یک چارچوب گسترده‌تری مطرح شوند و نکات مربوط به حقوق بشر و حقوق شهروندی و آزادی رسانه‌ها و نهادهای مدنی در این چارچوب در دستور کار قرار گیرند».
پیگرد بین‌المللی چهره‌های ناقض حقوق بشر

افشاگری‌های روزانه گروه‌های حقوق بشری در داخل و خارج از ایران، حکومت این کشور را به میزان قابل ملاحظه‌ای تحت فشار گذاشته است. فعالان حقوق بشر معتقدند با وجود این که سرکوب هم‌چنان در ایران ادامه دارد، ولی در فقدان این افشاگری‌ها، چه بسا باید منتظر اتفاقاتی به مراتب ناگوارتر بود.
مهران براتی بر اهمیت این فشارها تاکید می‌کند. به نظر او یکی از مهمترین مسایل، پیگرد کسانی‌ست که حقوق بشر را در کشورهای خودشان لگدمال می‌کنند. او می‌گوید برای این کار باید اسنادی در دست باشد که به روشنی نشان دهد چه کسانی فرمان شکنجه را داده، چه کسانی شکنجه را اعمال کرده و چه کسانی دستور قتل داده‌اند و چه کسانی قتل را انجام داده‌اند.
او می افزاید: «و کسانی هم باشند که اطلاع دهند چه زمانی پای مجرمین به اروپا می‌رسد تا از آن‌ها شکایت انجام گیرد. اگر به این شکل، سه، چهار، پنج مورد شکایت انجام شود و این‌ها در کشورهای اروپایی دستگیر و محاکمه شوند، البته روی رفتار عاملین تأثیر خواهد گذاشت و خواهند دانست که دیگر به راحتی نمی‌توانند بدون هیچ عواقبی، هر کاری دلشان خواست انجام دهند».
در سی سال اخیر نام این عاملین بارها در اسناد مختلف اعلام شده است. نام کسانی که مسئول اعدام‌زندانیان در سال ۶۷ بودند، نام مسئولان مستقیم یا غیرمستقیم قتل‌های زنجیره‌‌‌ای، نام کسانی که در کوی دانشگاه دست داشتند و بسیاری اسامی دیگر!
کمپین بین‌المللی حقوق بشر در ایران در تابستان گذشته فهرست ۱۵ نفر از بالاترین مقام‌های نظامی، قضایی یا اجرایی جمهوری اسلامی را منتشر کرد. فهرستی که به عقیده تهیه کنند‌گان آن، مایه نگرانی حکومت ایران و این مقام‌ها شد. این اسامی عبارت بودند از: حسين طائب، غلامحسين محسنی اژه‌ای، اسماعيل احمدی مقدم، سعيدمرتضوی، صادق محصولی، قاضی ابوالقاسم صلواتی، سيد حسن فيروزآبادی، محمدعلی جعفری، قاضی محمد مقيسه، آيت‌آلله جنتی، يدالله جوانی، روح‌الله حسينيان، علی سعيدی، آيت الله محمد تقی مصباح يزدی و حسين شريعتمداری.
به فاصله کوتاهی پس از آن، یک گروه هشت نفره از مقام‌های ایرانی در فهرست تحریم‌های آمریکا قرار گرفت. این اولین بار بود که تحریم‌ها به برنامه هسته‌ای محدود نشد و دامن کسانی را گرفت که بر اساس مدارک ارائه شده از سوی فعالان حقوق بشر در سرکوب مخالفان دست داشته‌اند. برخی از نام‌ها با لیست کمپین بین‌المللی حقوق بشر در ایران یکسان بود:
محمد علی جعفری (فرمانده کل سپاه پاسداران)، غلام حسین محسنی اژه‌ای (دادستان کل کشور و وزیر سابق اطلاعات)، حیدر مصلحی (وزیر اطلاعات فعلی رژیم)، سعید مرتضوی (دادستان سابق تهران)، صادق محصولی (وزیر رفاه و تامین اجتماعی، وزیر کشور سابق)، مصطفی محمد نجار (وزیر کشور)، احمد رادان (رئیس پلیس کشور) و حسین طائب (معاون اطلاعات سپاه پاسداران) افرادی هستند که در تاریخ هشتم مهرماه ۸۹، به عنوان “ناقصان جدی حقوق بشر” در فهرست تحریم های سیاسی دولت باراک اوباما قرار گرفتند.
بر اساس این تحریم ورود این وزرا و مقامات نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی به آمریکا ممنوع و دارایی‌هایشان در بانک‌های وابسته به این کشور مسدود شد.
شیرین عبادی، برنده جایزه صلح نوبل این را نقطه عطفی نه فقط در تاریخ حقوق بشر ایران بلکه در تاریخ حقوق  بشر در جهان دانست.
مریم انصاری
تحریریه: مهیندخت مصباح


مراسم سالگرد مختاری و پوینده زیر فشار سنگین نیروهای امنیتی!

مراسم 
بزرگداشت مختاری و پوینده در سال گذشته. عکس از آرشیو

مراسم بزرگداشت محمد مختاری و محمد‌جعفر پوینده بعد از ظهر جمعه ۱۹ آذر با حضور چند صدنفر در گورستان امامزاده طاهر در مهرشهر کرج برگزار شد. ناصر زرافشان از محل این مراسم به دویچه‌وله گفت که فضا از همیشه سنگین‌تر بود!


کانون نویسندگان ایران در بیانیه ای که هفته گذشته منتشر شد اطلاع داد که روزجمعه ۱۹ آذر، آرامگاه محمد مختاری و محمد‌جعفر پوینده را با حضور خانواده و یاران این دو، گلباران خواهد کرد.
این دو عضو کانون نویسندگان ایران در سال ۱۳۷۷ در جریان جنایاتی که به «قتل‌های زنجیره‌ای» معروف شد، کشته شدند. پروانه اسکندری، داریوش فروهر وعلی‌اکبر سعیدی‌سیرجانی، دیگر قربانیان این سلسله قتل‌ها هستند. گروهی، کاظم سامی، احمد تفضلی و ابراهیم زال‌زاده را نیز حلقه‌هایی از همین «زنجیره» می‌دانند.
محمد مختاری و
 محمدجعفر پوینده، دو عضو کانون نویسندگان ایران
هم‌زمان با شروع مراسم با ناصر زرافشان تماس گرفتیم. گردهمایی کوتاه بود، با یک دقیقه سکوت آغاز شد و با خواندن بیانیه به پایان رسید. به گفته ناصر زرافشان، احتمال داده می‌شد حتی همین مراسم کوتاه هم هرآن برهم زده شود: « ما از بدو ورود با اخطار صریح حضرات مواجه بودیم که این تجمع غیرقانونی‌ست و برای جلوگیری  از آن مأموریت دارند. به هر کیفیت بود من یک دقیقه سکوت دادم. بعد از یکی از دوستان خواهش کردم که بیانیه‌ی کانون را به این مناسبت خواند و همین هم زیر فشار سنگین کسانی که درصدد ممانعت بودند، صورت گرفت. بعد از خواندن بیانیه‌ی کانون با فشار و اصرار نیروهایی که اینجا بودند تعدادی متفرق شدند،. بعضی هم هنوز به صورت پراکنده دوروبر گورستان هستند».
ناصر 
زرافشان، دبیر کانون نویسندگان
تخمین دقیقی از عده حاضران نداشت. به گمانش حاضران چند صد نفر بودند و«مخاطبینی خاص»: «متأسفانه بین نیروهای سیاسی این کشور هم این مشکل وجود دارد. مثلا دوستان اصلاح‌طلب و دوم خردادی در این جور مناسبت‌ها به گمان من به خطا ، کاملا خودشان را کنار می‌کشند. بنابراین آن کسانی که هستند مخاطبین خاص امثال مختاری یا کانون نویسندگان بوده‌اند».
در پایان مراسم نیروهای امنیتی موبایل و دوربین بسیاری از حاضران را گرفتند و پوسترها را پاره کردند.
ناصر زرافشان از جمله وکلای خانواده‌های قربانیان "قتل‌های زنجیره‌‌ای" است و به دلیل قبول وکالت شاکیان این پرونده، متحمل پنج سال زندان شده است. او در باره "هزینه" این مراسم می‌گوید: «به همین فکر می‌کردم، قبل از این که شما زنگ بزنید. به‌هرحال هرچه بادا باد».
ناصر رزافشان می‌گوید که بیانیه کانون نویسندگان، «مرور این ده‌ـ دوازده ساله است. به‌خصوص در پرتو حوادثی که ظرف یکسال و نیم گذشته اتفاق افتاده است». در بیانیه آمده که با گذشت ۱۲ سال بر همگان روشن شده است که «قتل‌های زنجیره‌ای جریانی برای حذف فیزیکی دگراندیشان و آزادی خواهان بود.»
بیانیه کانون نویسندگان تاکید کرده که این قتل‌ها «سراسر ایران را به لرزه درآورد» با این همه عاملان واقعی این قتل‌ها هرگز به مردم معرفی نشدند. «اصلاح طلبانی که نخست برای جراحی این غده سرطانی عزم جزم کرده بودند، در نهایت عقب نشستند» و آمران و عاملان قتل‌های زنجیره‌ای «دست به کار توطئه‌های تازه برضد آزادی‌خواهان شدند که کشتار جوانان در کهریزک از جمله آن است.»
کانون نویسندگان در بیانیه خود نوشته که بهای آزادی در این سرزمین همچنان سنگین است. آغاز بیانیه چنین است:
آن شب که شهر را از تابوت بیرون کشیدند
گودال دسته‌جمعی ما را ستاره‌ها نشان کردند
مریم انصاری
تحریریه: مهیندخت مصباح
 


«تاجیک‌ها در زندان داریم»

سازمان گزارشگران بدون‌مرز، «عبدالرضا تاجیک» را به‌عنوان بهترین روزنامه‌نگار سال برگزیده است. با دستگیری همکاران شرق در روزهای پیش، شمار روزنامه‌نگاران زندانی در ایران به ۴۱ و تعداد وبلاگ‌نویسان در بند به ۹ نفر رسیده است.

گفتگوی دویچه‌وله با رضا معینی، مسئول بخش ایران در سازمان گزارشگران بدون مرز.
دویچه وله: آقای معینی نوزدهمین جایزه آزادی مطبوعات و حقوق بشر، امسال از سوی سازمان گزارشگران بدون مرز به عبدالرضا تاجیک، روزنامه نگارایرانی اهدا شده است. معیار سازمان گزارشگران بدون مرز برای انتخاب روزنامه نگار سال چه بوده است؟
رضا معینی: سازمان گزارشگران بدون مرز، از سال ۱۹۹۲ تا کنون هر سال به یک روزنامه‌نگار مدافع آزادی مطبوعات و یک رسانه مستقل، جایزه‌ای را برای تشویق و شناساندن کار آنها به جهانیان، اهدا می‌کند. معیارهای ما دفاع از آزادی بیان و مطبوعات و حرفه‌ای بودن کار رسانه و روزنامه‌نگاران است.
گویا سازمان گزارشگران بدون مرز جایزه را در غیاب اقای تاجیک به خانم شیرین عبادی اهدا کرده است. لطفا درباره برگزاری مراسم گزارشی بدهید که مراسم چه‌طور برگزار شد و چه کسانی در آن سخنرانی کردند؟
رضا معینی از
 اعضای سازمان گزارشگران بدون مرز
از خانم عبادی دعوت کرده بودیم که جایزه آقای عبدالرضا تاجیک را دریافت کنند. خانم عبادی بانوی صلح ایران، شخصیت برجسته مدافع حقوق بشر وعلاوه بر آن رئیس کانون مدافعان حقوق بشر هستند. آقای عبدالرضا تاجیک با این کانون همکاری می‌کرد و یکی از مسئولان بخش مطبوعاتی کانون بوده است. در این مراسم خانم عبادی صحبت کردند ولی پیش از خانم عبادی، خانم "ژیزل حلیمی" یکی از چهره‌های مشهور مدافع حقوق زنان و مدافع حقوق بشر که می‌توانم بگویم یکی از چهره‌های تاریخی دفاع از حقوق زنان است، صحبت کردند. سپس جوایز داده شد که آقای رضا تاجیک از ایران برنده این جایزه بودند ، جایزه‌ی رسانه هم به رادیو "شبل" که تنها صدای مستقل و آزاد در سومالی است داده شد.
آیا سازمان گزارشگران بدون مرز آمار دقیقی از روزنامه نگاران زندانی در ایران دارد یا گزارش جدیدی در این‌باره منتشر کرده است؟ در روزهای گذشته چندنفر از روزنامه نگاران روزنامه شرق هم به جمع روزنامه نگاران زندانی پیوستند، در مراسم اهدا جایزه به وضعیت دیگر روزنامه نگاران زندانی در ایران هم اشاره ای شد؟
خانم عبادی در صحبت‌هایشان به وضعیت رضا تاجیک اشاره کردند و این‌که در ایران یک رضا تاجیک نیست ما تاجیک‌ها در زندان داریم. در حال حاضر ۳۱ روزنامه‌نگار در زندان و ۹ وب‌نگار در زندان‌های ایران داریم. در مجموع ۴۱ روزنامه‌نگار، وب‌نگار و همکاران مطبوعاتی در زندان هستند. در چند روز گذشته ما درباره دستگیری روزنامه‌نگاران شرق اطلاعیه دادیم. اعلام کردیم که جمهوری اسلامی ایران از سکوت جامعه جهانی برای پیش‌برد سرکوب و محدود کردن آزادی مطبوعات و بیان استفاده می‌کند. در همین اطلاعیه گفته بودیم که در کمتر از یک هفته و همزمان با آغاز مذاکرات جمهوری اسلامی با کشورهای غربی ۵ روزنامه‌نگار از جمله آقای عمادالدین باقی، چهره برجسته روزنامه‌نگاری ایران بازداشت و زندانی شدند.
حسین کرمانی
تحریریه: مهیندخت مصباح


وظیفه جامعه جهانی در دفاع از حقوق بشر

عده بیشماری 
زندانی سیاسی هستند که تنها

به مناسبت "روز حقوق بشر" سازمان عفو بین‌الملل از سرکوب آزادی‌های اولیه در پاره‌ای از کشورها و در رأس آنها چین انتقاد کرد. حق آزادی و بیان در بسیاری از کشورها پایمال شده و به حیات و حرمت انسانی بی‌توجهی می‌‌‌‌شود.


دهم دسامبر "روز جهانی حقوق بشر" خوانده شده است. به این مناسبت و همچنین به مناسبت اعطای جایزه صلح نوبل به لیو شیائوبو، نویسنده ناراضی چین، سازمان عفو بین‌الملل بار دیگر از جمهوری خلق چین انتقاد کرد.
مونیکا لوکه، دبیرکل سازمان عفو بین‌الملل گفت که در چین همچنان دیکتاتوری حاکم است. در این کشور عده بیشماری زندانی سیاسی هستند که تنها "جرم" آنها ابراز عقیده است. خانم لوکه تصریح کرد: «چین نمی‌تواند برای درازمدت یک غول اقتصادی باشد اما در سیاست مثل یک کوتوله رفتار کند.»
کریستیان وولف، رئیس جمهوری آلمان فدرال به مناسبت "سالروز حقوق بشر" از ادامه نقض اصول حقوق بشر در بسیاری کشورهای جهان انتقاد کرد. آقای وولف تأکید کرد: «در آلمان نیز ما باید تلاش کنیم شهروندان مهاجر بهتر در جامعه جذب شوند، به افراد معلول بهتر رسیدگی شود، زنان به حقوق برابر برسند و همه بچه‌ها از فرصت عادلانه برخوردار باشند. ما باید در جهت آشتی پیروان مذاهب گوناگون قدم برداریم.»
گیدو وستروله، وزیر امور خارجه آلمان، بر اهمیت موازین حقوق بشر و ضرورت رعایت آن در سراسر جهان تأکید کرد و گفت: هنوز انسان‌هایی هستند که تنها به خاطر ابراز عقیده به زندان می‌افتند. هنوز هم افرادی از نژادپرستی و بیگانه‌ستیزی آسیب می‌بینند و به خاطر عقاید خود مورد تعقیب قرار می‌گیرند.
گوانتانامو را تعطیل کنید!
مقامات سازمان عفو بین‌الملل از ادامه کار بازداشتگاه آمریکایی گوانتانامو در خاک کوبا انتقاد کردند. آنها گفتند که افراد زندانی در این بازداشتگاه باید مثل شهروندان عادی در دادگاه‌های مدنی مورد محاکمه قرار گیرند و از حمایت قانون برخوردار باشند.
دبیرکل سازمان عفو بین‌الملل خواهان تعقیب قضایی جورج بوش، رئیس جمهور پیشین آمریکا، شد که بازداشتگاه گوانتانامو را به راه انداخت. خانم لوکه از باراک اوباما، رئیس جمهور ایالات متحده و برنده جایزه صلح نوبل در سال ۲۰۰۹ نیز انتقاد کرد. او گفت که آقای اوباما قول داده بود به فعالیت بازداشتگاه گوانتانامو پایان داده شود، اما به عهد خود وفا نکرد.
جنگ سودانسازمان عفو بین‌الملل از کشورهای مکزیک و روسیه سفید به خاطر نقض خشن حقوق بشر و همچنین از چند کشور اروپایی به خاطر رفتار غیرانسانی با کولی‌های منسوب به عشایر روما نیز انتقاد کرد.
دفاع از حقوق پناهندگان
به مناسبت روز جهانی حقوق بشر، "شورای عالی امور پناهندگان" وابسته به سازمان ملل متحد طی اعلامیه‌ای تصریح کرد که نقض موازین حقوق بشر، عامل اصلی فرار و آوارگی انسان‌هاست. هنوز افراد بیشماری به خاطر مشکلات امنیتی و خطراتی مانند جنگ و نسل‌کشی زاد و بوم خود راترک می‌کنند.
ثبات و امنیت از کشورهای بحران‌زده مانند افغانستان، سومالی، عراق و کنگو رخت بر بسته است. بیهوده نیست که بیشترین متقاضیان پناهندگی در اروپا به شهروندان همین کشورها تعلق دارند.
به گفته کمیسر عالی امور پناهندگان، در مناطقی مانند جنوب سودان و ساحل عاج، زندگی انسان‌ها بازیچه دست افراد مسلح و بیرحم است. قهر و خشونت گسترده و تجاوز به انسان‌های ناتوان و غیرمسلح، نسل‌کشی و تصفیه‌های قومی در بسیاری از مناطق جهان امری روزمره است. جامعه جهانی موظف است که از افراد ستمدیده در برابر تجاوزگران به حیات و حقوق آنها دفاع کند.
شورای عالی امور پناهندگان، حق پناهندگی را بخشی از حقوق بنیادین بشر می‌داند، زیرا بیشتر مردم از بیم تعقیب و کشتارهای سیاسی از موطن خود آواره می‌شوند. این نهاد مدافع حقوق بشر از همه دولت‌های جهان می‌خواهد که سهم خود را در ابراز همبستگی با فراریان از ظلم و جور ادا کنند.
مجمع عمومی سازمان ملل متحد طی اجلاسی در پاریس به سال ۱۹۴۸ روز دهم دسامبر را روز "اعلامیه جهانی حقوق بشر" اعلام کرد. با این که این اعلامیه ضمانت اجرایی ندارد، اما کارپایه‌ای برای حقوق و آزادی‌های دموکراتیک شناخته می‌شود. طبق مفاد این اعلامیه دولت‌ها موظف هستند که آزادی‌های اساسی مانند آزادی وجدان و عقیده و نشر و بیان را محترم بشمارند، از زجر و شکنجه انسان‌ها جلوگیری کنند.
 


ناخشنودی آمریکا از گفت‌وگوهای صلح خاورمیانه

وزیر خارجه 
آمریکا گفت  که آمریکا نمی‌تواند توافق صلح را بر طرفین تحمیل کند،

وزیر خارجه آمریکا شکوه می‌کند روند صلح خاورمیانه نتایج مثبتی در بر نداشته است، اما آمریکا به تلاش خود برای نزدیک کردن دو طرف ادامه می‌دهد. هفته آینده میچل نماینده ویژه آمریکا برای ادامه تلاش میانجیگری وارد منطقه می‌شود.


هیلاری کلینتون، وزیر خارجه آمریکا، دلسردی دولت خود را از عدم‌پیشرفت گفت‌وگوهای صلح میان اسرائیل و فلسطینی‌ها ابراز کرد. خانم کلینتون اظهار داشت که گفت‌وگوهایی دو طرف به بن‌بست کشیده، اما ایالات متحده به تلاش خود برای کاهش اختلاف نظرهای اسرائیل و فلسطینیان ادامه خواهد داد.
وزیر خارجه آمریکا در یک سخنرانی در واشنگتن تصریح کرد که دولت باراک اوباما مصمم است روند صلح خاورمیانه با نتایج ملموس و واقعی به پیش برود. او افزود که آمریکا نمی‌تواند توافق صلح را بر طرفین تحمیل کند، و این وظیفه اسرائیل و تشکیلات خودگردان فلسطینی است که زمینه صلح را فراهم سازند.
خانم کلینتون گفت: «رازی پنهان نیست که دو طرف راهی دراز در پیش دارند و هنوز تصمیمات ضروری را اتخاذ نکرده‌اند.» وی افزود که منافع دو طرف ایجاب می‌کند که برای دستیابی به صلح بیشتر تلاش کنند. او گفت: «فلسطینی‌ها باید نگرانی‌های به جای اسرائیل را در عرصه امنیت قبول کنند و اسرائیل هم باید به حقوق مشروع فلسطینی‌ها احترام بگذارد.»
اصرار اسرائیل به ادامه شهرک‌سازی
آمریکا اخیرا گفته بود از تلاش برای متقاعد ساختن اسرائیل به پایان شهرک‌سازی برای یهودیان دست برداشته است. اما خانم کلینتون تصریح کرد که موضع آمریکا در امر شهرک‌سازی تغییر نکرده است. او گفت که اسرائیل باید به بنای شهرک در سرزمین‌های فلسطینی خاتمه دهد، زیرا این امر به تلاش‌های صلح و به برنامه تشکیل کشور فلسطینی در کنار کشور اسرائیل آسیب می‌زند و در نتیجه برای آینده اسرائیل نیز زیان‌بخش است.
هیلاری کلینتون، خاطرنشان کرد که اکنون وقت پرداختن به مسائل اصلی در این مناقشه یعنی تعیین مرزها، امنیت، شهرک‌سازی، تقسیم آب، وضعیت پناهندگان و نیز وضعیت شهر بیت‌المقدس فرا رسیده است.
محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطینی از سرگیری مذاکرات صلح با اسرائیل را به متوقف کردن احداث شهرک‌های یهودی‌نشین جدید مشروط کرده است.
هیلاری کلینتون گفت آمریکا در هفته جاری، دور جدید مذاکرات غیرمستقیم را به پیش خواهد برد. این مذاکرات زیر نظر جورج میچل نماینده ویژه آمریکا در خاورمیانه، صورت می‌گیرد. آقای میچل قرار است هفته آینده به منطقه سفر کند تا به تلاش‌های میانجیگری میان فلسطینی‌ها و اسرائیل ادامه دهد.
باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا مذاکرات مستقیم صلح بین اسرائیل و فلسطینی‌ها را با امیدواری و خوش‌بینی به راه انداخته بود. این مذاکرات در ماه سپتامبر گذشته پس از دو سال وقفه از سر گرفته شد.
 
هشدار همسران تاج زاده و نوری زاد به مقامات
جرس:
در هفته های اخیر دستگیریهای فله ای روزنامه نگاران، دانشجویان و فعالان سیاسی بار دیگر در دستور کار حاکمیت قرار گرفته است. به دنبال این دستگیری ها فشار بر زندانیان سیاسی نیز افزایش یافت، به گونه ای که مصطفی تاجزاده و محمد نوری زاد دو تن از دستگیرشدگان حوادث پس از انتخابات مخدوش دهمین دوره ریاست جمهوری ایران، ممنوع الملاقات شده و سپس بنا به گفته خانواده محمد نوری زاد، طی یک دادگاه سه دقیقه ای برای این مستند ساز دربند، دو سال حکم زندان صادر می شود که علاوه بر سه سال و نیم حکم پیشین در نهایت نوری زاد به پنج سال و نیم زندان محکوم شده است..
محمد نوری زاد و مصطفی تاجزاده دو تن از معترضان به جریان انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری ایران هستند که نزدیک چهار ماه در قرنطینه و به دور از سایر زندانیان سیاسی نگهداری می شوند. این دو منتقد حاکمیت در زندان نیز اعتراضات خود را با ارسال نامه به رهبری جمهوری اسلامی و یا بیان گفته های اعتراضی از طریق ملاقات های کابینی با خانواده های خود پی گرفته اند.
به نظر می رسد ایستادگی و پافشاری این دو فعال سیاسی در بند، بر مواضع اعتراضی خود، روند رسیدگی به پرونده قضایی آنها و همچنین ملاقات های این دو زندانی با خانواده هایشان را با فشارهای « مضاعف» رو بروه کرده است.
محمد نوری زاد در اعتراض به این فشارها و همچنین برگزاری دادگاه سه دقیقه ای و صدور حکم بدون حضور وکیل ، دست به اعتصاب غذای خشک زده است و همسر وی نسبت به وضعیت وخیم جسمانی این زندانی به مقامات کشور هشدار داده است. همسر مصطفی تاجزاده نیز اعلام کرده است که اگر روند ممنوع الملاقات بودن آقای تاجزاده تا هفته آینده همچنان ادامه یابد ، آنها این روند را تحمل نخواهند کرد و تصمیمات جدی تری را به اجرا خواهند گذاست.
خبرنگار جرس با فخرالسادات محتشمی پور همسر مصطفی تاجزاده و فاطمه ملکی همسر محمد نوری زاد در مورد وضعیت این دو زندانی و پیگری های بعدی آنها پیرامون روند قضایی پرونده دو زندانی ممنوع الملاقاتی که در قرنطینه نگهداری می شوند، گفتگوی تلفنی انجام داده است که در پی می آید:

فاطمه ملکی: همسرم را گرفتار مرگ تدریجی کرده اند
فاطمه ملکی ضمن تایید خبر برگزاری دادگاه سه دقیقه ای برای محمد نوری زاد، گفت: فردا روز میلاد همسرم است و جای تاسف است که جشن پنجاه و نه سالگی آقای نوری زاد که همه عمرش را برای سربلندی کشور گذاشته است اینک باید در زندان همین کشور و با اعتصاب غذای خشک آغاز شود.
خانم ملکی تصریح کرد: تاکنون من و همسرم چندین نامه به دادستانی نوشته ایم و نسبت به وضعیت جسمی و بیماری هایی که آقای نوری زاد در زندان به آن گرفتار شده است اعتراض کرده ایم و لذا منتظر مرخصی ایشان بوده ایم اما متاسفانه نه تنها هیچ پاسخی نگرفته ایم بلکه به ما خبر رسیده است که دادگاهی سه دقیقه ای برای بررسی شکایت وزارت اطلاعات از آقای نوری زاد تشکیل داده اند و در همان دادگاه برای همسرم دو سال حکم زندان صادر کرده اند. لذا با توجه به حکمی که پیش از این به اتهام توهین به رهبری برایش صادر کرده بودند، آقای نوری زاد را به پنج سال و نیم زندان محکوم کرده اند بدون آنکه پاسخ بدهند که در کجای قانون نوشتن یک نامه اعتراضی و یا افشاگری در مورد برخورد با زندانیان جرم است.
وی ادامه داد: در روزهای پانزدهم و شانزدهم آذر همسرم را به دادگاه برده اند اما حتی نگفته اند مصداق توهین ایشان به وزارت اطلاعات دقیقا چیست. حتی باید ذکر می کردند که بر اساس کدام ماده قانونی چنین حکمی را برای همسرم صادر کرد اند.
وی ادامه داد: بر این اساس ناچارم این بار از مقاماتی که قدرت اصلی در اختیار آنهاست بخواهم تا نسبت به روند غیرقانونی در پیش گرفته شده که همسرم را با مشکلات و بیماری جدی در زندان مواجه کرده است پاسخی به ما به عنوان خانواده یک زندانی بدهند. چرا که از هم اکنون نسبت به اعلام اعتصاب غذای خشک توسط همسرم نگرانی های ما به عنوان خانواده ای که هیچ کسی پاسخگوی مان نیست افزایش یافته است و تردید ندارم که آقای نوری زاد هیچ چاره ای جز این ندید تا بار دیگر صدای اعتراض خود نسبت به نگهداری در قرنطینه به مدت چهار ماه، ممنوع الملاقات شدن و در نهایت روند برگزاری یک دادگاه غیرقانونی را به گوش مسوولان برساند تا شاید کسی پاسخگو باشد.
خانم ملکی در خصوص دادگاه اخیر آقای نوری زاد گفت: یکی از کسانی که شاهد دادگاه آقای نوری زاد بوده است به ما خبر داد که آقای نوری زاد با صدای بلند به روند غیر قانونی دادگاه اعتراض می کرد و به آقای قاضی مقیسه گفت که این دادگاه را هرگز به رسمیت نمی شناسد، چون نه به او اطلاع داده بودند که قرار است دادگاهی برایش تشکیل شود و نه حتی به ایشان اجازه داده شد تا وکیلی اختیار کند، لذا پس از آنکه قاضی از ایشان می خواهد تا از خودش دفاع کند، آقای نوری زاد می گوید من این دادگاه و شما را به عنوان قاضی عادل قبول ندارم تا از خودم در برابر شما دفاع کنم قاضی عصبانی می شود و می گوید چون شما به دادگاه توهین کرده اید و من می توانم حکم شلاق هم برای شما صادر کنم . این خبری است که به ما در مورد دادگاه آقای نوری زاد گفته اند و هر خانواده ای با شنیدن این اخبار ناراحت می شود.
خانم ملکی تصریح کرد: به همسرم گفته شد وزارت اطلاعات از ایشان شکایت کرده، اما وزارت اطلاعات که یک شخص حقیقی نیست و باید می گفتند کدام نماینده از طرف وزارت اطلاعات از ایشان شکایت کرده است، ظاهرا وقتی همسرم روند دادگاه را غیر قانونی اعلام می کند به ایشان گفته می شود ؛ شما سی روز فرصت دارید که در خواست تجدید نظر کنید. اما آقای نوری زاد می گوید اگر به من سی سال هم فرصت تجدید نظر بدهید در مورد یک حکم و دادگاهی که از اساس غیر قانونی است هرگز درخواست تجدید نظر نخواهم داد ، قاضی عصبانی می شود و به ایشان می گوید: گم شو بیرون مزدور اجنبی .
همسر این مستند ساز دربند ضمن ابراز نگرانی نسبت به وضیعت نوری زاد می گوید: همسرم از زانو درد شدید رنج می برد و برای همین بعد از معطلی بسیار در راهروهای دادگاه و اینکه هی تذکر می دادند قاضی باید برای نماز برود و دادگاه باید زودتر تشکیل شود، همسرم درخواست می کند که بنشیند اما به ایشان حتی اجازه نشستن داده نمی شود این دادگاه فرمایشی به سرعت برگزار می شود.
وی با بیان اینکه پنج سال و نیم زندان برای کسی که همه عمرش را برای جاری شدن عدالت در کشور گذاشته است جای تاسف دارد، تاکید کرد: قرار بود همسرم را با دستبند به دادگاه بیاورند که ایشان مقاومت می کنند . دلم می خواهد از دادستان، قاضی و همه مقامات قضایی تشکر کنم که دستمزد یک عمر زحمت صادقانه برای سربلندی کشور را ایگونه داده اند که همسرم ناچار می شود از من ، فرزندانم و جوانان کشور عذرخواهی کند به خاطر اینگونه رفتارهایی که امید یک ملت را نشانه می رود.
وی افزود: همسرم در زندان دچار بیماری پوستی وحشتناکی شده بود که دکتر اوین نیز به اشتباه دارویی برای ایشان تجویز می کند که وضعیت شان را وخیم تر می کند و در نهایت خودشان نگران می شوند و یک دکتر از بیرون زندان برای معالجه ایشان می برند، اما آقای نوری زاد ما تا مدت ها در این مورد چیزی به ما نگفته بود وقتی حالشان بهبود یافت ما را مطلع کردند. با این همه الان هم از عفونت دندان رنج می کشد و چون تحمل درد بسیار شدید بود و ایشان دیگر تجمل درد را نداشتند درخواست مرخصی از دادستانی کرده و برایشان هم نوشته اند که ؛ من مغرور تر از آن هستم که خودم را به تمارض بزنم.اما به جای مرخصی برایش دادگاه سه دقیقه ای برگزار کرده اند.
خانم ملکی در پایان ضمن آنکه از مقامات مسولی که قدرت را دست دارند می خواهد تا صدایشان را بشنود می گوید: همسرم فردی سخت کوش، پر تلاش و پر انرژی است، با آنکه در قرنطینه او را نگه داشته اند، باز هم از تکاپو برای نوشتن و مطالعه و پرداختن به کارهای هنری دست بر نداشته است اما از اعتصاب غذای خشک او نگران هستم. به نظر می رسد به حصار کشیدن چنین انسانی جز این نیست که او را به مرگ تدریجی گرفتار کرده اند.

فخرالسادات محتشمی پور: بی کفایتی در اداره کشور را با فشار بر زندانیان توجیه می کنند
همسر مصطفی تاجزاده دستگیری ها و فشارهای اخیر بر زندانیان سیاسی را نوعی واکنش به « بی کفایتی های مدیران در اداره کشور» تعبیر می کند و می گوید: کسانی که در موضع باطل قرار دارند همواره از سایه خودشان هم می ترسند. لذا دولت برخاسته از کودتا که کاملا نسبت به اداره کشور عاجز است، چاره ای ندارد جز آنکه با دستگیری ها و بگیر و ببندها و فشار بر زندانیان، توجه مردم را از مشکلات روز افزون جامعه به سمت دیگری جلب کند.
وی افزود: مدیران در همین روزها ثابت کردند که نسبت به مشکل آلودگی هوا هیچ راهکاری نداشته اند و هر کاری که می کنند اوضاع بدتر می شود و حتی «شایعه» و خبرهای بسیار تلخی نسبت به خبر مرگ و میر مردم در اثر آلودگی هوا منتشر شده است که طبیعی است در چنین شرایطی دولت ناکار آمد باید در صدد توجیه و یا انحراف توجه افکار عمومی به سمت مسائل دیگر بر آید. در نابسامانی هایی که برای کشور به وجود آورده اند دارند دست و پا می زنند لذا مجبور هستند حاشیه هایی درست کنند تا شاید ذهن مردم ازاین بی کفایتی ها مشغول خبرهای دیگری شود.
خانم محتشمی پور ممنوع الملاقات شدن همسر خود را در را نیز همانند بازداشت، ضرب و شتم و نگهداری او در قرنطینه به مدت چهار ماه، غیر قانونی می داند و تاکید می کند: با پیگیری هایی که تا کنون انجام داده ایم هیچ پاسخ روشنی به ما نداده اند، و حتی مطلع هستیم که در زندان نیز از دیدار آقای تاجزاده با سایر زندانیان جلوگیری می شود، علت این نگرانی ها هم واضح است آقایانی که در موضع باطل قرار دارند از کنار هم قرار گرفتن انسان های آزاده حتی در زندان هم احساس نگرانی می کنند.
همسر مصطفی تاجزاده در مورد دلایل ممنوع الملاقات شدن آقای تاجزاده یادآور شد: طبق آیین نامه اجرایی زندان ها بر اساس ماده ۱۷۴ اگر زندانی شرارتی را در زندان انجام داده باشد، یک شورای انضباطی باید تشکیل شود تا در نهایت بر اساس تصمیم اعضای این شورا در مورد ممنوع الملاقات شدن زندانی رای صادر شود و هر زندانی هم تا سه جلسه می تواند ممنوع الملاقات باشد، اگر در جلسه بعد به ما اجازه ملاقات ندهند این روند را تحمل نخواهیم کرد و حتما تصمیمات جدیدی را از طریق وکیل اتخاذ خواهیم کرد.
وی ارزیابی خودش از دلایل ممنوع الملاقات بودن آقای تاجزاده را اینگونه بازگو می کند: آقای تاجزاده برای بازجویان، مسوولان زندان و مقامات قضایی کاملا فرد شناخته شده ای است و علی رغم اینکه ایشان معتقد بود که بازداشت، ضرب و شتم و نحوه نگهداری شان در قرنطینه از اساس غیر قانونی بوده اما در همان چهارچوب غیر قانونی آنها خود آقای تاجزاده هرگز تخلفی انجام نداده است لذا دلیل اصلی ممنوع الملاقات شدن ایشان به حرف ها و سخنانی مربوط است که آقای تاجزاده در زندان مطرح کرده است.
وی ادامه داد: به تازگی وقتی به ملاقات رفته بودم اطلاعیه ای بر دیوار بود که در آن نوشته شده زندانی حق رد و بدل کردن نامه، چک . پول را ندارد، در تمامی مواردی که آقای تاج زاده سخنان و مواضع خود را مطرح کرد هرگز نامه ای رد و بدل نشد بلکه در همان ملاقات های کابینی بود که ایشان سخنان خود را قرایت می کرد و خود ماموران هم آنجا شاهد بودند.                     
خانم محتشمی پور گفت: بنابراین واضح است که صحبت های آقای تاجزاده به مذاق آقایان خوش نیامده است حتی اگر به صحبت های ایشان اعتراضی دارند باید طی یک دادگاه این شکایت را مطرح کنند. آقا ی تاجزاده در مورد مسئله ای اگر اطمینان نداشته باشد هرگز آن را بیان نمی کند، لذا برای همه صحبت های خودشان توضیح دارد و آقایان نباید در یک اقدام غیر قانونی و بدون هیچ توضیحی ایشان را ممنوع الملاقات کنند.
وی افزود این رفتارهای غیر قانونی هرگز برای ما عادی نخواهد شد، از آنجایی که در دادستانی کسی پاسخگو نیست و بی احترامی می کنند، بنده نیز به آنجا مراجعه نمی کنم بلکه عریضه های سرگشاده می نویسم تا اگر آنها این نامه ها را نمی خوانند من حداقل از مردم تظلم خواهی کنم. در مورد ممنوع الملاقات بودن هم تا هفته آینده صبر می کنم اگر این روند غیر قانونی را متوقف نکنند تصمیمات دیگری باید گرفته شود.



نفس تهران تنگتر می شود؛ مرگ تدریجی شهروندان
 جرس: 
برای مصون ماندن از حملات و تبعات مرگبار آلودگی هوای تهـــران - که دیگر نامش از آلودگی هم فراتر رفته- این روزها کار از ماسک های کتانی سالها پیش نیز گذشته و طی چند هفته اخیر، هوای پایتخت به حدی آلوده به گازهای خفه کننده شده است، که در گزارش های محرمانه ای که حتی نمایندگان مجلس و نمایندگان شورای شهر نیز از آن اطلاعات دارند، قید گردیده است که روزانه بین ١۵۰ تا ١۶۰ نفر در تهران بر اثر مسمومیت ناشی از گازهائی که هوای تهران پخش است خفه می شوند و یا قلبشان از حرکت باز ایستاده و می میرند.
 تهران سالهاست که در راس هشت شهر دارای هوای آلوده کشور قرار دارد، اما طی یک ماه اخیر، وضعیت آلودگی هوا در پایتخت به مرز هشدار رسیده و مردم این شهر با مشکل تنفسی دست و پنجه نرم می کنند به طوریکه پس از دقایقی حضور در هوای آزاد، با سوزش حلق و گلو مواجه خواهند شد. این معضل (آلودگی هوا) در تهران، نگرانی ها را از جهات تشدید بیماری های قلبی و ریوی، همچنین فشارهای عصبی را افزایش داده است.

خسارات جانی- قربانیانی در حد یک جنگ
آخرین آمار وزارت بهداشت - آنطور که در خبرگزاری های رسمی منتشر گردید- حاکی از آن بود که سالانه پنج هزار نفر در تهران قربانی آلودگی هوا می شوند و این در حالی است که با توجه به آمار ارائه شده از طرف پزشکی قانونی کشور و پلیس راهنمایی و رانندگی، سالانه ٢٣هزار نفر در سراسر کشور بر اثر تصادفاتِ جاده ای جان می بازند و مقایسه این دو آمار از کشته شدگان نشانگر این است که تعداد قربانیان آلودگی هوای "پایتخت" بیش از یک چهارم قربانیان تصادفات جاده ای در "کل کشور" است .
غیر از خسارات جانی، روحی و عاطفی وارده بر شهروندان (طبق نظر کارشناسان)، تاثیرات اقتصادی مخرب آلودگی نیز قابل بررسی است. چندی پیش بانک جهانی خسارات وارده به شهروندان بر اثر آلودگی هوا را روزانه حدود ٢٢ میلیون دلار ذکر کرده بود، که البته برآورد بانک جهانی بر اساس مطالعه آمار و اطلاعات چند شهر آلوده ایران بوده و متاسفانه هیچ مرجعی در ایران هنوز نتوانسته در این زمینه تحقیقات انجام دهد و به نظر می رسد این میزان خسارت حداقل برآورد خسارات آلودگی هوا باشد.‏
 خسارات مورد اشاره، غیر از خسارات اقتصادی وارده بر اثر تعطیلاتِ ابلاغیِ دولت برای پایتخت نشینان است.
این موارد درحالیست که دولت در عوضِ انجامِ برنامه هایی از جمله "اصلاح و استاندارد شدن سوخت"، "اصلاح شبكه بزرگراهی" و "خارج شدن خودروهای فرسوده"، ه بخش هایی از محورهای برنامۀ کاهش آلودگی می باشند، به کوتاه ترین راه حل - و عمیقا پرهزینه - متوسل شده، و اعلام "تعطیلی های اجباری مراکز دولتی و تجاری و آموزشی پایتخت"، و به مواردی نه چندان موثر- بلکه مُسَکِن- چون "مقررات عبور و مرور خودروهای پلاک زوج و فرد" و این روزهای آخر به طرح های "مضحک" و عجیب "پروژۀ آب پاشی" و "نصب تهویه" روی آورده است.
 مقامات دولت با توجه به نمونه های چند سال اخیر آلودگی های هوا در پاییز و زمستان، به هیچ کدام از محورهای برنامه کاهش آلودگی هوا توجه خاصی نشان ندادند. (هر چند عوامل دیگری همچون ورود بنزین های آلوده و خطرناک که بر اثر تحریمهای جهانی، بازار کشور را پر کرده نیز، امسال وارد صحنه شده است.)

آمار کشته شدگان بر اثر آلودگی هوا
در حالی که یکی از مسئولان شهرداری تهران، طی روزهای اخیر از مرگ بیش از دو هزار و ۵۰۰ نفر در تهران بر اثر آلودگی هوای چند هفته اخیر خبر داده بود، بنا بر گزارش های غیر رسمی، طی هفته های اخیر، دست کم ٣۴۰۰ نفر در این رابطه و به دلیل مشکلات تنفسی جان باخته اند؛ هر چند که وزارت بهداشت مسئولیت هیچ گونه فوتی بر اثر آلودگی هوا را برعهده نمی گیرد، اما آمارهای غیر رسمی در چند روزه اخیر چیز دیگری را نشان می دهد .
گفتنی است سال گذشته نماینده وزارت بهداشت طی جلسه ای كه در مجلس داشت، آماری از مرگ و میر شهروندان در اثر آلودگی هوا را ارایه داد، اما به نمایندگان تاکید کرد که گزارش محرمانه است و این آمار نباید منتشر شود.
اما طی هفته ای که گذشت، دكتر ندافی از وزارت بهداشت، در جلسه با نمایندگان تهران آمار مرگ و میر سالیانه شهروندان در اثر آلودگی هوا را در شهر تهران به تفكیك آلاینده بیان كرد، که یکی از نمایندگان در این باره گفت: بر اساس آمار ارایه شده، حداقل فوتی در اثر ذرات معلق در سال در تهران ۲۶۵۸ نفر، منوكسید كربن۱۵ نفر، ازون ۷۲ نفر و دی اكسید گوگرد ۸۹۶ نفر می باشد.
کارشناسان بر این باورند که شاید بتوان دلیل آلودگی هوا را اعلام نکرد، اما نمی توان انکار کرد که آلودگی هوا می تواند به شیوع برونشیت مزمن، ایجاد و تشدید تصلب شرائین (۱۳ درصد بیش از شرایط هوای پاک)، ایجاد ناباروری و مشکلات جنسی در مردان، بروز آپاندیسیت، شیوع دیابت نوع ۲، بیماری های تنفسی و قلبی، آسم، سوزش چشم و سرفه و ایجاد سنگینی در سینه، تحریک گلو و ریه ها، افزایش ۴۰درصدی سقط جنین، کاهش عمر طبیعی، شیوع سرماخوردگی، مرگ زودهنگام، کاهش سن بروز سکته های قلبی (به کمتر از ۵۰ سال) و کاهش تولد نوزادان پسر منجر شود.
نتایج تحقیقاتی که عمدتا تمرکز و نگاه خود را بر شهر تهران به عنوان آلوده ترین شهر کشور متمرکز کرده، همچنین گواهی می دهد که آلودگی هوای تهران (در زمان های افزایش ذرات آلاینده هوا) به اشغال ۱۰ درصدی تخت های بیمارستانی، مرگ سالانه ۲۵۰۰ تا چهار هزار نفر از شهروندان تهرانی به دلیل استنشاق هوای آلوده و کاهش ۶۰درصدی گونه های پرنده در این شهر منجر شده است.

چه کسی مقصر است؟ مروری بر ماجرای بنزین های آلوده و ادعای خودکفایی
هر چند که دلیل آلودگی هوای تهران از سوی دولت به صورت رسمی اعلام نشده است، اما انوشیروان محسنی بندپی و محسن نریمان دو تن از نمایندگان مجلس اعلام کرده بودند که دلیل اصلی آلودگی هوای تهران، "تولید و عرضه بنزین های غیر استاندارد است، که این آلودگی خود منجر به مشکلات تنفسی و جان باختن شهروندان شده است."
همه از آلودگی هوا می گویند و مردم نیز اکنون سالهای که با این اصطلاح آشنائی دارند، اما در روزهای اخیر بحث دیگر نه بر سر آلودگی، بلکه مسمومیت ناشی از گازهای خفه کننده در هوای تهران است. این گازها ناشی از تولید بنزین داخلی است که دولت می خواهد با آن جبران تحریم فروش بنزین به ایران را بکند.
  کارشناسان معتقدند برای بدست آوردن بنزین با كیفیت خوب (اكتان بالا)، به كاتالیزورهای مخصوصی نیاز است كه این كاتالیزورها تنها توسط چند شركت آلمانی، آمریكایی و هلندی تولید میشوند. با وجود تحریم ها، این كاتالیزورها به ایران وارد نمی شود و بدستور دولت بنزین بی كیفیت (اكتان پائین) تولید شده و پس از مخلوط کردن با مقداری از بنزین وارداتی بین پمپ بنزین ها تقسیم می شود.
روزنامه لس آنجلس تایمز به نقل از کارشناسان متعددی در حوزه محیط زیست، درباره آلودگی های هوای تهران نوشته است: "یکی از تبعات تحریم های بین المللی بر ایران، افزایش شدید آلودگی هوا به ویژه در شهر تهران است. این گزارش می افزاید:" آلودگی بی سابقه هوای تهران در ماههای آبان و آذر ممکن است نتیجه مصرف بنزین با کیفیت پایین باشد که در پی تحریم واردات بنزین اکنون در داخل کشور تولید می شود."
این در حالیست که چندی پیش که دولت احمدی نژاد ادعای خودکفایی در تولید بنزین و سپس صادرات بنزین را مطرح کرد، پس از تحقیقات کارشناسان مشخص شد که خودکفایی بنزین در کار نیست و آنچه واقعیت است تولید بنزین سرطان‌زاست که در هیاهوی تبلیغات دولت برای مقابله ادعایی با تحریم‌های بین‌المللی، پنهان شد.
گفتنی است شهروندان تهرانی بیشترین میزان مصرف سوخت و انرژی را به خود اختصاص داده اند و به استناد گزارش آذرماه ۸۸ شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران، از مجموع ۶۳ میلیون لیتر بنزین مصرفی کشور در هر روز، حدود ۱۴ میلیون لیتر سهم روزانه تهران است.

خسارت آلودگی هوای تهران
در همین راستا، بانک جهانی، چند سال پیش برای بررسی وضعیت آلودگی هوا در کشورهای مختلف، آلایندگی هوای سه هزار و ۲۲۶ شهر با جمعیت بیش از ۱۰۰ هزار نفر را مورد بررسی قرار داد. در آن زمان میانگین سالانه ذرات معلق به عنوان یکی از آلاینده های مهم ۷۱ میکروگرم بر متر مکعب برآورد شد که شهر تهران با در نظر گرفتن میزان این آلاینده، رتبه ۱۱۹ را در بررسی بانک جهانی به خود اختصاص داد. اما در بررسی دیگری که سال ۲۰۰۵ و توسط همین نهاد بین المللی انجام شد، میزان خسارت ناشی از چهار آلاینده منواکسیدکربن، دی اکسید نیتروژن، دی اکسید گوگود و ذرات معلق در کل کشور سالانه هشت میلیارد دلار و میزان خسارت ناشی از آلاینده ذرات معلق در ایران یک میلیارد و ۸۰۰ میلیون دلار برآورد شد. این گزارش، میزان آلاینده های هوای تهران را ۲/۸ برابر استانداردهای جهانی اعلام کرد.
از سویی دیگر، بنا به نظر كارشناسان، تولید ناخالص داخلی ایران بین ١۵۰ تا ٢۰۰ میلیارد دلار برآورد شده و در تعطیلات اجباری دو بخش مهم اقتصادی كشور، نفت و كشاورزی، آسیبی نمی بینند؛ اما قطعاً بخش های صنعت، خدمات و تجارت به صورت مستقیم متحمل خسارت می شوند و این بخشها مجموعا ۶۰ تا ٧۰ درصد از كل اقتصاد ایران را دربر می گیرند.

تعطیلات پی در پی و راه حل های دولت
ناگفته نماند پس از شیوع بحران، مقامات دولت به جای اندیشیدن به راه حل های اساسی برای حل آلودگی هوا و رویکرد عملی به محورهای برنامۀ کاهش آلودگی هوا، اعلام تعطیلات پی در پی را اولین و آسان ترین راه انتخاب و اعلام کردند.
در این میان، خسارات اقتصادی ناشی از اعلامِ تعطیلی های شوک آور توسط دولت نیز قابل بررسی و تحلیل می باشد، بعنوان مثال، رئیس كمیته اقتصادی كمیسیون بودجه مجلس، درباره برآورد مالی تعطیلات و ضررهایی كه به اقتصاد كشور وارد می‌شود، گفته است "پیش‌بینی وصول مالیات برای سال ٨٩ حدود ٣۵۰ هزار میلیارد ریال است، تعداد روزهای كاری در سال هم ٢٨٨ روز است، اگر این ٣۵۰ هزار میلیارد ریال را تقسیم بر ٢٨٨ روز كاری كنیم دولت حدود هزار و دویست میلیارد ریال به ازای هر روز تعطیلی در كشور مالیات از دست می‌دهد، و از آنجاكه سهم استان تهران از وصول مالیات‌ها قریب ٢۵ درصد یا یك چهارم كشور است، هر روز تعطیلی در تهران حدود ٣۰ میلیارد تومان ضرر مالیاتی به دولت وارد می‌كند.
البته این فقط پیامدهای اقتصادی تعطیلات است و اقتصاددانان بهتر می توانند این خسارات را در كشور و تهران به صورت دقیق محاسبه كنند. تعطیلات ابلاغیِ دولت، علاوه بر تاثیرات سوء اقتصادی پیامدهای منفی روحی و روانی دیگری هم به دنبال دارد، نظم كشور را دچار اختلال می‌كند، برنامه‌های مردم و مسئولان را به‌هم می‌زند، بخش خصوصی خسارات هنگفتی متحمل می‌شود، قشرهای مختلف اجتماعی نظیر پزشكان، اصناف، دانشجویان و...هم با مشكل مواجه می‌شوند و از نظر حقوقی هم دریافت‌ها، پرداخت‌ها و مراجعات بانكی و حضور در محاكم قضایی از رهگذر این تعطیلات دچار وقفه و معضل می‌شوند.

راه حل های تخیلی و خطر باران اسیدی، تهرانی ها مواظب باشند
در کنار تعطیلی ها، دولت پس از تشکیل جلساتی اضطراری، دو طرح عجیب را نیز مطرح و اعلام کرد: استقرار چند دستگاه جت فن برای ایجاد باد مصنوعی در تهران، و پاشیدن آب بر آسمان تهران با هواپیمای آب پاش در این میان، مرضیه وحیددستجردی، وزیر بهداشت دولت دهم پیرامون طرح ها گفته است: "اگر آبپاشی با حجم وسیع صورت گیرد، ممکن است تا اندازه‌ای موثر باشد اما طبق گزارش‌های وزارت بهداشت، آب‌پاشی با حجم کم موثر نخواهد بود. میزان آب هواپیماهای سمپاش اندک و در حد مزرعه‌ای است."
وحید نوروزی، نماینده شهرداری تهران در کارگروه کاهش آلودگی هوا نیز، ضمن اعلام "غیرمنطقی و بی‌فایده و طنز" دانستن آبپاشی تهران خاطرنشان نمود "این سوال مطرح است که چه میزان آب قرار است با چند هواپیما در تهران ۷۵۰ کیلومتر مربعی پاشیده شود؟"
اما نکته اصلی و قابل توجه را حسن اصیلیان، معاون پیشین سازمان حفاظت محیط زیست مورد اشاره قرار داد و با هشدار نسبت به پیامدهای طرح عجیب دولت، خاطرنشان نمود "با بالا بودن غلظت برخی آلاینده‌ها مانند دی‌اکسید گوگرد و مونوکسید‌کربن در تهران و ترکیب آن با قطرات آب که توسط آب‌پاش‌ها پخش می‌شود، بطور حتم باران اسیدی در تهران شکل می‌گیرد و اگر دی اکسید گوگرد در هوای تهران بالا باشد پس از ترکیب با آب اسید سولفوریک ایجاد کرده و در نهایت منجر به بارش باران اسیدی می‌شود یا اگر میزان غلظت اکسید‌های نیتروژن بالا باشد پس از ترکیب با آب ایجاد اسید‌نیتریک می‌کند."

مرگ تدریجی شهروندان تهرانی و ...
مهدی چمران، رئیس شورای شهر تهران نیز که تا کنون از حامیان دولت و طرح های آن محسوب می شد، ضمن ابراز تردید پیرامون اثرات طرح های مذکور متذکر شد "با این وضعیت آلودگی هوا، مردم به مرگ تدریجی دچار می‌شوند و با سپری شدن این ایام نیز به طور حتم معضل آلودگی هوا فراموش می‌شود."
دولت در حالی مشغول طرحهای خیالی و بی‌اثر است که منتقدان هشدار می‌دهند بخش عمده ای از آلودگی های اخیر، علاوه بر عوامل مورد اشاره و عملکرد شعاری دولت در حوزه های مختلف سیاست خارجی، اقتصاد و سیاست داخلی، شکست طرح های تبلیغاتی دستگاههای اجرایی است و مشخص نیست طرحهای تبلیغاتی جدید که تخیلی‌تر از قبلی‌ها نیز هستند، چه نتایجی را در آینده به بار خواهند آورد.
برخی کارشناسان نیز بر این باورند که دولت از ماهها قبل با قرار دادن طرح هایی چون تبدیل خودروهای دولتی و عمومی گازوییل سوز به برق و گاز و تنظیم بهسوزیِ آنها و گسترش مترو،  می توانست از آلوده تر شدن هوای تهران بکاهد، اما در راستای ستیز با شهرداری، منفعت شهروندان را نادیده گرفت و نه تنها بودجه شهرداری را در این زمینه افزایش نداد، بلکه از تامین بودجه های مصوب به این نهاد نیز خودداری کرد .
خارج از مسئلۀ سیاسیِ بنزینِ آلوده، که آن نیز تحت تاثیر سیاست های شعاری و ماجراجویانۀ دولت محمود احمدی نژاد در حوزه سیاست خارجی و اتمی (به جهت اعمال تحریم های فراگیر و ادعای بی اثر بودن آنها) قرار دارد، شاید اگر تمام دستگاههای کشور، حتی نمایندگان مجلس و ارگانهای نظارتی (چون سازمان بازرسی كل كشور) مقداری در جهت منافع مردم حرکت می کردند، شهروندان- این بیدفاع ترین ها - تاوان سوء مدیریت‌ها و شعارهای مدیریت جهانی را نمی دادند. 




انتقاد یک اقتصاددان از فشار بر رسانه‌ها برای نقد نکردن طرح هدفمندی یارانه‌ها

دکتر رنانی: تحقیقات دانشگاهی درباره طرح هدفمندی، سانسور می‌شود

محسن رنانی، اقتصاددان، از وجود فضای سانسور در خصوص طرح هدفمندسازی یارانه‌ها و فشار بر رسانه‌ها برای نقد نکردن این طرح، به شدت انتقاد و تاکید کرد که مطالعات آکادمیک در این باره، تنها در صورتی که تاییدکننده‌ی نظر مقامات بالاتر باشند، منتشر می‌شوند.
به گزارش ایلنا، این استاد دانشگاه در میزگردی با موضوع بررسی طرح هدفمندسازی یارانه‌ها و تاثیر آن بر زندگی خانواده‌ها که در دانشکده اقتصاد دانشگاه اصفهان برگزار شد، در پاسخ به این سوال که چرا دانشگاه در خصوص طرح عظیمی چون هدفمندسازی یارانه‌ها کمتر حساس بوده و میزگردهای از این دست برگزار نشده است، تصریح کرد: علت کم مطالعه شدن این بحث این است که از یک سو امیدی به پذیرفته شدن مطالعات دانشگاهیان نیست و از سوی دیگر سیاست‌گذاران مساله را سطحی گرفته و جدی نگرفته‌اند.
رنانی به ذکر نمونه‌ای از نتایج مطالعه اکادمیک در این خصوص در دانشگاه اصفهان پرداخت و خاطر نشان کرد: اخیرا به سفارش یک ارگان دولتی و با هزینه خود دولت، مطالعه‌ای در خصوص طرح هدفمندسازی یارانه‌ها در دانشگاه اصفهان صورت گرفت. اما در زمان ارائه نتایج مطالعه، از تیم پژوهشی خواسته شد در گزارش نهایی و هنگام ارائه نتایج مطالعه برای مقامات مسئول بالاتر، تنها قسمت‌های خوب و تایید کننده این گزارش ارائه شود و مواردی که به آثار منفی هدفمندسازی پرداخته می شود برای مقامات ارائه نشود.
وی تصریح کرد: در خصوص طرح هدفمندسازی یارانه‌ها در بین سیاست‌گذاران به صورت جدی خودسانسوری وجود دارد و از سوی دیگر رسانه‌ها نیز برای پرداخت به این مساله و نقد هدفمندسازی با مشکلات و فشارهایی مواجه هستند.
این اقتصاددان در ادامه افزود: در زمان مطرح شدن بحث تعدیل اقتصادی در سال ۶۸ و در دولت اول آقای هاشمی رفسنجانی نیز کمتر کسی جرات نقد عمومی در خصوص این طرح را داشت و در آن زمان نیز روزنامه‌ها همکاری نمی‌کردند. با این حال افرادی چون دکتر درخشان پیامدهای طرح تعدیل را به خوبی پیش‌بینی کردند و برای مقامات ارشد نوشتند اما گوش شنوایی نبود.
وی افزود: به عنوان مثالی دیگر، متن کامل سخنان من در مشهد در خصوص «پیش شرطهای موفقیت هدفمندسازی یارانه‌ها» را هیچ خبرگزاری یا روزنامه ای حاضر نشد منتشر کند و شاید سخنان امروز من نیز منتشر نشود. این ها نشانه این است که راه نقد بر این سیاست بسته است.
رنانی در خصوص نامه اول اقتصاددانان به رییس جمهور و جلسه مشترک اقتصاددانان با احمدی نژاد، هم تصریح کرد: در آن جلسه به اقتصاددانان گفته شده بود که ما در خصوص هدفمندسازی یارانه‌ها تصمیم گرفته‌ایم و شما در مرحله اجرا به کمک ما بیایید که یکی از اقتصاددانان در پاسخ به این مساله به درستی گفته بود اقتصاددانان باید در مرحله تصمیم‌گیری یاری کنند و اجرای آن کار دستگاه‌های و ارگان‌های مجری است.
وی افزود: چنین طرح بزرگی چگونه ممکن است در فضای ابهام‌آمیز کنونی به پیش رود و اجرایی شود؟
الگوی مصرف با شوک قیمتی اصلاح نمی‌شود
این استاد دانشگاه به نگاه غلطی که به مشکلات اقتصاد کشور وجود دارد، اشاره کرد و افزود: متاسفانه به مشکلات اقتصاد “نگاه مکانیکی” داریم، مثلاً مطرح می‌کنیم که اولین مصرف‌کننده انرژی هستیم یا بالاترین مصرف سرانه نان را داریم و برای کاهش این مصرف، باید قیمت ها را بالا ببریم. ولی مصرف سرانه شیر و گوشت را نمی‌بینیم که در رده‌های پایین‌ جهانی هستیم.
وی افزود: نمی‌توانیم بگوییم چون بالاترین سرانه مصرف انرژی را داریم، باید آن را با یک شوک قیمتی کاهش دهیم، بلکه باید توجه داشته باشیم این مصرف زیاد به صورت تدریجی و در یک ساختار اقتصادی شکل گرفته و باید آن ساختار اصلاح شود تا مصرف بالا نیز اصلاح شود. البته آزاد سازی قیمت ها مهمترین راه اصلاح ساختار است اما شوک درمانی و افزایش یکباره قیمت ها الزاما ساختارها را اصلاح نمی کند بلکه پیامدهای دیگری نیز دارد. اصلاح ساختار نیاز به یک برنامه دقیق زمانبندی شده بلند مدت دارد به طوری که همه دولت ها به آن برنامه پایبند باشند. او راهکار تضمین اجرا ی چنین برنامه ای را تصویب آن از طریق همه پرسی دانست.
با محاسبه درست، قیمت بنزین باید ۲۰۰ تومان باشد، نه ۴۰۰ یا ۷۰۰ تومان
این اقتصاددان برجسته از تعیین مبلغ کل یارانه بر اساس قیمت اسمی کنونی دلار که مدنظر دولت است انتقاد کرد و این شیوه را نادرست دانست.
وی افزود: در این روش به جای اینکه مقدار یارانه را به ریال حساب کنند، ابتدا به دلار حساب کرده و سپس آن را تبدیل به ریال کرده‌اند. یعنی اول گفته اند اگر ما مثلا بنزین خود را در بازار جهانی می فروختیم چند دلار به دست می آوردیم حالا اگر این دلارها را بر اساس نرخ برابری هزار تومان به ریال تبدیل کنیم چقدر می شود، پس ما اینقدر داریم یارانه بنزین می دهیم.
رنانی در خصوص اشکال این روش گفت: در این روش اگر نرخ برابری دلار به ریال تغییر کند، مثلا هر دلار دو هزار تومان شود، میزان محاسبه یارانه‌ها دو برابر می‌شود. و با توجه به این که تعیین نرخ دلار در دست دولت است خیلی ساده دولت می تواند با افزایش نرخ دلار، میزان یارانه محاسبه شده را افزایش دهد. وی افزود نرخ دلار یک نرخ حسابداری است و نمی تواند مبنای محاسبه سیاست های رفاهی قرار گیرد.
این اقتصاددان افزود: تعیین قیمت‌ها باید بر اساس شاخص برابری قدرت خرید مصرف کننده (PPP) اندازه‌گیری شود. طبق این روش مثلاً در خصوص تعیین قیمت بنزین باید ببینیم مردم آمریکا میزان رفاهی که از یک لیتر بنزین می برند چقدر است و برای این میزان رفاه چه سهمی از درآمد سرانه خود را می پردازند، بعد محاسبه کنیم که اگر بخواهیم مردم ایران همان درصد از درآمد خود را برای یک لیتر بنزین بپردازند چقدر باید بدهند.
دکتر رنانی افزود: اگر بر اساس شاخص برابری قدرت خرید مصرف کننده محاسبه کنیم قیمت دلار را باید ۴۰۰ تومان محاسبه کنیم و اگر به این روش محاسبه کنیم آنگاه قیمت بنزین حداکثر باید ۲۰۰ تومان باشد نه ۴۰۰ یا ۷۰۰ تومان.
شوک هدفمندسازی یارانه‌ها، توسعه کشور را برای چند نسل متوقف می‌کند
رنانی با بیان اینکه طبقه متوسط توسعه را جهت می‌دهد، افزود: برای برنامه‌ریزی باید به فاکتور‌های این طبقه نگاه کرد که اتفاقاً بخش عمده انرژی نیز توسط این طبقه مصرف می‌شود.
وی گفت: در گزارش‌های دولت دائماً سهم انرژی خانواده‌های فقیر با خانواده‌های ثروتمند مقایسه می‌شود که صحیح نیست و این شکاف در همه کشورها وجود دارد و برای برنامه‌ریزی باید به سهم انرژی در طبقه متوسط توجه داشت.
رنانی طبقه متوسط را موتور توسعه دانست و افزود تخریب این طبقه به معنی توقف چند نسلی فرایند توسعه است. او گفت حق نداریم با این استدلال که شکاف میان دهک های پایین و بالا زیاد است کاری کنیم که طبقه متوسط تخریب شود. او گفت بخش اعظم انرژی کشور اکنون توسط طبقه متوسط و پایین مصرف می شود و شوک قیمتی می تواند طبقه متوسط را به سوی طبقات فقیر سوق دهد و بنابراین منبع تولید سرمایه های فکری و انسانی کشور یعنی طبقه متوسط دیگر توانی برای تولید سرمایه انسانی و فکری نداشته باشد.
این اقتصاددان با اشاره به نیاز جامعه به سه طبقه برای حرکت در مسیر توسعه تصریح کرد: طبقه بالای جامعه سرمایه لازم برای حرکت در مسیر توسعه را فراهم می‌کند، طبقه متوسط تامین کننده سرمایه انسانی و فکری برای حرکت به سمت توسعه است و درصد بالایی از نخبگان هر کشور در طبقه متوسط هستند و طبقه پایین، نیروی کار لازم برای رشد و توسعه را فراهم می‌کند.
وی با بیان اینکه هدفمندسازی یارانه‌ها فشار زیادی به طبقه متوسط جامعه وارد می‌کند، تصریح کرد: اگر رفاه و فرصت رشد از این طبقه گرفته شود، دچار روزمرگی شده و قدرت تولید نیروهای فکری و سرمایه انسانی را از دست می دهد و اگر در یک نسل، طبقه متوسط را متوقف و تخریب کنیم، برای چند نسل توسعه متوقف می‌شود.
رنانی با بیان‌اینکه در ضروری بودن هدفمندسازی یارانه‌ها شکی نیست، اظهار داشت: یارانه مانند اعتیاد است و باید درمان شود، ولی اگر فردی که چندین دهه معتاد بوده را بخواهیم یک شبه ترک دهیم، بدون تردید غیرممکن است.
وی افزود: مردم این کشور چندین دهه با یارانه‌ها خوگرفته و ساختار اقتصادی کشور و خانواده‌ها بر اساس آن شکل گرفته است و اگر بخواهیم با شوک درمانی به حل این مشکل بپردازیم، ثمره‌اش توقف طبقه متوسط خواهد بود.
شوک درمانی به بحران‌های اجتماعی منجر می‌شود
این اقتصاددان برجسته کشور با بیان اینکه شوک‌درمانی اثر بدی بر اقتصاد در کشورهایی که از این روش استفاده کرده‌اند گذاشته است، تصریح کرد: شوک درمانی فقط در چندین کشور خاص جواب داده که نقطه مشترک این کشورها، اجرای طرح در دوران رونق اقتصادی و حداکثر بودن سطح اعتماد عمومی مردم است که این مساله توصیه صندوق بین‌المللی پول نیز هست، ولی هم‌اکنون کشور ما در شرایط معکوس به سر می برد یعنی سطح اعتماد پایین و سطح رکود بالا ست که شوک درمانی در این شرایط حلقه تورم و فقر را تشدید کرده و ممکن است به بحران‌های اجتماعی منجر شود.
وی با بیان اینکه دولت در مرحله شناخت بیماری بسیار خوب عمل کرده است، افزود: به درستی اصلی‌ترین مساله اقتصاد ایران بحث غیر واقعی بودن قیمت‌ها است ولی برای نجات این بیمار، پس از شناخت بیماری نیاز به شرایط دیگر از جمله شناخت راه درست درمان، ایجاد اعتماد متقابل بین پزشک و بیمار، وجود تیم جراحی قوی، پایدار بودن و با ثبات بودن شرایط جسمی و روحی بیمار، و نهایتا امکان پذیری کنترل بحرانهای پس از جراحی را داریم که تردید ما در وجود این شرایط است.
رنانی خاطر نشان کرد: پیشنهاد ما برای اجرای این طرح این بود که عزم ملی برای اجرای این طرح به حدی باشد که رییس جمهور بعدی و دولت بعدی به سمت لغو طرح حرکت نکند و طی ۱۰ الی ۱۵ سال همه قیمت‌ها واقعی شوند و برای چنین تصمینی می شد آن را به همه پرسی گذاشت.
وی تصریح کرد: این کار باید در یک روند بلندمدت با برنامه‌ریزی شفاف اجرایی شود و یک برنامه‌ریزی بلندمدت اجازه می‌داد تا همه خود را تعدیل کنند، ولی با روش کنونی، شوک ایجاد شده بسیار خطرناک خواهدبود.
این اقتصاددان به ذکر مثالی از یک تغییر کوچک در انگلستان پرداخت و افزود: دولت انگلستان در سال ۲۰۰۹ اعلام کرد سال آینده تولید لامپ ۱۰۰ در انگلستان ممنوع می‌شود و به این شکل به تولیدکننده و مصرف‌کننده یک سال فرصت داد تا خود را تعدیل کنند. در آنجا برای مساله به این کوچکی چنین فرصتی داده می‌شود و ما مساله به این بزرگی یعنی حذف هم یارانه های کشور را می‌خواهیم با شوک درمانی حل کنیم.
وی افزود: شوک درمانی به این معناست که جامعه نداند چه زمانی سیاست اجرا می‌شود و به جامعه طلاعاتی در خصوص نوع و نحوه اجرای سیاست داده نشود و سیاست نیز به صورت ضربتی و سریع اجرا شود. اما متاسفانه این شکل هدفمندسازی که دارد اجرا می شود مانند این است که مریض را نه ماه روی تخت اتاق عمل بخوابانیم و نداند چه زمانی عمل می‌شود و اضطراب فراوان او را از پای درآورد. الان تولیدکنندگان ما نه ماه است در شرایط نامعلوم و مبهم و اضطراب قرار دارند و قدرت هر گونه تصمیم گیری و برنامه ریزی از آنها گرفته شده است.
رنانی تصریح کرد: هیچ اقتصاددانی سابقه دار و با تجربه ای را پیدا نمی‌کنید که این شیوه اجرای سیاست را تائید کند.



نامه خانواده دکتر ابراهيم يزدی به بيت مرحوم آيت الله العظمی منتظری
نامه خانواده دکتر ابراهيم يزدی به بيت مرحوم آيت الله العظمی 
منتظری
جرس: در پی ارسال نامۀ دلجویانۀ بیت مرحوم آیت الله العظمی منتظری به خانواده دکتر ابراهیم یزدی، دبیر کل زندانی نهضت آزادی ایران، خانواده دکتر یزدی به این نامه پاسخ داده و خواستار تداوم حمایت بیت آن فقیه عالیقدر از کوشندگان راه مبارزه برای آزادی شدند.
گفتنی است چندی پیش بیت مرحوم آیت الله العظمی منتظری با انتشار نامه ای خطاب به خانواده دکتر یزدی ضمن تقدیر از تلاشهای دکتر یزدی، نام او را همواره با دینداری و مبارزه و با شجاعت و استواری همراه دانسته، و نوشته بودند "اتهام شرکت در نماز جمعه غیر قانونی به ایشان، از مواردی است که موجب وهن دین می‌باشد، و چنانچه این اتهام مضحک، آگاهانه وارد شده باشد، آمرین و عاملین آن گناه بزرگی را مرتکب شده‌اند."
متن نامه خانواده دکتر ابراهیم یزدی به بیت مرجع مردمی آیت‌الله العظمی منتظری به شرح زیر است :
والا مقام حجت‌الاسلام احمد منتظری
نامه پر مهر شما به خانواده دکتر ابراهیم یزدی، زندانی رژیم استبداد، واصل گردید. از خانواده محترم و شجاع آن مرجع آزاده و آزادیخواه انتظاری کمتر از این نمی رفت که در این زمان بیاد و یاور ستمدیدگان بوده و در غم آنان شریک باشند.
قصه و درد ما و شما قصه و درد مشترکیست. فقیه عالیقدر و پدر ما از زمانی‌ مغضوب مردان قدرت و خودکامه قرار گرفتند که به نقض حقوق بشر در این دیار اعتراض نموده و مردان خودکامه را برای عدم احترام به قانون نکوهش کردند. دکتر یزدی و معلم اخلاق او‌ مهندس مهدی بازرگان از اولین کسانی‌ بودند که زبان اعتراض به اعدامهای فله‌ای و ناقض ابتدایئ‌ترین حقوق به بندکشیده شدگان گشودند. پدر ما به درستی‌ واقف بود که زمانی‌ که جامعه به عدالت پشت کند و مردانی بخاطر قدرت به اصول ابتدایی شهروندی مردم بی‌ اعتنا گردند، استبداد بر جامعه مستولی گردیده و صاحبان قدرت به حریم اصول، ایمان، حقوق، و اعتقادات مردم تجاوز خواهند نمود. جای بسی‌ تاسف است که در رژیم ستم شاهی پهلوی، خسرو گلسرخی، مبارزی که قامت شجاع و صدای بلندش از البرز نیز فراتر می رفت اجازه یافت تا در تلویزیون اعتراضات خود را به رژیم استبداد پهلوی بی‌ پرده بازگو نموده و انزجار خودرا از نظام خودکامه بی‌ پروا بیان دارد. در این رژیم، که نامش اسلامیست و مردانی بنام دین بر آن حکومت می‌کنند، زندانیان از کمترین و ابتداییترین حقوق خود محرومند. ما در غصّه پدر با درد اجینیم اما چگونه چهره معصوم عبدالله مومنی، نسرین ستوده، و عماد بهاور شجاعت بینظیر عیسی سحرخیز و مصطفی تاجزاده، بزرگی‌ اخلاق محمد نوریزاد و فرید طاهری را می‌توان از یاد برد. چگونه میتوانیم در غصه به اسارت کشیدن بهاره هدایت، مجید توکلی، لیلا توسّلی و صدها زندانی دیگر که قربانی خودکامگی این رژیم ضدّ عدالت و مردان زور و تزویر شده اند دمی آسوده و آرام گرفت.
پدر پیرما و ستمی که بر او‌ میرود تصویری از بی‌ عدالتی مطلق در جامعه ایست که مردان قدرتش بجای تأسی به عدالت و ایمان، به زور، تعدی، فساد، و ستمگری متوسل گردیده اند. پدر ما شصت و چهار سال عمر پر برکت خود را در راه آزادی وطن مصروف داشته است. او‌ از پایه گذاران این نظام بوده و با نیت و عزم اینکه فردای انقلاب روز آزادیست در این راه گام برداشته است. چگونه مردان زور که از خدا و خلق او‌ ترس و ابایی ندارند با این سیاستمدار خادم این مرز و بوم و پایه گذار این نظام که نان به مسند نشینی آن را میخورند چنین میکنند. ظلم به او‌ درجه میزان شقاوت این مردان خودکامه را به همه به اسارت کشیده شدگان نشان می‌دهد. اگر رژیمی به مردی خادم، هشتاد ساله و مریض رحم نکند چگونه می‌توان توقع داشت که شلاق شکنجه بر گردهٔ عبدالله مومنی و حمزهٔ کرمی نکوبد. اما هرگز مشگل نیست که دریابیم این همه قساوت، بیرحمی و ظلم از طرف مردان زور و تزویر از کجا سر چشمه می‌گیرد. مردان قدرت و خود کامه طاقت اعتراض پذیری و تمیز بین حق و باطل را از دست داده اند. از این رو تمامی‌ حق طلبان را دشمنان خود تلقی‌ می‌کنند. چگونه رژیمی که ناظر بر حضور میلیونی مردم در تشییع جنازه مطهر فقیه عالیقدر حضرت آیت‌الله منتظری است می تواند از برگذاری سالگرد وفات او‌ سر پیچد. این بجز روی گرداندن از حق و حقیقت می تواند چیز دیگری باشد؟ این به جز ترس از مردمیست که حق مطالبه می‌کنند؟ زمانیکه رژیمی حقیقت را تلخ بیابد، چارهٔ‌ای بجز توسل به زور و تزویر نمی یابد.
ما امروز با افتخار به زندگی‌ مبارزاتی پدر خود نگاه می کنیم. او‌ را اهل اصول، دیانت، و پایبندی به اعتقادات‌ای عمیق و ایمان به مردم این سرزمین می‌یابیم. به او‌ افتخار می‌کنیم که لحظه‌ای بعد از این انقلاب طرف قدرت را بزیان عدالت نگرفت. از ابتدای انقلاب و در طول این سی‌ سال گذشته فریاد اعتراض خودرا زمانی‌ بتنهایی و با گروه خود و زمانی‌ با گروهی که بعد‌ها همفکر او‌ شدند سرداد. از یاران بعدی که ابتدا به او‌ جفا نموده بودند غصّه‌ای بدل نگرفت. اعتقاد عمیق او‌ به راهش بخشیدن و گذشت را برای او‌ ساده نموده بود. هرگز در خود یأس راه نمی داد. با ایمانی‌ خالص همگان را به ادامه راه ترغیب و تشویق مینمود. امروز با احترام به سنت مبارزاتی او‌ و با سربلندی با او‌ پیمان می بندیم که راه او‌ را ادامه می دهیم. با استعانت از خدای او‌، از توجهی که جامعه بین‌المللی به او‌ مبذول داشته است نهایت استفاده را خواهیم نمود تا به اسارت همه زندانیان اعتراض نموده و برای آزادی همه این عزیزان از هر کوششی دریغ ننماییم. می دانیم که از درون سلول خود فریاد می زند که بر این ظلم و جفا اعتراض کنید. مطمئنیم که در این راه از حمایت بیت آن فقیه عالیقدر که عشق و ایمان به او‌ در قلب میلیون‌ها انسان آزاده دنیا جای گرفته است بی‌ نصیب نخواهیم ماند.

با احترام و استعانت از ایزد پاک برای آزادی وطن و همه اسیران
خانواده دکتر ابراهیم یزدی
خلیل یزدی و مهدی نوربخش





فرانک فیشباخ - مترجم: محمدتقی برومند (ب. کیوان)

اخبار روز: 

« زیرا برتری انگارها، و قدرت کنونی اندیشیدن
                                    خود را برتر از عین تصور می کند»
                               اسپینوزا ، اتیک، III ،


            شرح تعریف عمومی احساس ها
            با این که مارکس مبتکر مفهوم از خود بیگانگی نیست (یعنی هر دو اصطلاح Entfremdung یا Entäusserung را بی تفاوت به کار می برد و حتا گاه در یک جمله آن ها را مترادف قرار می دهد) ، اما نمی توان انکار کرد که او کسی است که با جاری کردن این مفهوم در پهنه تئوری اجتماعی (۱) کاربرد آن را در فراسوی بررسی آگاهی مذهبی و تئوری مذهب، یعنی فراسوی سپهری که نخست فویر باخ آن را پی افکند، گسترش داده است. فویر باخ این مفهوم را از هگل به ارث برد. این مفهوم در نزد هگل نقش مرکزی در کانون تئوری آگاهی و روح بازی کرده است. ما این جا باز خوانی متنی را پیشنهاد می کنیم که مقدم بر این گسترش چشمگیر کاربرد مفهوم از خود بیگانگی فراسوی عرصه ی آغازین اش، یعنی دست نوشته های ۱٨۴۴ است. این باز خوانی مدعی پیشنهاد کردن تفسیر جدید نیست. نخست می کوشد در متن مارکس با مبادرت به توضیح و باز سازی خط های اصلی برهانی، پاره ای قطعه های مهم اختصاص یافته به مفهوم از خود بیگانگی را معرفی کند. (۲)
         
          از خود بیگانگی و عینی سازی
          مجموع پدیدار هایی که در توالی دست نوشته ها «از خود بیگانگی»نامیده شده از همان نخستین دست نوشته در هنگامی رخ می نمایدکه مارکس شرایط غنی شدن جامعه را بررسی می کند. غنی شدن یک جامعه «از این واقعیت [است] که کار زیادی انباشته شده، زیرا سرمایه کار انباشته است؛ پس بنابر این واقعیت که همواره بیشتر فرآورده های کارگر از دستان او بیرون کشیده می شوند، کار خاص اش همواره برای او بیشتر روبرو بودن با یک مالکیت بیرونی به نظر می رسد و وسیله های هستی و کنش اش همواره بیشتر در دستان سرمایه دار متمرکز می گردد». (٣) در این جمله: سه جنبه اساسی و تکمیلی از خود بیگانگی کارگر وجود دارد:
          ۱- بیشترین فرآورده های کار کارگر از دستان او بیرون کشیده می شود. (۴)
          ۲- کنش خاص اش برای او دیگری و خارجی می شود. این کنش چونان کنش [فرد] دیگر و برای دیگری واقعی است.
          ٣- وسیله های کنش اش ، شرایط عینی کنش اش از او ربوده می شود . آن ها به دیگری جز او تعلق دارند و از خود کنش او جدا شده اند.
          پس در از خود بیگانگی ، سه چیز است که کارگر از خود بیگانه می شود یا از خود بیگانه شده است. فرآورده های کنش او، خود کنش او و شرایط کنش او.
         پیش از پرداختن به این سه جنبه ی از خود بیگانگی، مارکس یادآور می شود که رابطه ی با عین و عینیت به طور کلی در مفهومی که به گوهر کار تعلق دارد، رابطه ای عادی است: «فرآورده کار، کاری است که در شئی ثابت و شئی ای شده است. این همانا عینی شدن کار است [...] واقعیت یافتگی کار عینی شدن آن است. (۵) این به معنی آن است که کاری که تولید کننده ی شئی ها نباشد، وجود ندارد (اگراین را ذهنی بپذیریم) کار عبارت ازکنشی است که به ضرورت عینی می شود و ناگزیر برای استوار شدن در شئی ای که به وجود می آورد، اختصاص داده شده است . گذار از کنش به سکون شئی تولید شده،گذاری ناگزیر برای کنشی که کار است، می باشد. عینیت یافتگی خویش در شئی تولید شده برای کار یک سقوط در بی تحرکی (inertie) یا در سکونی نیست که با گوهر فعال وزنده کار در تباین باشد. کنش کاربا منتهی شدن به شئی در واقع تولید شده به فرجام می رسد و از این راه دور از سقوط کردن یا در غلتیدن در [وجه] دیگر خود، دور از فرو نشستن در آن چه که آن نیست، تکمیل می شود. مارکس با قرار گرفتن در چشم اندازی که می توان آن را ارستویی نامید، ملاحظه می کند که شئی تولید شده تکمیل خویش برای کنش تولید کننده ، نه نفی خویشتن است ، به طوری که ضمن تولید کردن یک شئی، سوژه تولید کننده از کنش ناب در اینرسی شئی فرو نمی افتد. مارکس در باره ی «انسان واقعی، در گوشت و استخوان» که تولید می کند، می گوید که « در عملِ ایجاد کردن، او از کنش ناب اش در" آفرینش شئی" فرو نمی افتد، بلکه فرآورده عینی اش تنها به تأیید کردن کنش عینی اش، کنش اش تا جایی که کنش وجود عینی طبیعی است، می پردازد» (۶) اکنون این امر به مانشان می دهد که عمل برای کنش تولیدی، از انتقال یافتن به شئی تولید شده، قرار گرفتن در آن و حتا «تثبیت شدن»در آن عمل، به بیان دیگر، عمل تولید کردن، به منظور انتقال یافتن به یک وجود تولید شده، در خودش هیچ چیز بیگانه کننده ندارد: برعکس، این هدف و تکمیل آن است . از خود بیگانگی وجود دارد، نه به خاطر این که کنش تولیدی در فرآورده اش تثبیت می شود (به خاطر این که برعکس در آن فرجام می پذیرد و واقعیت می یابد )، بلکه هنگامی که این واقعیت یافتن برای سوژه تولید کننده به واقعیت نیافتن خودش تبدیل می شود، هنگامی که عینیت یافتگی به جای دست آورد برای تولید کننده به از دست دادن تبدیل می شود:«این واقعیت یافتگی کار در وضعیت اقتصاد سیاسی چونان واقعیت نیافتگیِ کارگر، عینیت یافتگی چونان از دست دادن شئی و فرمانبرداری از شئی، تصاحب چونان از خود بیگانگی (Entfremdung) ،چونان خارجی شدن (Entäusserung) جلوه می کند » (۷)      
          کجا مارکس به روشنی گفته است که از خود بیگانگی برای کنش ذهنی، عمل صیرورت (شدن)شئی یا شئی شدن نیست،بلکه خیلی بیشتر استوار بر از دست دادن شئی است. البته، از خود بیگانگی دیگر عینیت یافتگی نیست که از از دست دادن شئی تولید شده نتیجه شود، از خود بیگانگی عینیت یافتگی است که هم زمان از دست دادن شئی است. این تولید یک شئی همواره از پیش از دست رفته است. این یک کنش تولیدی همواره از پیش بدون شئی است، به طوری که مدلی که از یک سوژه فعال و تولیدی عزیمت می کند و از خود بیگانگی را چونان از دست دادن و تثبیت این کنش در وجود شئی تولید شده درک می کند، مدلی است که اکنون از خود بیگانگی برای چارچوب ساخت و پرداخت خودش را دارد : او به عنوان عمل آن چه که از خود بیگانگی را به وجود می آورد، حرکت می کند، از این قرار سوژه ای که به طور اساسی چونان چیز فعال ، سوژه بریده یا جدا شده از عینیت درک می شود، یعنی سوژه ای که می تواند به همان اندازه به عنوان چیز صرفاً فعال بهتر از شئی هایی درک شود که از او ربوده شده- یعنی سهم نا فعال، بی تحرک و بی کنش وجودش از او ربوده شده است .
          امّا نخست به مرحله های مختلف تحلیل از خود بیگانگی آن گونه که مارکس آن را در دست نوشته های ۱٨۴۴ هدایت می کند، باز می گردیم. جنبه ی نخست همانا جنبه از خود بیگانگی کارگر نسبت به فرآورده های کارش است. از این دیدگاه از خود بیگانگی نخست چونان واقعیت (یاعملی) درک می گردد که شئی تولید شده برای تولید کننده بیگانه می شود: کارگر ضمن تولیدکردن، چیزی از خودش بیرون می کشد که به محض این که به فرآورده کار سپرده شد، برای خود تولید کننده شناخت ناپذیر می شود. شئی تولیدشده دیگر نمی تواند توسط تولیدکننده به عنوان شئی اش شناخته شود: «کارگر با فرآورده کارش چونان شئی خارجی رابطه دارد». (٨) شئی ای که برای تولید کننده دیگری می شود، امتیاز داشتن نسبت به او را آغاز می نهد؛ تولید کننده هر چه بیشتر به تولیدشئی هابپردازد،شئی های زیادتری به وجود می آورد که برای او بیگانه اند. این شئی ها هر چه بیشتر انباشته شوند، موقعیت قدرت بیگانه ی به غایت برتری نسبت به قدرت تولید کننده پیدا می کنند: «کارگر هر چه بیشتر خود را وقف کار کردن کند، دنیای بیگانه، شئی ای که در برابرخود به وجود می آورد، پر قدرت تر می شود». (۹) از خود بیگانگی در وهله نخست، دست کم، این جا به معنی فرمانروایی تولید کننده توسط شئی است که او خود آن را تولید کرده است. این نخستین نگرش از خود بیگانگی توسط مارکس نگرشی است که دین اش را نسبت به دریافت فویرباخی اشکار می کند. چنان که او آن را این گونه تصریح می کند: «در مذهب وضع همان است که فویر باخ آن را درک کرده است» کجا باید این را درک کردکه در مذهب وضع همان است که فویر باخ آن را درک می کرد. مارکس با ذکر کردن کلمه به کلمه گوهر مسیحیت نوشت: «انسان هر چه بیشتر شئی هایی را برای خدا مصرف کند، کم تر آن را برای خویشتن حفظ می کند» (۱۰) پس گفته می شودکه از خود بیگانگی عبارت از این است که خودِ گوهر کارگر به شئی منتقل می شود و بدین سان عینی، بیگانه و شناخت ناپذیر می شود. هر چه کارگر بیشتر فقیر و ناتوان شود، شئی توان بیشتری به دست می آوردو در بازگشت روی خودِ کارگر اثر می گذارد : «آن چه که فرآورده کار اوست، به او تعلق ندارد و بنابر این، این فرآورده هر چه فزونتر باشد، او کم تر خودش است». (۱۱) در این صورت، می توان گفت که ما نکته اساسی را دریافته ایم: از خود بیگانگی به عقیده ی مارکس چونان از دست دادن خویش یا خویشتن در شئی، چونان صیرورت بیگانه با خود در شئی و چونان تسلطی درک می گردد که در بازگشت، شئی روی خویشتنِ تهی از هر گوهر اثر می گذارد. درکی که به نظر می رسد این نتیجه گیری قطعه زیر را تأیید می کند: «از خود بیگانگی (Die Entäusserung) کارگر در فرآورده اش نه فقط این معنا را دارد که کارش به شئی تبدیل می شود و وجود خارجی پیدا می کند، بلکه هم چنین کارش در خارج از او، مستقل از او بیگانه با او وجود دارد و به یک قدرت به نسبت مستقل از او تبدیل می شود، به طوری که زندگی که او به شئی داده، به شکلی او را با دشمن و بیگانه روبرو می سازد». (۱۲)
          بنابر این، در این صورت، چگونه باید در میان این تحلیل، جمله زیر را درک کرد: «کارگر زندگی اش را در شئی می گذارد، پس این زندگی دیگر به او تعلق ندارد، بلکه به شئی تعلق دارد، به طوری که این فعالیت هر چه زیادتر باشد، کارگر بیشتر بدون شئی (Gegenstandlos) است. (۱٣) در این جمله آشکارا این نتیجه است که مسئله را طرح می کند. چگونه کارگر بیگانه شده می تواند«بدون شئی»گفته شود، در صورتی که به نظر می رسد، همه تحلیل نشان داده است که برعکس ، از خود بیگانگی استوار بر تولید شئی سپس فرمانبرداری از شئی به عنوان شئی بیگانه و دشمن است. نفی «بدون شئی» بودن، کارگر بیگانه شده، برعکس، در نگاه نخست، به نظر می رسد خودش را به کلی نثار شئی کرده است. اما در لحظه نثار کردن زندگی به او تنها حیاتش را نثار می کند. مارکس چگونه می تواند بگویدکسی که در ورطه وابستگی به شئی فرو افتاده، او«Gegenstandlos » ، «بدون شئی» است؟ ما هیچ امکان درک کردن آن را تا این اندازه دراز مدت که از خود بیگانگی را به بیگانه شدن تولید کننده با خویش در شئی تولید شده ربط می دهد، نداریم، یعنی تا آن اندازه دراز مدت که بیندیشیم از خود بیگانگی از دست دادن چیزی در شئی است که در نفس خود عینی نیست. به بیان دیگر،مفهوم مارکسی از خود بیگانگی را هر قدر که ضمنی در چارچوب تقابل بین ذهن و عین، بین کنش و بیکنشی در نظر گرفته شده، باقی بماند، درک نمی کنیم. در یک چنین چارچوبی از خود بیگانگی با عینی سازی (Die vergegendständlichung) مخلوط شده است. از این رو، از خود بیگانگی را با عنایت به تولید شئی به خاطر از دست دادن خویش، نفی خویش از وجودی که در خود وبرای خود عین نیست، بلکه سوژه است، با عینی سازی همانند می کنند. ملاحظه می کنیم که برای وجودی که به عنوان سوژه، پیش آزمونی (a priori) درک شده، یعنی به عنوان آن چه که وجود است، تا جایی که کنش است، نمی تواند به وجود گوهریِ شئی کاهش داده شود،- چرا که برای چنین وجودی ، رابطه با شئی تولید شده به عنوان عین بیگانه در آن چه که تثبیت شدن ، شئی ای شدن کنش ذهنی اساسی اش در آن واقعیت می یابد، بیگانه کننده است؛ آن چه که بنا بر لغزشی که از (Gegenständlichung)به verdinglichung)) (شئی وارگی) منتقل می گردد، به برچسب زدن روی از خود بیگانگی،به گونه ای که مارکس آن را پروبلماتیک «شئی ای شدن» یا «شئی واره شدن» تحلیل می کند، باز می گردد که با متن بیگانه است و حتا می توان ملاحظه کرد که از این رو، (به عنوان شئی ای شدن ذهنیت، به عنوان تثبیت شدن کنش ) درک شده، با اندیشه مارکس بیگانه است.

                   بدون شئی بودن
            پس به جاست که در باره آن چه که به عقیده مارکس، واقعیت از خود بیگانگی را تشکیل می دهد، اشتباه نکرد. واقعیت از خود بیگانگی بر آن چه که کارگر فر آورده کنش ذهنی آفریدگارش را می بیند، که در شکل بیگانه از شئی یا چیز بی تحرک به او تحمیل و با آن رو در رو می گردد، استوار نیست، بلکه استوار بر چیزی است که این کنش به طور طبیعی خود – عینی کننده است که کار به آن چه که کارگر خود را محروم یا بی بهره از شئی، «بدون شئی» می یابد، منتهی می شود. آن چه که عبارت از درک کردن است ، این نکته است که عینیت یافتگی به نبود شئی منتهی می گردد. بدین ترتیب ، مفهوم این جمله را که پیش از این ذکر کردیم، بهتر درک می کنیم : «از خود بیگانگی (Die Entäusserung) کارگر در فرآورده اش نه فقط این معنی را دارد که کارش تبدیل به شئی می شود، وجود خارجی پیدا می کند، بلکه هم چنین کارش در خارج از او، مستقل از او بیگانه با او وجود دارد (...) » (۱۵) چون در اصطلاح کنش تولید کردن، کار شئی می شود، آن جا فقط چیز خیلی عادی وجود دارد. این به تقریب یک همان گویی است: چون کار کنش عینی بخش است، لازم است که به شئی منتهی شود و حتا آن جا فرجام اش را در مفهوم تحقق آن می یابد. البته ، شئی تولید شده هدایت کردن زندگی اش را به طور مستقل، با همه استقلال نسبت به کسی که آن را تولید کرده، آغاز می نهد و بدین ترتیب شئی می تواندخود را از کنش آفریدگارانه که با این همه، دست آورد آن است، جدا کند و باید با آن وجود داشته باشد؛ این به تمامی چیز دیگری است. واقعیت از خود بیگانگی این است که :کنش عینی شدن برای کارگر به بدون شئی بودن و خویشتن را بی بهره از شئی یافتن می انجامد، خودِ کنش عینی شدن به ناعینیت منتهی می گردد.
         پس اینک، آن چه که ما در کار بیگانه شده با آن سرو کار داریم، این واقعیت است که «عینیت یافتگی (Die vergegenständlichung) در این وضعیت چونان از دست دادن شئی ای جلوه می کندکه کارگر آن را ربودن شئی ها، ضروری نه تنها برای زندگی، بلکه شئی های کار درک می کند». (۱۶) آن چه که عبارت از درک کردن است، این است که عینیت یافتگی در نفس خود می تواند از دست دادن و بی بهره گی از شئی باشد. به علاوه کجا از دست دادن شئی تنها از دست دادن شئی تولید شده، در مفهومی که توسط دیگری جز کسی که آن را تولید کرده، تصاحب شده، نیست: از دست دادن عینیت که کارگر از خود بیگانه شده تحمل می کند، خیلی بنیادی تر از تنها از دست دادن شئی تولید شده توسط اوست. مارکس به ما می گوید:آن چه که از دست می رود، شئی های ضروری برای زندگی و شئی های کار (Die Arbeitsgegenstände ) هستند:از کجا باید درک کرد که از یک سو، شئی های ضروری برای ارضای نیاز های حیاتی (خوراک، پوشاک، مسکن)شئی هایی هستند که کارگر به نحو دیگری جزبا کار کردن به آن ها دسترسی ندارد و از سوی دیگر شئی هایی که بنا برخودِ کار (مواد برای کار کردن، وسیله های کار کردن، یعنی ابزار های کار)که کارگر مالک آن ها نیست و به آن ها فقط با میانجی کسی که کار را برای او تدارک می بیند، دسترسی دارد، به دست می آید،به طوری که آن چه که کارگر بیگانه شده بی بهره از آن است،در نهایت، خودِکار به عنوان شئی ضروری برای حیات خاص اش است. مارکس به ما می گوید: «خودِ کار شئی می شود»: (۱۷) معنی آن این است که کار تبدیل به شئی اساسی شده، دسترسی به دیگر شئی ها را ممکن می سازد. بدون کار دسترسی به خوراک، پوشاک و مسکن والبته دسترسی به حتا وسیله های کار،یعنی به ابزار ها و ماشین ها ممکن نیست . پس دسترسی داشتن به کار (همان طور که می گویند: به معنی «داشتن کار»، «یافتن کار»)، شرط دسترسی نه فقط به شئی های ضروری برای حیات، بلکه هم چنین شئی های ضروری برای انجام دادن خودِ کار است .
            در این مفهوم است که خودِ کار تبدیل به شئی اساسی شده است. آن چه که باید پیش از هر چیز آن را تصاحب کرد، چیز دیگری است؛ زیرا این شرط دسترسی به چیزی است که باید چیز دیگر باشد. «خودِکار شئی می شود که کارگر فقط می تواند آن را به بهای کوشش های بسیار زیاد وبا وقفه های بسیار بی قاعده به تصرف در آورد». (۱٨) پس پدیده ای که مارکس شرح می دهد، از این قرار است:او وضعیتی را شرح می دهد که در آن افراد کار نمی کنند و بنابر این ، ضمن بی بهره بودن از هر دسترسی به عینیت هم زمان عینی می شوند. در واقع، چه چیز عمل ممکن بودن دسترسی به خودِکار را به منزله شئی اساسی فقط به بهای کوشش های بسیار زیاد ایجاب می کند؟ این امر مستلزم آن است که افراد فقط به حامل های توانایی ناب کار،توانایی انتزاعی کار تقلیل یافته باشند- توانایی که می توان آن را همچون چیز ناب ذهنی نگریست؛ زیرا از کار واقعی به عنوان شئی ای که کشش دارد از قدرت ناب به عمل برسد، جدا شده است. در این مفهوم آن چه که کارگر از آن جدا و بی بهره شده، فقط عینیت به طور کلی نیست، بلکه عینیت وجود خاص اش است.
            همان طور که مارکس آن را این جا نشان داد، این سنجش که از خود بیگانگی کار استوار بر عینیت یافتگی است که به صورت از دست دادن شئی و بنیادی ترِ عینیت به طور کلی تحقق می یابد، این امر نخست بررسی کردن خودِ کارگر را به عنوان یک وجود عینی ایجاب می کند- از دست دادن شئی برای وجودی که عینیت در آن اساسی است، فقط می تواند بیگانه کننده باشد. در صورتی که انسان ها سوژه هایی نباشند که طبیعت به عنوان شئی با آن ها روبرو گردد، ولی باید خودشان موجود های عینی ای باشند که در عمل به عنوان «بخش هایی از طبیعت (Teil der Natur) (۱۹) وجود دارند». این برای مارکس یک نقطه حرکت هر نگرش فلسفی است که چرخش انسان شناسانه و ناتورالیستی قاطعانه را که توسط فویر باخ در فلسفه پی گذاشته شد، جدی می گیرد. این موضعی است که تأییدی را کامل می کند که بنابر آن این به درستی توسط کار و در کار است که انسان ها در خودشان وجود عینی خاص شان را – توسط کار- یعنی توسط این کنش که معنی آن به درستی عینیت یافتگی خاص شان در طبیعت بنابر تصاحب فعال و آفریدگارانه این تصاحب است، تأیید می کنند: «در مقیاسی که واقعیت عینی همه جا برای انسان در جامعه به واقعیت نیروهای اساسی انسانی، واقعیت انسانی، و از این راه واقعیت نیرو های خاص اساسی اش، می شود، همه شئی ها برای او عینیت یافتگی خودش، می شوند، شئی هایی که فردیت اش و هدف های اش را تصدیق کرده و واقعیت می بخشند. معنی آن این است که خودش شئی می شود». (۲۰) کار به عنوان کنش عینیت یافتگی خود انسان ها و تصاحب بشری عینیت، کنشی است که با واقعیت بخشیدن بیرونی آن، طبیعت یا گوهر عینی انسان ها را تأیید می کند. بنابراین، این گوهر عینی انسان ها،این ثبت انسان ها چونان موجود های عینی در تمام طبیعت، چیزی است که بنابر هستی انسان ها ، به عنوان موجود های نیاز مند، یعنی به عنوان موجود هایی که به شئی ها به عنوان آن چه که در خور ارضای نیاز هایی است که به طور طبیعی از آنِ آن ها است، باز می گردد، نمودار می شود: «انسان باید یک موجود جسمانی (leiblich) ، یک موجود مجهز به نیروهای طبیعی ، یک موجود زنده، واقعی، حسی، عینی باشد. معنی آن این است که او عین وجودش و بیان زندگی عین های واقعی، حسی اش را دارد ؛ یا به عبارتی او فقط می تواند زندگی اش را به یاری عین های واقعی، حسی بیان کند؛(...)وجودی که عین خارج از خودش را ندارد،وجود عینی نیست (...)یک وجود ناعینی یک ناوجود است». (۲۱) کار،کنشی که توسط آن انسان ها شئی های مورد نیازشان را تصاحب می کنند، ازاین رو، کنشی است که بنابر آن، آن ها عینیت وجودشان را با عینی کردن بیرونی آن به دقت آشکار و بیان می کنند. بدین ترتیب انسان ها از راه کار هم زمان دو بُعد بی کنش و کنشمند وجود خود را برای خودشان در بیان می آورند و نمودار می سازند. کار تأیید می کند که کنش و بی کنشی به طور آشفته به یکدیگر مربوط اند : «انسان به عنوان وجود طبیعی و وجود طبیعیِ زنده، از یک سو، که مجهز به نیروهای طبیعی و نیروهای حیاتی است، یک وجود طبیعی کنشمند است، از سوی دیگر، به عنوان وجودی طبیعی ، از گوشت، حسی، عینی، وجودی متأثر شونده است، همان طور که سایر حیوان ها وگیاهان همین وضع را دارند. یعنی شئی ها با غلیان های حیاتی خوددر خارج از او وجود دارند، مانند شئی هایی که مستقل از او وجود دارند». (۲۲)

                از دست دادن نیاز
             کنش ارضای نیاز ها به نخستین آزمون خود نیاز یعنی به بی کنشی آغازین باز می گردد که هیچ چیز دیگر را بیان نمی کند، ممگر این واقعیت را که انسان ها به عنوان بخش هایی از طبیعت نمی توانند از بخش های دیگر طبیعت متأثر نشوند. آزمون این بی کنشی در نفس خود این جا هیچ چیز بیگانه کننده ندارد. این آزمون تنها انسان هارا به شرایط وجودهای طبیعی و زنده شان، یعنی وجود های متأثر شونده باز می گرداند. آزمون نیاز انسان ها را به شئی های درخور ارضای آن ها هدایت می کند که در این کیفیت در خارج از انسان ها ومستقل از آن ها وجود دارند. البته، آن جا نیز این هستی مستقل شئی ها در خود هیچ چیز بیگانه کننده در مقیاسی که این شئی ها درخودِ استقلال شان شئی های نیاز های انسانی اند، ندارد: به همین دلیل مارکس این جا می افزایدکه«این شئی ها، شئی های نیازش هستند،این ها شئی های اساسی اند، [یعنی]ضروری برای فعال سازی (Betätigung) و تأیید (Bestätigung) نیروهای اساسی اش » (۲٣) آزمون بی کنش نیاز نه فقط کنش انسان ها را به عنوان وجود های طبیعی مجهز به نیروهای طبیعی نفی نمی کند، بلکه بر عکس، تأیید این کنش را بر می انگیزدو ممکن می سازد. در آزمون بی کنش نیاز است که انسان ها ضمن فعال شدن در تصاحب شئی های مورد نیاز خاص شان در عمل پیشرفت می کنند .
          از دست دادن شئی ، بی بهره شدن از عینیت وجود خود مثل این است که کارگر نسبت به نیاز های عینی بسیار ابتدایی زندگی اش بی تفاوت شده باشد. او ناگزیر است زیستن در شرایط عینی نامناسب برای هر موجود، از جمله شرایط حیوانی را بپذیرد که خود به خود دارای شکلی از آگاهی عینیت اش به شکل آگاهی از نیاز های حیاتی ابتدایی آن و چیز های حیاتی ابتدایی در خور ارضای این نیاز ها است .
          بدین ترتیب کار که به عنوان کنش عینیت یافتگی فهمیده شده و انسان ها بنا بر آن عینیت وجودشان را اثبات،تأکید و تصدیق می کنند، به روشنی آشکار می کند که از خود بیگانگی عینیت یافتگی در نفس خود نیست، بلکه پدیده ای درونی در عینیت یافتگی است. از این روست که مارکس «بررسی کردن بسیار نزدیک عینیت یافتگی، تولید کارگر و در آن از خود بیگانگی، از دست دادن شئی (ابژه)، فرآورده اش» (۲۴) را پیشنهاد می کند. از خود بیگانگی عینیت یافتگی نیست، بلکه روایت آسیب شناسی آن است. این عینیت یافتگی است که ناکام می ماندو رد می شود. نشانه این ناکامی، این است که کارگر از بُعد عینی وجودش در خود کنش که بنابر آن تأیید کردن آن فرض شده، بی بهره شده است. نمود این از دست دادن عینیتِ وجود خودِ کارگر این واقعیت است که از خودِ بعُد نیاز بی بهره شده باشد. نیاز های بسیار ابتدایی کارگر نفی شده اند . او از نیاز به هوای سالم برای نفس کشیدن، نیاز به روشنایی، نیاز به پاکیزگی، نیاز به تغذیه سالم بی بهره شده است. مارکس می نویسد: بدین ترتیب، ایرلندی دیگر «نیازبه خوردن»را نمی شناسد. در حقیقت، او فقط نیاز به خوردن «سیب زمینی با گوشت خوک» (۲۵) را می شناسد. از این رو، تولید کننده به کار کردن در نفی کامل نیاز های ابتدایی اش و هر بُعد محسوس، بی کنش وجود خود سوق داده شده : «حتا نیاز به هوای آزاد در نزد کارگر از رده نیاز بودن خارج می شود، انسان به آشیانه محقرش باز می گردد که اکنون از وزش تعفن و بوی بد تمدن تباه شده است. او آن جا به شکل ناپایدار و موقت سکونت می کند، مانند قدرتی بیگانه که می تواند هر روز در صورتی که اجاره بها را نپردازد، بیرون افکنده شود (...) نور، هوا و غیره، پاکیزگی حیوانی بسیار ابتدایی به عنوان نیازبودن برای انسان زدوده می شود. غفلت کامل وضد طبیعت، طبیعت گندیده عنصر زندگی اش می شود؛ دیگر هیچ یک از مفهوم های آن، نه فقط در جنبه بشری اش ، بلکه هم چنین در جنبه نابشری و بنابر این، نه حتا در جنبه حیوانی اش وجود ندارد» (۲۶) آن چه که بدین وسیله از انسان ها ربوده شده حتا خود توانایی آزمودن بسیار ساده، بسیار فوری نیاز های شان را در بر می گیرد، نیاز هایی که به ویژه بشری نیستند، بلکه مانند نیاز به هوا، حرکت، نور و پاکیزگی به سادگی حیوانی هستند. در این دزدی نیاز های ابتدایی، عینیت وجود انسان ها نفی شده است. از این رو است که انسان ها از کیفیت های وجود های بی میانجی محسوسشان، همان طور از بی کنشی ابتدایی وجودشان بی بهره شده اند.
             نتیجه در این باره توسط مارکس هنگامی به روشنی بیان شدکه یاد آور می شود:«اقتصاددان سیاسی از کارگر وجودی نامحسوس و بی بهره از نیاز ها را می سازد. همان طور که از کنش او انتزاع ناب هر کنش را می آفریند». (۲۷) آن جاکه می بینیم که عمل بی بهره کردن کارگر از بعُد عینی، حسی و بی کنش وجود اش نتیجه فرو کاستن وجود او به کنش ناب، کنش به طور کلی به عنوان انتزاع هر کنش ویژه است. از این رو، از خود بیگانگی نام روندی است که بنا بر آن، کارچونان کنش خود- عینیت یافتگی به کنش عینیت یافتگی زدایی تبدیل می شود. این کنشی است که به آن چه که کارگر از هر عینیت بی بهره می شود، به آغازیدن از عینیت وجود خاص اش، به آن چه که مطرح می کند و خارج از خودش به هر بُعد حسی، عینی و بی کنش وجودش منتقل می کند، منتهی می شود. در پایان روند چه چیز برای کارگر باقی می ماند؟ چیزی جز یک کنش ناب، یعنی یک نیروی انتزاعی کارکه کمترین شرایط عینی را که واقعیت بخشیدن آن را ممکن می سازند، در اختیار ندارد، باقی نمی ماند، آن چه که کارگر به عنوان پایه انتزاعی قدرت ناب کار از دست داده تنها عین کار، ابزار کار یا فرآورده کار و حتا خود کار به عنوان عین نیست، بلکه نیاز، آزمون (در نفس خود بی کنش)نیاز در این کیفیت، یعنی خود آن که مربوط به اصل کار به عنوان تملک شئی و عینیت یافتگی خود است.   
             از دست دادن عین، از خود بیگانگی به عنوان زدایش عینیت یافتگی خویش، عبارت از انتقال بی کنشی به خارج است؛ این امر به دو چیز می انجامد:
             ۱- تولید کننده به کنش ناب یا به کنش خالص، یعنی توانمندی یا قدرت انتزاعی کار تقلیل داده شده که باید منتظر بود که شرایط عینی به کار گرفتن آن از خارج برای او، توسط دیگری که آن ها را در اختیار دارد، فراهم شود.
             ۲- هنگامی که این قدرت ناب ذهنی کار به کار گرفته شود، واقعی است و توسط کارگر به عنوان بی کنشی، به عنوان نفی کار خود، به عنوان کنش دیگری توسط او به عنوان کنش برای دیگری جز او که در او با وجود او و علیه او تحقق می یابد، آزمون می شود.
            مارکس که از خود بیگانگی را از دیدگاه «رابطه کار با عمل تولید در درون کار» می نگرد در این باره می نویسد:«این رابطه،رابطه کارگر با کنش خاص اش چونان کنش بیگانه که به او تعلق ندارد، کنشی رنج آفرین، قدرتی ناتوانی زا، زایشی عقیم، انرژی خاص جسمانی و ذهنی کارگر وزندگی شخصی او است- زیرا زندگی چه چیزی جز کنش است؟ - چونان کنشی که علیه خودش بر گردانده شده، مستقل از او، به او تعلق ندارد». (۲٨) مسئله این جا عبارت از رسوخ بی کنشی در کارگر است. البته، این بی کنشی مال او نیست، بلکه از خارج برای او نازل و به او تحمیل شده است. آن جا که می بینیم که از خود بیگانگی استوار بر کنش عین نیست که با کنش کارگر رویارو گردد، و او را از بیرون به شکل واقعی به صورت نا موجه محدود کند: روند بسی بغرنج تر از آن است. ناشی از این است که کارگر نخست عینیت زدایی شده و به کنش ناب تقلیل یافته است. او عینیت وبُعد بی کنش خارج از خودش را دارد؛ به طوری که این بی کنشی سر انجام علیه خودش باز می گردد و به او به عنوان قدرتی تحمیل می شود که در خودش عینیتی را اعمال می کند که دیگر مال خودش نیست و از او جدا شده است.
          بنابر این میبینیم که سوژه بیگانه شده چگونه به دست می آید: چگونه باید بُعد خاص عینیت اش را ،بی بهره از بی کنشی اش ترک کرد. در واقع،در این صورت می تواند چونان چیز فعال ناب درک شود و می تواندکنش به عنوان بُعد اساسی وجودش درک گردد. البته، این کنش ناب نشانه ناتوانی قطعی اش است، زیرا در نفس خود بی بهره از رابطه ها با عینیتی است که با این همه ضروری برای به کار گرفتن خاص آن است. و چون که «سوژه» ای را نمی شناسیم که بُعد کنش را (هنگامی که این کنش مطلق، کنش خود – جایگاه نیست) به خودش نسبت ندهد، همان طور مشخصه ای که به طور اساسی آن را توصیف می کند(و این امکان می دهد که شکل وجود آن چه که او ، از این قرار عینیت نیست، متمایز کنیم) ، می توان به حق از خود پرسیدکه آیا این دریافت خویشتن به عنوان سوژه مطمئن ترین نشانه از خود بیگانگی، نیست؟
             مارکس می نویسد«از خود بیگانگی در این واقعیت نمودار می گردد که وسیله گذران زندگی من به دیگری تعلق دارد. آن چه که آرزوی (wunsch) من است، مالکیت دور از دسترس دیگری است». (۲۹) آن جا که می بینم که زدایش عینیت یافتگی، بی بهره گی از عینیت، از دست دادن چیز های حیاتی است. این واقعیتی است که وسیله های گذران زندگی («Lebens Mittel »به طور کلی«وسیله های زیستن») در مالکیت دیگری باشند. دسترسی داشتن به آن ها نخست با دسترسی داشتن به خودِ کار به عنوان عین خارجی که آن را ندارد، ممکن است . امّا دیده ایم که این بی بهره گی از عین نیاز، از دست دادن خود نیاز است که مارکس این جا آن را «آرزو » می نامد. آن چه از بی بهره گی وجود دارد، نیاز، آرزو، تمایل یعنی سهم بی کنشی متأثر از وجود ما است، پس به نظر می رسد که از خود بیگانگی استوار بر آن چه که چیز دیگری جز من به جای من فعال باشد، نیست. اما خیلی پیش از آن استوار بر آن چه که چیز دیگری جز من به جای من بی کنش باشد، خواهد بود، استوار بر آن چه که من از بی کنشی خاص خود جدا شده باشم استوار بر آن چه که تأثیر گذاری های من دیگر از آن من نباشند و آن ها برای من نه فقط خارجی، بلکه بیگانه می شوند.

                میان- بی کنشی
             مفهوم میان- بی کنشی که به تازگی توسط س . زیزک مطرح شده، به نظر می رسد به ویژه مطابق با در نظر گرفتن از خود بیگانگی است که مارکس آن را درک می کرد. در واقع، زیزک در این باره چه می گوید؟ چه چیز بیگانه کننده است، این چیز دیگری جز من یا کس دیگری جز من که به جای من فعال باشد، نیست (مثل ماشینی که کنشی دشوار و تکراری به آن انتقال یافته است)؛ اما اگر چیز دیگری جز من به جای من بی کنش باشد، اگر بی کنشی من، نیاز ها، احساسها، تأثرهایم به کس دیگر یا چیز دیگری جز من انتقال یافته باشند، در این صورت، چیزی که من نیستم شروع به آزمودن تأثر ها، نیاز ها،تمایل هایم به جای من می کند و مرا از تصرف در آن ها بی بهره می سازد. زیزک می نویسد: «برخورد حقیقی که رسانه های جدید را نگران می کند، استوار بر این واقعیت نیست که ماشین ها سهم فعال وجودمان را از ما بیرون می کشند، بلکه، برعکس، به دقت، استوار بر این واقعیت است که ماشین های دیژیتال ما را از بُعد بی کنش واقعی مان بی بهره می سازند: آن ها برای ما بی کنش هستند». (٣۰) بنابر این، بر این اساس است که میان- بی کنشی را به دقت تعریف می کند: زیزک ادامه می دهد: «در حالت میان- بی کنشی، من توسط دیگری بی کنش هستم. یعنی این که من بُعد بی کنش وجودم را به دیگری می دهم». (٣۱) اگر دیگران به جای من عمل کنند ، آن جا هیچ چیز بیگانه کننده وجود ندارد و روی هم رفته، نسل های مالک های وسیله های تولید به کلی انتقال دادن کنش – در این صورت، کنش پر زحمت به بسیاری دیگر از ایشان را «متحمل» شده اند. و مارکس خود به کلی آن چه را که توسعه ماشینیسم در صنعت های بزرگ است دریافت که، ماشینیسم می تواند با انتقال دادن وظیفه های بسیار تکراری به ماشین ها ، رهاننده باشد. در صورتی که چیزی وجود دارد که کارفرمایان، قدرتمندان، فرمانروایان هرگز انتقال نمی دهند، این درست توانایی برخوردار بودن وهنوز کمتر خود بهره مندی است! پس، به درستی این کاری دشوار است که سرمایه داری برای توده های زحمتکش انجام دهد: او آن ها را از بی کنشی شان «آزاد» می کند. یعنی این که او آن ها را از آن محروم می کند. و بدین ترتیب امکان می دهد که کارگر خود را به عنوان سوژه یک کنش ناب به عنوان مالک یک قدرت انتزاعی کار نشان دهد. رابطه این جا به طور مستقیم بین از خود بیگانگی چونان از دست دادن عینیت بی بهره گی از بی کنشی و دریافت خویش به عنوان سوژه و به ویژه به عنوان سوژه به طور اساسی فعال برقرار شده است . زیزک می نویسد:«پس باید از آن نتیجه گرفت که زهدان (ماتریس) اساسی میان -بی کنشی از خود مفهوم سوژه مورد بررسی به عنوان کنش ناب، «خود» (خویشتن) را مطرح می کند و به عنوان سیلان صیرورت ناب، تهی از هر وجه مثبت هستی شناسانه پایدار [؛] ناشی می شود. اگر من مایلم به عنوان کنش ناب عمل کنم، باید خودم را در خارج از وجود (بی کنش) ام قرار دهم و تنها امکانی که نصیب من می شود، بی کنش شدن توسط دیگری است». (٣۲) مگر این که به یقین هیچ کس نخواهد به عنوان کنش ناب عمل کند: فقط ناچار است، هنگامی که در واقع بی بهره از بُعد عینیت وجودش شده و هنگامی که از بی کنشی خاص اش بی بهره است،به آن عمل کند. بنابر این، از خود بیگانگی استوار براین واقعیت است که دیگر نمی تواند خود را درک کند و به نحوی دیگر جز به عنوان سوژه بی قید و شرط، فعال زندگی کند.
                                                                                                                   بر گردان متن آذرماه ۱٣٨۹
            

                فرانک فیشباخ: استاد دانشگاه تولوز II است . او نویسنده اثر های زیادی در باره تاریخ فلسفه آلمان از فیخته تا مارکس (شامل هگل، مکتب هگلی و شلینگ) است پس از تفسیر این زنجیره تاریخی در ارتباط های «هستی شناسی کنش» او تلاش می کند، نشان دهد که مارکس در چه چیز هم زمان وارث این سنت است و آن را با پی افکندن نقد بنیادی ذهنیت مدرن نوسازی می کند. واپسین اثر های او عبارتند از :«وجود و عمل» ، «بررسی در باره پایه های هستی شناسی مدرنِ رفتار کردن»، پاریس، ورن ۲۰۰۲؛ «تولید انسان ها»، «مارکس با اسپینوزا»، پاریس، p. u. f ۲۰۰۵ .   

            پی نوشت ها
            ۱- می توان ایراد گرفت که مارکس در پرداختن به این موضوع تنها نیست، موزس هس در همان زمان مارکس، در گوهر پول، در همان گستره عمل کرده است. بااین همه، در بررسی این واپسین متن آشکار شد که هس در کاربرد مفهوم فویر باخی از خود بیگانگی در پهنه اقتصادی ، به از خود بیگانگی تئوریک گوهر بشری در خدا که توسط فویر باخ اندیشیده شد، از خود بیگانگی پراتیک گوهر بشری در پول را می افزاید. هس می اندیشید: «آن چه خدا در زندگی تئوریک است ، پول در زندگی پراتیک در این دنیای وارونه است: قدرت بیگانه شده انسان ها، کنش حیاتی شان به حراج گذاشته شده است» (موزس هس، «گوهر پول»، ترجمه پ کادیو .. «چهره های یهود» مارکس، پاریس، گالیله، ۱۹۷٣، ص ۱۲۴). می بینیم که مسئله گستره کاربرد مفهوم از خود بیگانگی نزد هس کم تر از انتقال ساده و کار برد آن در یک قلمرو است، قلمرویی که نتیجه آن دگرگون کردن و غنی کردن مفهوم نیست. نزد مارکس مسئله به گونه دیگر مطرح است: گستره آن در نقد اجتماعی چشم انداز غنی کردن چشمگیر مفهوم از خود بیگانگی وحتا نوسازی کردن کامل درک آن را در پی دارد.
          ۲- در پی نوشت ها، ما روی دست نوشته های ۱٨۴۴ به ترجمه Emile Bottigelli پاریس ، انتشارات سوسیال، ۱۹۶۲ تأکید داریم (که در نقل قول از متن با علامت اختصاری ۴۴ . M آمده) با این همه، ما این ترجمه را هر بار که به ضرورت در باره آن داوری می کنیم، با تکیه بر متن مارکس، انگلس، مجموعه آثار بر لن- (شرقی) انتشارات دیتز، ج ۴۰، ۱۹٨۵، تغییر می دهیم. در پی نوشت ها علامت اختصاری ۴۰ w اشاره به این مرجع است.
          ٣- ۴۴ .M ، ص ٨؛ ۴۰ . wص ۴۷٣
          ۴- اغلب به خاطر این که باید سهم (بسیار ناچیز ممکن به او داده شود، این سهم به او امکان میدهد به قدر کافی برای توانایی کار کردن (چیزی) به دست آورد (۴۴ . M ص ۱۲؛ ۴۰ . w ، ۴۷۷) .
          ۵- ۴۴ . M ، ص ۵۷ (ترجمه تغییر داده شده) = (T.M ) : ۴۰ w ، صص۵۱۲ – ۵۱۱   
          ۶- ۴۴ .M ص. ۱٣۶ (T. M )؛ ۴۰ .w ، ص ۵۷۷
          ۷- ۴۴ . M ص. ۵۷ (T. M )؛ ۴۰. w ، ص ۵۱۲      
          ٨- ۴۴. M . ص ۵۷ (T. M )؛ ۴۰. w ص ۵۱۲
          ۹- ۴۴. M ، ص ۵۷؛ (T. M )؛ ۴۰ . w . ص ۵۱۲
          ۱۰- بنگرید به فویر باخ «گوهرمسیحیت» (از فویر باخ، مانیفست های فلسفی، متن های گزیده، ترجمه لویی آلتوسر، پاریس، puf ، ۱۹۷٣، ص ٨۷) : « برای غنی کردن خدا، انسان باید تهیدست شود؛ برای این که خدا همه چیز باشد، انسان باید چیزی نباشد».
         ۱۱- ۴۴ . M ، ص ۵٨ (T. M )؛ ۴۰ w ، ص، ۵۱۲ .
         ۱۲- ۴۴. M، ص ۵٨ (T. M) ؛ ۴۰. w ص ۵۱۲.
         ۱٣- ۴۴. M ، ص. ۵٨ (T. M)؛ ۴۰.w ، ص ۵۱۲   
         ۱۴- از ایدئولوژی آلمانی تا کاپیتال، شئی شدن از نظر مارکس شئی وارگی ذهنیت را نشان می دهد، البته، این را نیز نشان می دهد که رابطه ها بین انسان ها خود را چونان رابطه ها بین شئی ها (پدیده هایی که از سوی دیگر از پدیده وارونه جدایی ناپذیر است. یعنی رابطه ها بین چیز ها خود را چونان رابطه های درون انسانی نشان می دهد) . ما در پی به آن باز می گردیم .
       ۱۵- ۴۴. M ، ص ۵٨ (T. M) ؛ ۴۰. w ، ص ، ۵۱۲.
       ۱۶- ۴۴. M ،ص ۵۷ (T. M) ؛ ۴۰ w ، ص. ۵۱۲.
       ۱۷- ۴۴. M ،ص . ۵۷ ؛ ۴۰ w ، ص. ۵۱۲
       ۱٨- ۴۴. M ، ص. ۵۷ (T. M) ؛؛ ۴۰ w ، ص. ۵۱۲ .
       ۱۹- ۴۴. M ، ص. ۶۷؛ ۴۰ w ، ص ۵۱۶ .
       ۲۰- ۴۴. M صص ۹٣-۹۲ (T. M )؛ ۴۰ w ، ص ۵۴۱
       ۲۱- ۴۴. M ، ص. ۱٣۷- ۱٣۶ (T. M) ؛ ۴۰ w ، ص ۵۷٨
       ۲۲- ۴۴. M ، ص. ۱٣۶ (T. M) ؛ ۴۴ w ، ص. ۵۷٨
       ۲٣- ۴۴. M ، ص. ۱٣۶ (T. M) ؛ ۴۴ w ، ص. ۵۷٨
       ۲۴- ۴۴. M ، ص. ۵٨؛ ۴۰ w ، ص. ۵۱۲
       ۲۵- ۴۴. M ، ص. ۱۰۲؛ ۴۰ w ، ص. ۵۴٨
       ۲۶- ۴۴. M ، ص. ۱۰۲ (T. M) ؛ ۴۰ w ، ص ۵۴٨
       ۲۷- ۴۴. M ،ص. ۱۰۲ (T. M)؛ ۴۰ w ، ص. ۵۴۹
       ۲٨- ۴۴. M ، ص. ۶۱ (T. M) ؛ ۴۰ w ، ص. ۵۱۵
       ۲۹- ۴۴. M ، ص. ۱۰۹ (T. M) ؛ ۴۰ w ص. ۵۵۴
       ٣۰- Slavoj Zizek «سوژه میان- بی کنش» در باره ذهنیت آینده، بررسی نقد ها در باره «صدای بی شرمانه» ترجمه فرانسوا ترون ، کاستلنو- لو- له انتشارات کلیما ، ۲۰۰۴ ص ، ۲۰- ۱۹ .
       ٣۱- همان جا ص ٣٨ .
       ٣۲- همان جا ، ص . ۴۲ .

مهمترین خبرهای روز شنبه بخش اوّل، تحلیل ها و آخرین گزارشات از اعتراضات، بازداشتها، زندان، و بیدادگاهها --- بیانیه ها






یادداشتی از میرحسین موسوی به مناسبت ماه محرم:

بر ماست که کاری زینبی کنیم

میرحسین موسوی، به مناسبت فرا رسیدن ماه محرم، با نگارش یادداشتی ضمن مرور کوتاه فلسفه عاشورا نوشت: «حسین (ع) زمانی به پا خاست که بازمانده‌ی دستاوردهای نهضت نیای خود را در معرض تندبادهای تمامیت‌طلبی تشنگان قدرت یافت. حسین (ع) می‌دانست که در این راه چه رنج‌های بزرگی در انتظار اوست: مفتیان مزدبگیر، او را به خروج از دین و ایجاد فتنه متهم خواهند کرد.»
نخست وزیر دوران دفاع مقدس در همین نوشته تاکید می‌کند که «دین و دین‌داری در این روزها دوران سختی را می‌گذراند» و «دین‌گریزی هنگامی زمینه‌ی گسترش پیدا می‌کند که دینی که ترویج می‌شود، با بدیهی‌ترین اصول اخلاقی مثل صداقت و پرهیز از دروغ در تضاد باشد.»
موسوی این پرسش را مطرح می‌کند که «در چنین شرایطی، یک جوان چگونه می‌تواند تشخیص دهد این‌همه ظلم و خشونت و نفرت که از سوی صاحبان تریبون‌های رسمی، آمرانه به عنوان اسلام معرفی می‌شود، ربطی به اسلام ندارد؟»
موسوی از همراهان سبزاندیش خود درخواست کرده است «که در این دوران بحران‌زده، کاری زینبی کنیم و پیام راستین دین را با چهره‌ی فطرت‌پسندانه‌ی آن به تشنگان حقیقت برسانیم. بر ماست که یاد بگیریم و به دیگران نیز یاد بدهیم که عمل نادرست مدعیان دینداری به حساب دین گذاشته نشود. بر ماست که ماجرای راستین انقلابی که در این دیار به نام دین برپا شد را برای نسلی که آنچه می‌داند یا از طریق رسانه‌های تحریف‌گر رسمی و یا از طریق روایت‌گران ناهمدل با آن است، بازگو کنیم و در این بازگویی از نقد منصفانه‌ی گذشته نهراسیم و در عین حال، از نفی دستاوردهای بزرگ آن پرهیز کنیم.»
وی در پایان توصیه کرده است که همراهان جنبش سبز با شرکت در مجالس بزرگداشت حماسه‌ی حسینی، به حفظ نهادهای مدنی سنتی کمک کنند.
به گزارش کلمه، متن کامل یادداشت میرحسین موسوی به شرح زیر است:
بسم الله الرحمن الرحیم
ان الذین قالوا ربنا الله ثم استقاموا تتنزل علیهم الملائکه الاتخافوا و لاتحزنوا و ابشروا بالجنه التی کنتم توعدون (فصلت، ۳۰)
اینک بار دیگر در ماه محرم هستیم و در آستانه سالروز بزرگداشت نهضتی که قرن‌ها پیش برای بازگرداندن انسان به جایگاه والایی که در آفرینش او درآمیخته شده برپاشد و درخشان‌ترین نمونه‌ی انسانی زمان و زمانه، فریاد برپایی حق و افشای باطل را با همه رنج‌هایی که در انتظارش بود، بر سکوت ذلت‌بار ترجیح داد. حسین (ع) زمانی به پا خاست که بازمانده‌ی دستاوردهای نهضت نیای خود را در معرض تندبادهای تمامیت‌طلبی تشنگان قدرت یافت و ذبح دین در پای برج و باروی کاخ ستمگری و خودکامگی مشاهده کرد. حسین (ع) می‌دید که باطل را لباس حق می‌پوشانند و حق را باطل جلوه می‌دهند. حسین (ع) می‌دید که این بار اراده‌ی قدرت‌طلبان، نه تنها دستیابی به تمامیت قدرت، بلکه نگه‌داشت آن به هر قیمت و با تکیه بر زر و زور و تزویر است، که اینجا خود دین است که هدف آماج خودکامگان قرار گرفته، که دیگر سکوت نیست که می‌تواند به بقای کورسوی نور ایمان کمک کند، که زمانه‌ی ایستادگی در مقابل همه‌ی کسانی است که به نام جانشینی پیامبر (ص) و امارت بر مؤمنان، چوب حراج بر دین و دینداری زده اند تا دمی بیش بر مسند قدرت تکیه زنند.
حسین (ع) می‌دانست که ملات سنگ‌های کاخ قدرت، دروغ است و فریاد حقیقت‌خواهی است که به زوال آن می‌انجامد. حسین (ع) می‌دانست که در این راه چه رنج‌های بزرگی در انتظار اوست: مفتیان مزدبگیر، او را به خروج از دین و ایجاد فتنه متهم خواهند کرد، خاندان پیامبر (ص) را در محاصره‌ی تنگناها و بی‌حرمتی‌های پیاپی قرار خواهند داد، و او را بر سر دوراهی انتخاب میان زندگی ذلت‌بار یا ایستادگی برای حق‌خواهی قرار خواهند داد؛ و او ایستادن را برگزید. حسین (ع) سکوت را شکست تا دین نیای خویش را از هلاکت نجات دهد و رهبری قیامی را برعهده گرفت که نه در هوای قدرت و شهرت، که در کوشش برای راست کردن کجی‌ها و پاک کردن پلیدی‌ها هویت می‌یافت. و چنین شد که آزادزنان و آزادمردانی که پس از او آمدند، از هر مذهب و دینی که بودند، حسین (ع) را سرمشق جاودانه‌ی آزادی‌خواهی دانستند.
قرن‌ها بعد، انقلابی اسلامی در سرزمینی با فرهنگ و تمدنی دیرینه و مردمانی که در شناخت مصالح خود در جهانی دگرگون‌شده در این بخش از دنیا، پیشتاز بودن خود را پیش از آن با انقلاب مشروطه، نهضت ملی شدن نفت و قیام پانزده خرداد و تولید گفتمان آزادی‌خواهی، عدالت و استقلال‌طلبی برای پیشرفت و دستیابی به جامعه‌ای که در آن انسان‌ها به آسایش مادی و سعادت معنوی برسند به اثبات رسانده بود، رخ داد. همه‌ی ما به یاد داریم که سیل خروشان معترضان در روزهای تاسوعا و عاشورای سال ۱۳۵۷ چگونه طومار نظامی مستبد را درهم پیچید که همه راه‌های اصلاح را بسته، امکان هرگونه انتقاد و مخالفت از راههای مسالمت‌آمیز را از میان برده و در واپسین سالهای عمر خود، دچار خیالبافی‌هایی شده بود که بیش از هرچیز ناشی از دور ماندن از واقعیت های موجود در جامعه بود.
حاکمان مستبد آنچنان در حلقه‌ی محدود متملقان و ثناگویان خود محصور بودند که بجای آن که صدای ترک‌خوردن‌های فزاینده‌ی مشروعیت حاکمیت خود را بشنوند، در اوهام خویش به دنبال شنیدن صدای حمایت از قدرت‌های ماورایی بودند، غافل از آن که بزرگترین سرمایه‌ی هر کشور، پشتیبانی مردم آن از دولتمردان از طریق مشارکت آزادانه و آگاهانه‌ی آنهاست، غافل از آن که اعتبار را باید در ارتقای زندگی روزمره‌ی مردم جستجو کرد،و غافل از آن که اقتدار را از راه قلوب مردم باید یافت، نه از طریق رزمایش‌ها و نمایش زرادخانه‌ها. و چنین شد که مردمان این دیار روی از صاحبان قدرت گرداندند و بزرگترین انقلاب مسالمت‌آمیز مردمی قرن، پدیدار شد.
میلیون‌ها مردمی که در روزهای تاسوعا و عاشورا به میدان آمدند، خواسته‌های بیش از صدساله‌ی خویش را در ندای مردی بازشناختند که پایمردی‌اش در راه را آزموده بودند. در راهپیمایی‌های آن روزها، هرکس با باور و ایمان و رنگ و بوی خود حضور می یافت، بیگانه‌های دیروز به دیرآشنایان امروز تبدیل می‌شدند، خودخواهی‌ها به دیگرخواهی، و من‌ها به ما. از فردای پیروزی در شوق ساختن و آباد کردن ویرانه‌ای که پیش چشمانشان بود، دست در دست یکدیگر دادند به مهر. حتی آنگاه که اختلاف نظرها بالا گرفت، در برابر دشمن متجاوز همدل شدند و از آب و خاک اجدادی‌شان دفاع کردند. و کیست که از یاد ببرد که همه‌جای ایران، میدان حماسه بود: جبهه و پشت جبهه، کارخانه و مزرعه، مدرسه و دانشگاه، خانه و اداره، همه و همه صحنه‌ی تلاش و جهاد برای پاسداشت از این سرزمین شد. و کیست که از یاد ببرد در زمانی که به ناچار تن به صلح داده شد، همین مردم رنج‌دیده اما پایدار، در مقابل چندچهرگانی که به دامان و یاری متجاوز پناه آورده بودند، قدعلم کردند و بدین‌گونه نشان دادند که تصمیم برای ترک جنگ، نه از روی بزدلی و بی‌اعتقادی، که از سر درایت و آینده‌بینی است. نشان دادند که خطای رهبرانشان را با ایمان به صداقت آنان بخشودنی می‌دانند و اعتراف به خطا نه تنها از اعتبار رهبرانشان نمی‌کاهد، که محبوبیتشان را در قلوب مردم بیشتر می‌کند. نشان دادند که دینی را که برای جنگ و صلحش منطق داشته باشد، راهنمای عمل خویش قرار داده اند. نشان دادند که در نزد آنان، باور دینی به منزله‌ی راهنمایی است که در تندبادهای پر شن و خاک روزگاران، آنان را به منزلگه مقصود نزدیک می‌سازد. از همین رو بود که هرگاه خود را از راه دور می‌دیدند، برای تصحیح مسیر اقدام کردند: دوم خرداد و ۲۲ خرداد نشان از همین هوشیاری دارد.
اما صد افسوس که اقتدارگرایانی که انحصار در قدرت را تنها راه دوام خود می‌دانند، این بار به این خواسته‌های برحق وقعی ننهادند. اقتدارگرایان که با تمامی امکانات و رسانه‌ها در مقابل خواست اکثریت صف‌آرایی کرده بودند، زهرآگین‌ترین تیرهای تهمت و افترا را به سینه‌ی مردمی که خواهان تغییر بودند، رها کردند، هنگامی که به علت استقبال و حضور بی‌سابقه‌ی مردم از شیوه‌های معمولشان برای تقلب و تخلف در روند رأی‌گیری طرفی نبستند، چاره را در کودتای انتخاباتی دیدند: شمارش آرا را کنار نهادند، پیروزی‌شان را اعلام و ابلاغ کردند، به ستادهای مخالفانشان یورش بردند و به دستگیری چهره‌های فعال پرداختند. و آنگاه که مردم خشمگین و سرخورده برای اعتراضی آرام و مسالمت‌جویانه به خیابان‌ها ریختند تا مطالبه‌ی حق مسلم‌شان در احترام به رأی‌هایشان کنند، ریختن خونشان را مباح دانستند و ماجراهای خونین کوی دانشگاه و کهریزک و مانند آن را آفریدند.
به یاد دارید که در عاشورای سال گذشته با عزاداران معترض چه کردند: آنها را از پل‌ها به پایین انداختند، با ماشین از روی پیکر بی‌دفاع آنان گذشتند، سینه‌ی مالامال از عشقشان را هدف گلوله قرار دادند، و آنگاه بی‌شرمانه عکس‌العمل مردم خشمگین را با نمایش ناقص و گزینشی در رسانه‌هایشان، شورش دست‌نشانده‌های استکبار نامیدند و فریاد وا اسلاما سر دادند! آیا آن کس که ماشین پلیس دوبار از روی او رد شد، آمریکایی بود یا کسانی که از روی پل به پایین پرتاب شدند دست‌نشانده‌ی آمریکا و اسرائیل؟ یا کسانی که در ظهر عاشورا حسین حسین گویان مورد تیر مستقیم گرفتند از لشگر یزید و عمروعاص و ابن‌زیاد؟ پس از آن هم به دستگیری تعداد زیادی زن و مرد از بهترین فرزندان این انقلاب و آّب و خاک پرداختند تا فریادها را در گلو خفه کنند. غافل از آنکه خشم فروخورده‌ی مردم آگاه و مظلوم بسیار خطرناک‌تر از فریادهای تظلم‌خواهی آنها خواهد بود.
همراهان سبز‌اندیش. دین و دین‌داری در این روزها دوران سختی را می‌گذراند و بسیاری از شما در این روزها می‌پرسید چگونه می‌توان با این همه سیاه‌کاری‌ها که به نام دین انجام می‌شود، جوانان روشن ضمیر این مرز و بوم را از امواج پی‌در‌پی دین‌گریزی نجات داد؟ پاسخ این همراه کوچک شما این است که دین‌گریزی هنگامی زمینه‌ی گسترش پیدا می‌کند که دینی که ترویج می‌شود با بدیهی‌ترین اصول اخلاقی مثل صداقت و پرهیز از دروغ در تضاد باشد، به نام دین‌داری دست به جنایات هولناک زده شود، تهمت و دروغ برای از میدان به‌در کردن معترضین از تریبونهای مقدس نمازجمعه، نه تنها مجاز که مستحب تلقی شود، با بخشنامه همه‌ی منابر و مساجد برای رواج تهمت و دروغ بر ضد معترضین بسیج شود و چشم به احقاق حقوق کارگران و معلمان در همین مکانهای مقدس بسته شود و شکافهای طبقاتی و فساد و فحشای بی‌سابقه ناشی از فقر و طلاق و بیکاری، پدیده‌های عادی تلقی شوند؛ و در چنین شرایطی، یک جوان چگونه می‌تواند تشخیص دهد این‌همه ظلم و خشونت و نفرت که از سوی صاحبان تریبون‌های رسمی، آمرانه به عنوان اسلام معرفی می‌شود، ربطی به اسلام ندارد. و او که شاهد مظلوم انبوه مشکلات اقتصادی و فرهنگی و حضور گسترده‌ی دروغ در همه‌ی صحنه‌هاست، چگونه باور کند حفظ نظام در حفظ ارزش‌های اخلاقی و اسلامی و منافع ملی، و نه بر حفظ افراد بر مسند قدرت به هر قیمت، استوار است؟ او اکنون به جای چهره‌ی اصلی دین که چهره‌ی محبت رحمانی است، با چهره‌ی عبوسی که جز خشونت‌ورزی و تحکم، زبان دیگری ندارد، روبه‌روست. او شاهد است که چگونه حقوق مردم بدان‌گونه که در قانون اساسی آمده، نادیده گرفته می‌شود، و تفکیک قوا که مانع بزرگی بر سر راه پیدایش انباشت قدرت غیرپاسخگوست، به طور مرتب نقض می‌شود، و استقلال قضا و قاضی و دادگاه توسط مسئولان امنیتی از میان می‌رود، و مجلس که باید در رأس امور باشد، تحت امر قرار می‌گیرد، ماجراجویی‌های بی‌خردانه در سیاست خارجی باب می‌شود، و نظامیان به جای انجام وظایف قانونی خود سر از عرصه‌های سوداگری و مال‌اندوزی در می‌آورند، و هیچ صدای مخالفی تحمل نمی‌شود. و زندانها پر از زنان و مردانی است که این نگاه حاکم بر دولتمداران را بر نمی‌تابند.
بر ماست که در این دوران بحران‌زده، کاری زینبی کنیم و پیام راستین دین را با چهره‌ی فطرت‌پسندانه‌ی آن به تشنگان حقیقت برسانیم. بر ماست که یاد بگیریم و به دیگران نیز یاد بدهیم که عمل نادرست مدعیان دینداری به حساب دین گذاشته نشود. بر ماست که ماجرای راستین انقلابی را که در این دیار به نام دین برپا شد، برای نسلی که آنچه می‌داند یا از طریق رسانه‌های تحریف‌گر رسمی و یا از طریق روایت‌گران ناهمدل با آن است، بازگو کنیم و در این بازگویی، از نقد منصفانه‌ی گذشته نهراسیم و در عین حال، از نفی دستاوردهای بزرگ آن پرهیز کنیم. بر ماست که همچون زینب (س) با بازگویی حقیقت، ملات کاخ دروغ را زائل کنیم. بر ماست که همچون تمامی خاندان حسین (ع)، زنده نگه داشتن یاد شهدای گران‌قدر انقلاب، جنگ و حوادث پس از انتخابات و آزادزنان و آزادمردان دربندمان را وظیفه‌ی همیشگی خود بدانیم، و بر ماست که در این ماه پرخاطره، با برپایی مراسم و شرکت در مجالس بزرگداشت حماسه‌ی حسینی، به حفظ نهادهای مدنی سنتی کمک کنیم.



انتقاد از رواج دروغ و تزویر و ریا، و جا افتادن تملق و چاپلوسی در مدیریت کشور

کروبی: دعوای انتخاباتی را با واقعه عاشورا شبیه‌سازی می‌کنند تا مخالفان را سرکوب کنند

مهدی کروبی در گفت‌وگویی با پیش‌شماره هشتم روزنامه تک‌صفحه‌ای اعتمادملی که به منظور تکثیر مردمی در فضای اینترنت قرار گرفته است، از عملکرد دولت احمدی نژاد در حوزه های سیاست خارجی، اقتصادی و فرهنگی نیز به شدت انتقاد کرد و گفت “دولت به فرهنگ سازی دروغ در جامعه دست زده است و تملق و چاپلوسی را به عنوان یکی از روش های مدیریت کشور جا انداخته” و “اعتمادها بین مردم کمرنگ شده و فرهنگ دروغ و تزویر و ریا در جامعه پررنگ تر شده است.”
وی در این گفت‌وگو که سایت تحول سبز نیز متن آن را منتشر کرده، همچنین با اشاره به بخشنامه اخیر مرکز امور مساجد برای مشابه سازی حوادث سال ۸۸ را با حوادث کربلا و نیز سخنان یکی از امام جمعه تهران در همین راستا، هشدار داد که: “مقایسه ها و گره زدن های اینچنینی مجوزی می شود برای وقوع هر جنایتی در باور برخی افراد سطحی نگر در جامعه و چه بسا باعث اغفال و انحراف فکری برخی از نوجوانان معتقد و مذهبی کشور.”
متن کامل این گفت‌و‌گو را در ادامه می‌خوانید:
آقای کروبی، با فرا رسیدن ایام محرم بعضی از خطیبان نمازجمعه از مبلغین و مداحان خواسته اند فتنه یزیدی را با جنبش اعتراضی مردم در سال ۸۸ گره بزنند. تحلیل شما از این سخنان ظالمانه و هتاکانه چیست؟
قبل از پاسخگویی به این پرسش فرا رسیدن ماه محرم، ماه پیروزی خون بر شمشیر، ماه رشادت و ایستادگی در مقابل ظلم و ستم را به همه مسلمانان تسلیت عرض می کنم. محرم ماهی است که در آن حضرت اباعبدالله به همراه خاندان و یاران اندک، جان عزیز خود را فدا کردند تا با انحرافی که در دین خدا ایجاد شده بود مقابله کنند.حکومت بنی امیه در مقام حاکم آن زمان، مدعی دفاع از اسلام بود و درمقابل اما امام حسین (ع) به صراحت فرمودند که برای اصلاح امور جامعه قیام می کنند. متاسفانه داستان اینگونه شده است که امروزه هر فرد یا گروهی بر اساس دیدگاه خود، مسائل و مشکلاتی که در اداره کشور با آن مواجه می شوند را با شبیه سازی به واقعه عاشورا به ابزاری برای سرکوب مخالفین سیاسی خود تبدیل می کنند. لذا حتی مسئول امور مساجد نیز بخشنامه ای را برای مبلغین مساجد صادر کرده است که حوادث تلخ سال ۸۸ را با حوادث کربلا مشابه سازی کنید.
در همین راستا اخیراً نیز یکی از امامان جمعه موقت تهران مطالبی ذکر کرده اند که گویی متوجه عواقب و اثرات تخریبی آن به خصوص در باور مردم ساده اندیش و سطحی نگر نبوده است. این خطیب بی پروای جمعه ادعا کرده اند که مردم ایران به همان اندازه که از سران طاغوت نفرت داشتند، به همان میزان نیز از سران فتنه متنفر هستند و لذا مبارزین قبل از انقلاب و مسئولین خدمتگزار در سطح عالی جمهوری اسلامی را با طرفداران شاه یعنی امثال نصیری و هویدا مقایسه می کنند. از طرفی این خطیب جمعه در سخنرانی خود در دانشگاه قزوین خطاب به مداحان و مبلغان سراسر کشور گفته است:« جبهه یزید و جبهه امام حسین را در زمان حاضر برای مردم بیان کنید و فتنه یزیدی را با فتنه اخیر گره بزنید. مداحان باید احساس وظیفه کرده و گره زدن دیروز و امروز هنر بزرگ مداحی است. و برای پیدا کردن جبهه یزیدیان در داخل باید جبهه فتنه گران را ببینیم که شمشیرشان را علیه نظام ولایی از رو کشیدند و تهمت ها به نظام اسلامی زدند. انتظار از مداحان بسیجی این است که در خط مقدم این روشنگری ها باشند.»
با مرور سخنان ایشان باید گفت که متاسفانه این خطیب غیر مسئول! گویی متوجه نیستند که مقایسه ها و گره زدن های اینچنینی مجوزی می شود برای وقوع هر جنایتی در باور برخی افراد سطحی نگر در جامعه و چه بسا باعث اغفال و انحراف فکری برخی از نوجوانان معتقد و مذهبی کشور می شوند.
مدعیان دروغین جبهه حسینی در محافلی همچون روزنامه کیهان بی پروا مخالفین خود را به جبهه یزیدیان گره زده و به عنوان مثال مرا عمرسعد خطاب می کنند و البته بنده نسبت های ناروایی را که به برخی از بزرگان همچون جناب آقای مهندس موسوی می دهند نه تنها آنها را بیان نمی کنم، بلکه به دلیل برخورداری ایشان از خصوصیات بارزی چون سیادت و ایمان و انقلابی بودن از تکرار آن نسبت های ناصواب نیز پرهیز دارم.
در حالی که در این شبیه سازی ها و مقایسه کردن های هدفمند معترضین به نتایج انتخابات را یزید و یزیدیان خطاب می کنند! لابد آقای احمدی نژاد را امام حسین ، آقای حسین شریعتمداری را حضرت ابوالفضل و خانم رجبی را حضرت زینب می بینند و خود را با آنها قیاس می کنند!!! البته با این تفاوت که در آن زمان حکومت در اختیار یزید و عبیدالله بود و حسین و یارانش در اقلیت و غربت اما اکنون آنهایی حاکمیت را در اختیار دارند که جنایتهای بی نظیری در کهریزک، اوین و کف خیابانها و حمله به مجتمع های مسکونی به نام یاران و جانشینان واقعی امام حسین در حق مردم مظلوم و بی دفاع ایران انجام دادند.
ما بر اساس اعتقاد و منش سیاسی و فکری، دعوا را دعوای انتخاباتی می دانیم و معتقدیم همه باید در چارچوب قانون اساسی حرکت کنیم و به آن پایبند باشیم. چنین شبیه سازی هایی که می تواند جامعه را دچار تشتت و بحران های متعدد سازد را نه به مصلحت نظام می دانم و نه الحمدالله جرات چنین جسارتی را بر مسلمانان و ارادتمندان خاندان نبوت و امامت از هیچ یک از طرفین ندارم ولکن یک نفر را بدون واهمه تشبیه می کنم. وی سید احمد خاتمی، امام جمعه موقت تهران و عضو خبرگان رهبری است که اخیراً در مقام شبیه سازی های تاریخی صدر اسلام و گره زدن آن با حوادث غیر انسانی سال گذشته برآمده است تا شاید از این طریق، مقبولیت از دست رفته را با برانگیختن احساسات مذهبی و بوجود آوردن انحرافات فکری در سطحی از تودۀ جامعه برای دولت متبوع خود بازگرداند. بنده ایشان را به دلیل ایجاد انحرافات مذهبی، دین فروشی، بی تقوایی، تملق و چاپلوسی اربابان قدرت «شریح قاضی» خطاب می کنم. اما ترس من هم از آن است که در آن دنیا شریح قاضی یقه ام را بگیرد که چرا بعد از ۱۴۰۰ سال مطلبی از من خواندی و ناگهان مرا با این خطیب جمعه مقایسه کردی، در حالی که این شخص در زمان خودتان زندگی کرده و سخنان و رفتارش را دیده و شنیده اید.
دولت اخیراً مدعی شده است که اقدامات مثبتی در عرصه مدیریت کشور انجام داده است؛ چگونه می شود صحت و کذب این ادعا را تحلیل و بررسی کرد؟
دولت مستقر مدعی است که با اقدامات مدیریتی خود، به سمت قله پیشرفت حرکت کرده است و اکنون حتی زمان آن رسیده که از بالای قله، فکری هم برای مدیرت جهان داشته باشد. اما با بررسی سیاست های دولت مستقر در سه حوزه سیاست خارجی، اقتصاد و فرهنگ تحلیل خواهم کرد که نه تنها قله های تعالی و پیشرفت را طی نکرده ایم که به قهقرا رفته و از کاروان توسعه و پیشرفت عقب مانده ایم.
۱- در حوزه سیاست خارجی دستاورد دولت این بوده است که معاون رییس جمهور کومور وعده می دهد که در صورت انتخاب شدن، روابط کشورش را با ایران قطع کند و حتی کار به آنجا می رسد که سفیر این کشور در ایران می گوید که بازگشایی سفارت در ایران کشورش را با هزینه های گزافی مواجه کرده است. از طرف دیگر کشور کوچک گامبیا ارتباط خود با ایران را قطع کرده و به کلیه ایرانیان و شهروندان ایرانی که از طرف دولت ایران در کشور گامبیا خدمت می کردند ۴۸ ساعت مهلت داد تا خاک این کشور را ترک کنند.
شکست ایران در انتخاب به عنوان عضو هیات مدیره شورای زنان سازمان ملل نمونه دیگری از موفقیتهای مدعی شدۀ دولت است! در این انتخابات که ۵۴ کشور شرکت داشتند، ایران نتوانست از میان ۱۱ کشور آسیایی، بر یکی از ۱۰ کرسی هیات زنان سازمان ملل تکیه زند. جالب این است که ایران در رقابت با کشور کوچک تیمور شرقی که تنها هشت سال است به استقلال رسیده و جمعیتی کمتر از یک میلیون نفر را در خود دارد شکست خورد و با ۱۹ رای در مقابل ۳۶ رای تیمور شرقی به کرسی هیات مدیره شورای زنان سازمان ملل نرسید!
آنچه به عنوان نمونه ذکر شد اما تمام ماجرا نیست که باید به قضیه نیجریه هم اشاره ای کرد. هنوز هیچ مقام مسئولی درباره گزارش نیجریه به سازمان ملل مبنی بر ارسال تسلیحات و گزارش جامعی علی الخصوص درباره ارسال محموله مواد مخدر از جانب ایران به این کشور توضیحی نداده است. بهتر این است که مسئولان حداقل زبان بگشایند و درباره این مسئله توضیح بدهند، در زمان حکومت پهلوی هم اگر اشرف که به همه مفاسد زبانزد عام و خاص بود، از مقام خود استفاده می کرد و محموله های مواد مخدر به کشور وارد می کرد، ذکری از نقش شاه معدوم و اطرافیانش نمی شد و همه می پذیرفتند و می دانستند که اشرف مواد مخدر رد و بدل می کند.
از همه این بدبختی ها و بی آبروهایی که بگذریم، هر روز نیز قطعنامه ای علیه ایران صادر می شود و آقایانی که قطعنامه را کاغذ پاره می خوانند و ارزشی برای آنها قائل نمی شوند و حتی خواهان افزایش قطعنامه هم می شوند گویا فراموش کردند که بعد از جنگ تحمیلی عراق علیه ایران این قطعنامه سازمان ملل بود که صدام را متجاوز شناخت و حقوق ایران را احقاق کرد و ما را نیز بابت این احقاق حق خوشحال و راضی ساخت ولو با تاخیر. پس چگونه است که اکنون قطعنامه هایی که اثرات اقتصادی زیانباری برای ایران دارد به راحتی فراموش شده و کنار گذاشته می شود؟ معلوم است که از درد و رنج مردم بی اطلاع اند.
۲- در زمینه اقتصادی برای دولتی که مدعی ایستادن در قله پیشرفت است نیز بنده ابرهای سیاهی را می بینم. مطابق آمار رسمی در برخی استان های کشور نرخ بیکاری به ۳۰ درصد رسیده است.رییس اتاق بازرگانی نیز یک سال قبل اعلام کرد: « در بیشتر مناطق صنعتی کشور حدود ۵۰ درصد از واحدهای تولیدی در حال تعطیلی هستند و بقیه واحدهای تولیدی نیز با کمتر از ۳۰ درصد ظرفیت اسمی خود مشغول کار هستند.» و نیز همین مقام چندی قبل اعلام کرد که تعداد چک های برگشتی در ماه های اخیر از بعد انقلاب سابقه نداشته جز سال ۵۷ که وضعیت خاصی داشت. و از هر ۱۱ برگ چک یک برگشتی داریم.
مجموع اخبار مخابره شده رسمی و غیر رسمی از وضعیت برخی صنایع و اعتصاب کارگران در کارخانجات مختلف حاکی از آن است که کارگران چندین ماه است حقوق دریافت نکرده اند. مصیبت کارفرمایان اما به دلیل غلبه رکود اقتصادی از کارگران بیشتر است. تحمل گرانی بعضی از اقلام و مایحتاج ضروری زندگی روزمره که به صورت وحشتناک بالا رفته برای مردم سخت است. مضاف براینها ضوابط قانونی برای ارائه تسهیلات بانکی رعایت نمی شود و به گفته عضو کمیسیون اصل ۹۰ مجلس: « در یکی از بانک های دولتی ۲۵ درصد مطالبات معوقه در اختیار ۸ نفر است و ۷۵ درصد باقیمانده هم مربوط به مابقی افراد جامعه است.» این وضعیت اقتصادی درحالی حادث شده است که در سالهای اخیر با گران شدن قیمت نفت، درآمدهای بی سابقه نفتی به دست آمده که درآمدهای نفتی این دولت بالاتر از تمام دولت های پیشین بوده است.
۳- اما کارنامه فرهنگی این دولت نیز جای خود دارد. لازم به گفتن نیست و با گشتی در خیابان های شهر هویدا است که درصد اعتیاد بالا رفته و دامنه آن حتی به مدارس نیز کشیده است بطوریکه در برخی استان ها بنا به گزارش رسانه های داخلی سن اعتیاد به ۱۴ سال رسیده است. طبق آمار رسمی سازمان ثبت احوال کشور میزان طلاق افزایش چشمگیری یافته است و خشونت اجتماعی به بالاترین حد خود در سالهای اخیر رسیده است. البته غالب شدن چنین وضعیت فرهنگی چندان هم جای تعجب ندارد وقتی که دولت به فرهنگ سازی دروغ در جامعه دست زده است و تملق و چاپلوسی را به عنوان یکی از روش های مدیریت کشور جا انداخته اند دیگر چه انتظاری می توان از افراد عادی جامعه داشته باشیم. بدیهی است دولت الگوی رفتاری شهروندان یک جامعه است لذا می بینیم به چه میزان اعتمادها بین مردم کمرنگ شده و فرهنگ دروغ و تزویر و ریا در جامعه پررنگ تر شده است و به فرهنگ غالب جامعه مبدل گشته است.
ای کاش به همین زودی سخنان بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران فراموش نمی شد که می فرمودند: « هیچ وقت کاری نکنید که اعتماد مردم سلب شود هر کاری می کنید آن را صادقانه با مردم در میان بگذارید».




آغاز اعتصاب محمد نوری زاد:

می‌خواهم روز عاشورا، جنازه‌ام را بر سر اینها بکوبم

وب سایت محمد نوری زاد روایتی را از یک نویسنده ناشناس منتشر کرده که در راهروی دادسرا محمد نوری زاد را دیده و با او دقایقی صحبت کرده است. این نوشته روایت دردها و رنج هایی است که یک زندانی سیاسی متحمل شده و قاضی نیز که بر مسند علی (ع) تکیه زده به جای اجرای عدالت خود بازیگر بازی ظلم شده است.  در هفته گذشته هنگامی که برای بار دوم این فیلمساز جهادگر را به دادگاه می بردند تا در دادگاهی سه دقیقه ای به اتهامات تازه او رسیدگی کنند، نوری زاد دقایقی را به همراه یک دانشجو در راهروی دادسرا سپری می کند و در این دقابق در میان شلوغی و ازدحام دادگاه شرح دادگاه و بی ادبی های قاضی مقیسه را به این جوان می دهد و از او نیز قول میگیرد که همان را که گفته بازگو کند و امانت را نگه دارد.
نوری زاد گفته:”راستش من ته این دادگاه نمایشی را می دانستم چیست . مگر این فردی که اسمش را قاضی گذارده دستگاه اطلاعات را رها می کرد و برحق من انگشت می نهاد ؟ هرگز . و چون دادگاه را به شدت نمایشی یافتم ، به مقیسه گفتم : من ، نه شما را و نه این دادگاه را قبول ندارم . مقیسه به منشی اش گفت : بنویس من نه تو را نه این دادگاه را قبول ندارم . و منشی نوشت . داشتند سندهای لازم را علیه من کامل می کردند . مقیسه روکرد به من و گفت : اگر ثابت نکنی می دهم شلاقت بزنند . حکم زندان برایت می برم . گفتم : من تو را و نه دادگاهت را به رسمیت نمی شناسم . گفت : حسابت را می رسم . گفتم : تو مرعوب وزارت اطلاعاتی . من تو را قبول ندارم . مقیسه به منشی اش گفت : بنویس تو مأمور وزارت اطلاعاتی من تو را قبول ندارم . و منشی نوشت .”
محمد نوری‌زاد، جهادگر سابق و روزنامه‌نگاری که به خاطر انتقاد از رهبری و چند تن از مسئولان فعلی نظام در زندان است، اعلام کرد که از روز شنبه بیستم آذرماه دست به اعتصاب غذای خشک خواهد زد و در سخنان خود با این جوان نیز یک بار دیگر بر این مطلب پای فشرده است.
به گزارش وب سایت رسمی نوری زاد متن کامل این نوشته به شرح زیر است:
درباره نویسنده این مطلب:
نویسنده این مطلب به قول خودش توفیق این را داشته است که سی دقیقه در راهروی طبقه سوم دادگاه انقلاب در کنار محمد نوری زاد بنشیند.به دلیل ممنوعیت – ملاقات هفتگی ، خانواده وی هیچگونه اطلاعی از او و از هم سلولی اش آقای سید مصطفی تاج زاده ندارند . خدای قادر متعال نویسنده این مطلب را در کنار محمد نوری زاد می نشاند تا او آخرین خبرها را به ما برساند . نویسنده ناشناس ، هرکه هست ، خدایارش . که به همین اندازه ما را از عزیزمان با خبرکرد :
اول که دیدمش ، نشناختمش . موهای سرش بلند شده بود . جوری که گویی سه ماهی او رابه آرایشگاه نبرده باشند . پای چپش می لنگید . از شعبه ۲۸بیرون آمده بود . در راهرو جای نشستن نبود . به اتاق منشی رفت تا بریکی از صندلی های اتاق منشی بنشیند . منشی شعبه ۲۸ اجازه نداد . به راهرو برگشت . من به احترامش از جا برخاستم تا به جای من بنشیند . قبول نکرد . اصرار کردم . قبول نکرد . التماسش کردم . قبول نکرد . ایستاد . چهره آرام اما پیروز داشت . گویی از یک جنگ تمام عیار بازآمده بود . جنگی که در آن ، پشت حریفش را به خاک برده بود ، جوان سربازی که او را از زندان اوین به دادگاه آورده بود ، تقلا کرد تا شاید جایی برای نشستن نوری زاد پیدا کند . راهرو ، از همیشه شلوغ تر بود . عده ای از متهمین را با دستبند و  پابند آورده بودند . صندلی ها اشغال بود ، سینه کش دیوار نیز جای برای نشستن نداشت . تا این که بخت یار شد و نفر پهلوی دستی مرا صدا زدند . مثل فنر از جا جست و رفت . اینجا بود که کنار کشیدم و به نوری زاد اشاره کردم در کنار من بنشیند . نشست . پرسیدم :
-         مرا می شناسید ؟
گفت :
-         چهره نورانی شما برایم آشناست . اگر اسم شریف شما بخاطرم نیست مرا ببخشایید . درست همینطور کتابی صحبت کرد . “ببخشایید” . انگار یک متن ادبی ویراستاری شده را با صدای گرمش می خواند . همان صدای گرمی که در سایت شخصی اش هست و با خدا مناجات کرده است . ” نجواهای محمد نوری زاد در زندان ” . همان صدایی که گاه با بغض و هق هق کلماتی که در گلو می مانند و شکسته و ترک خورده به گوش می رسند ، همراه است :
-         خدایا ، درکنار سلول انفرادی من ، جوانی سخت ناله می کند و از تو طلب مرگ می کند . کف دستم را بر دیوار مشترکمان می گذارم و آیه ای از قرآن تو را برای او می خوانم . ” الحمدالله الذی اذهب عنی الحزن ان ربنا لغفور شکور . عجبا که جوان آرام می گیرد .”
من نجواها را با صدای حزن آلود نوری زاد بارها شنیده و بارها با او گریسته ام . با او به بالای ابرها سفر کرده ام . و با او در سلول تنگ انفرادی زانو به زانو نشسته ام . خدا خواست در بیداری نیز در کنار او بنشینم و چند کلمه ای از او بشنوم . صحبت کردن من و او جایزنبود . یعنی ما اجازه نداشتیم با هم صحبت کنیم . حتی سربازی که او را آورده بود ، دوبار به نوری زاد تذکر داد که صحبت نکند . اما شلوغی راهرو و رفت و آمد متهمین وسربازها و خانواده هایی که به احتمال ملاقات بستگان خویش آمده بودند ، این امکان را فراهم آورد که نوری زاد نجوا گونه با من صحبت کند . شاید من که در کنار او بودم ، به زور می شنیدم او چه می گوید . هیچوقت یادم نمی رود . وقتی دانست من دانشجو هستم ، روز شانزدهم آذر را به من تبریک گفت . آن روز ، شانزدهم آذر بود . من سراپا گوش بودم و او مسلسل گون ، هرچه را برخودش گذشته بود برای من گفت . از من خواست تا شنیده هایم را به اطلاع دیگران برسانم . و تأکید کرد : “یک مطلبی از گفته های من تنظیم کن و به سایت شخصی من بده . منصف باش و چیزی از خودت بر آن اضافه نکن و روح سخنان مرا تغییر نده . ” گفتم : چشم.
و نوری زاد ادامه داد :
چند هفته پیش ، در یک دادگاه سه دقیقه ای مرا بخاطر توهین به مأموران وزارت اطلاعات مجرم دانستند . بازپرس عجول ، طی دو سوال سرو ته قضیه را به هم آورد و پرونده ای برای من تشکیل داد . ظاهراً در نامه ای به رهبری ، من نوشته بودم که مأموران وزارت اطلاعات ، با متهمین بازداشت شده برخوردهای تند همراه با ضرب و شتم دارند و به آنها ناسزا می گویند . من در پاسخ به سوأل اول این بازپرس عجول نوشتم : وقتی مأموران وزارت اطلاعات ، کله حمزه کرمی و عبداله مؤمنی را در کاسه مستراح فرو می کنند و خود مرا – محمد نوری زاد را – می زنند و غلیظ ترین فحش های رکیک را بر زبان می آورند ، چرا نباید به این رویه زشت و هیولاگون اعتراض کنم ؟ خلاصه در آن سه دقیقه ، بازپرس عجول مرا مجرم دانست و پرونده ای را که مأمور تشکیل آن بود ، تشکیل داد . مگر او ، و گنده تر از او ، می توانند به شکایت وزارت اطلاعات توجهی نکنند و بگویند این شما هستید که مقصرید؟بازپرس بی نوا باید زندگی کند . او که قرار نیست به زحمت بیفتد . گور پدر عدالت و انصاف و کسی که از دستگاه قضایی طالب حق و حقیقت است . من بعد از این بازپرسی خنده دار، نامه ای نوشتم به رئیس قوه قضاییه و از مأموران خاطی وزارت اطلاعات شکایت کردم . نامه ام صریح بود . طوری که دو نفر ، یکی از اطلاعات ، و یکی هم از دادستانی مرا خواستند . مرد اطلاعاتی که خودش را ” نوروزی ” می نامید ، مودب بود اما مرا فریب خورده می دانست . جوابش را دادم . دومی می خواست بداند که من کی و کجا از مأموران اطلاعات کتک خورده ام و ناسزا شنیده ام و شکایت کرده ام . می گفت با یک واسطه از طرف خود آقای لاریجانی آمده . اسمش را پرسیدم . نگفت . شاید آقای لاریجانی می خواسته بداند این ” کله در مستراح فرو کردن ها ” در دوره او بوده . همین که فهمید به دوره پیش از او مربوط است ، فتیله عدالتش پایین کشیده شده و خیالش راحت شده است . تا این که دیروز پانزده آذر ، مرا به همین شعبه ۲۸ آوردند پیش قاضی مقیسه . در همان یکی دو جمله اول دانستم قاضی بی ادبی است . زانوی پای من دردمی کند . مثل شعبان بی مخ ها داد زد : لنگت را جمع کن . به او گفتم : قاضی باید با ادب باشد . من پایم درد می کند . گفت : پس دراز بکش . در اتاق سه نفر بودیم . من و مقیسه و منشی که گفته های مقیسه را می نوشت . مقیسه یک روحانی فربه است . شروع کرد به خواندن پرونده من در همان جلسه . به او گفتم : یک قاضی باید متن پرونده را قبلاً خوانده باشد . گفت :سرمان شلوغ است . نمی رسیم . گفت : تو باید ثابت کنی این حرف هایی را که درباره مأموران وزارت زده ای!
راستش من ته این دادگاه نمایشی را می دانستم چیست . مگر این فردی که اسمش را قاضی گذارده دستگاه اطلاعات را رها می کرد و برحق من انگشت می نهاد ؟ هرگز . و چون دادگاه را به شدت نمایشی یافتم ، به مقیسه گفتم : من ، نه شما را و نه این دادگاه را قبول ندارم . مقیسه به منشی اش گفت : بنویس من نه تو را نه این دادگاه را قبول ندارم . و منشی نوشت . داشتند سندهای لازم را علیه من کامل می کردند . مقیسه روکرد به من و گفت : اگر ثابت نکنی می دهم شلاقت بزنند . حکم زندان برایت می برم . گفتم : من تو را و نه دادگاهت را به رسمیت نمی شناسم . گفت : حسابت را می رسم . گفتم : تو مرعوب وزارت اطلاعاتی . من تو را قبول ندارم . مقیسه به منشی اش گفت : بنویس تو مأمور وزارت اطلاعاتی من تو را قبول ندارم . و منشی نوشت .
مقیسه گفت : بدبخت می دانی با خودت چه می کنی ؟ گفتم : هرچه در توان داری بکار بگیر . یک سال . ده سال . بیست سال . حبس ابد . تو با هر رأیی که می دهی آتش جهنمت را شعله ورتر می کنی . مقیسه به تنگ آمد و گفت : حالی ات می کنم مزدور اجنبی . گم شو بیرون . به او گفتم : من مزدی اگر گرفته ام از جمهوری اسلامی بوده . کارمند جهادسازندگی بوده ام . کارم مشخص بوده . تو چه ؟ که بر مسند علی نشسته ای و با عدالت شوخی می کنی ! منشی به مقیسه گفت : بنویسم ؟ مقیسه به او گفت : نه ، ولش کن . مریض است . نمی بینی ؟ به مقیسه گفتم : مریض خودتی . کدام مریض ، مریض تر از کسی که بر سر حق و عدالت کلاهمی گذارد ؟ از اتاق بیرون آمدم . مرا به اوین بازگرداندند و امروز باز به شعبه ۲۸ آوردند . وارد اتاق مقیسه که شدم ، علاوه برخود او و منشی اش ، یک خانم ( نماینده دادستان ) و مردی که بعداً فهمیدم محض احتیاط آورده اند تا من با مقیسه دست به یقه نشوم هم بودند . مقیسه سر ضرب شروع کرد و بدون بسم الله و رسمیت جلسه از من پرسید : به چند سال محکوم شده ای؟ خواستم چیزی نگویم ، اما گفتم : در پرونده من هست . گفت : در این پرونده نیست . گفتم : از دستگاه کامپیوتر دادگاه سوأل می کردید مشخص می کرد . گفت : حالا تو بگو . گفتم : سه سال و نیم . گفت : تو نوشته ای که مأموران اطلاعات کله متهمین را در کاسه توالت فرو
می کنند . باید این را ثابت کنی . می دانستم بازی شروع شده است وصحنه با حضور نماینده دادستان کامل است . گفتم : من نه شما را و نه این دادگاه را به رسمیت نمی شناسم . مقیسه به منشی اش گفت : بنویس می گوید من نه تو را و نه این دادگاه را به رسمیت نمی شناسم . مقیسه گفت : تو نوشته ای با حمزه کرمی و عبدالله مومنی این کار را کرده اند . من این دونفر را
می آورم اینجا اگر گفتند با ما این کار را نکرده اند چه ؟ گفتم : اگر معلوم شد مأموران وزارت اطلاعات مقصرند چه ؟ شما آدمی هستی که برعلیه آنها رأی بدهی ! نیستی . به همین دلیل من کوچکترین ارزشی برای این دادگاه قائل نیستم .مقیسه به نماینده دادستان گفت : تا کیفرخواست مرا بخواند . آن خانم ، در دو جمله مرا مستحق مجازات دانست . درست همان نقشه ای که از پیش مشخص بود . گفتم : خانم محترم ، ضمن احترام به شما و چادر شما ، من این دادگاه و این قاضی را قبول ندارم . مقیسه گفت : چرا؟ گفتم : بخاطر این که شما فرسنگ ها از عدالت فاصله داری . مقیسه به منشی اش گفت : بنویس تو فرسنگ ها از عدالت فاصله داری . مقیسه به من گفت : من بزرگترهای تو را به طناب اعدام سپرده ام . از سال ۶۰ تا الآن دارم قضاوت می کنم . گفتم : جهنمت را در همین دنیا خواهی دید . گفت :بدبخت ،من خودم رادرمرکز بهشت می بینم . گفتم : اگر این را هم نگویی شب ها چطور از عذاب وفشاروجدان بخوابی . تازه اگر وجدانی برایت مانده باشد . گفت : اگر ثابت نکنی این حرفها را ، می دانم با تو چه کنم . گفتم : قبولت ندارم . بویی از عدالت نبرده ای . گفت : باشد . پس من بر اساس همین پرونده ( پرونده دو سوالی وسه دقیقه ای که در آن حمزه کرمی و عبدالله مومنی اشاره کرده بودم . وسرهای فرو شده آنها در مستراح و فحش ها و ناسزاها)رأی صادر می کنم . گفتم : بروم ؟ گفت : باش تا حکم به تو ابلاغ شود .
صحبت های نوری زاد به اینجا که رسید ، او را به داخل صدا زدند . رفت و ده ثانیه بعد برگشت . از کنار من عبور کرد ، به احترامش از جا بلند شدم . توقفی کرد و گفت : “دوسال حبس برید . به مقیسه گفتم بنویس سی سال !” نوری زاد با سرباز همراهش و مأمور دیگری که درجه بالاتری داشت ، درطول راهرو رفت و به طرفی پیچید . من بلافاصله کاغذ و قلم در آوردم و هرچه را که از او شنیده بودم ، نوشتم تا فراموشم نشود . نوری زاد در آن نجوای نیم ساعته ، به اندازه یک ساعت مطلب فشرده به من گفت . چیزهای دیگری هم از او شنیدم که بد نیست آنها راهم متذکر بشوم . پیش از آن که از صندلی ای خالی شود و او درکنار من بنشیند ، یکی از وکلای سرشناس آمد و با دیدن نوری زاد که ایستاده بود ، با او خوش و بش کرد . شنیدم که نوری زاد به گفت : آقای وکیل ، میدانم که کار شما نیست اما برای زندان انفرادی بازداشت شدگان یک فکری بکنید . من اطمینان دارم اگر همین آقای مقیسه را یک روز ، حتی تفریحی به سلول انفرادی بیندازند ، می آید و یک روز را بیست روز محاسبه می کند . چرا باید یک روز در سلول  انفرادی ، که با هزار جور هول و هراس همراه است ، معادل یک روز بند عمومی محاسب شود ؟ دربند عمومی، جمعیت زیادی هست . در سلول انفرادی هیچیک از اینها که نیست ، نگرانی و اضطراب و هول و هراس هم هست . وکیل با شنیدن این سخنان ، پا به پا شد و گفت : آقای نوری زاد ، اینها به ما مربوط نیست . باید مجلس روی این موضوع کارکند . نوری زاد انگار که بخواهد تیری درتاریکی انداخته باشد . به او گفت : برای همین موضوع ، بسترسازی کنید . در محافل ، درهرکجا که بحثی قضایی هست ، این مهم را مطرح کنید . اگر یک روز انفرادی معادل ده روز محاسبه شود ، بسیاری از زندانیان امروز ، آزاد می شوند .
یک نکته دیگر هم از نوری زاد شنیدم که بسیار به دلم نشست . نوری زاد ایستاده بود که یکی از زندانیان سیاسی جلو رفت و اورا درآغوش گرفت و بوسید و حال آقای تاج زاده را از نوری زاد پرسید . نوری زاد دست به شانه اوگذاشت و گفت : ” همینقدر بگویم که من تاج زاده را ندیده بودم . علیه اومطالب انتقادی زیادی نوشته بودم . رفتارو گفتار تند او را نمی پسندیدم .اما اکنون که چندماهی است با اوهمنشین شده ام ، اورامردی منطقی ، مسلمان ، خیراندیش میدانم . تاج زاده بسیارپاک است . در مسایل سیاسی آگاه وکارشناس است . همه اینها به کنار، پیشنماز من است درنمازجماعت.
نوری زاد رابه اوین برگرداندند . اماآخرین سخنان اودرگوشم مانده است . قاطع و تردیدناپذیر :
” من از روز بیست آذربه اعتصاب غذای خشک دست خواهم زد. دراعتراض به قانونی که نیست .عدالتی که نیست وظلمی که هست .علت این که از روز بیستم (شنبه)رابرای شروع اعتصاب انتخاب کرده ام این است که می خواهم درست روزعاشورا ، جنازه ام رابر سر اینها بکوبم .”
این تابلو راشما مجسم کنید : یک راهرو و یک مرد که در میان دومأمور می لنگد و پیش می رود . آیا او به سوی مرگ می رود ؟ خدایا درعاشورای توچه نهفته است ؟
نوری زاد یک تقاضا نیز داشت :
به همه بگو حلالم کنند . مخصوصاً به خانواده ام . به همسر و فرزندانم . که بسیار آزردمشان .


درخواست کنگره جهانی علیه مجازات اعدام از سازمان ملل در واکنش به بازداشت باقی

خبرگزاری هرانا - سازمان جهانی علیه مجازات اعدام بنا بر پیشنهاد عمادالدین باقی از سازمان ملل می خواهد که «روز دفاع از حقوق زندانیان» را به تصویب برسانند و منتظر واکنشی درخور به وضعیت باقی و دستگیری دوباره اوست.
به گزارش جرس در بیانیه این کنگره آمده است: عمادالدین باقی روزنامه نگار، اندیشمند و فعال حقوق بشر و بنیانگذار انجمن دفاع از حقوق زندانیان روز یکشنبه 5 دسامبر(14 آذرماه) پس از اینکه به دادگاه فرا خوانده شد بازداشت و روانه زندان شد. عمادالدین باقی در ژوئیه گذشته نیز به شعبه 15 دادگاه انقلاب برای یکسال زندان فراخوانده و 5 سال نیز محرومیت از فعالیت مدنی و سیاسی به دلیل فعالیت هایش در زمینه حقوق بشر بر او تحمیل شد. وی به دلیل فعالیت هایش در زمینه لغو مجازات اعدام در ایران برنده جایزه حقوق بشر از جمهوری فرانسه در سال 2005 شد. نیز برنده جایزه مارتین انالز در سال 2009 است که به فردی داده می شود که در زمینه حقوق بشر فعالیت داشته است.
بنا به گفته رافائل شنویل هازان – مدیر کنگره جهانی علیه مجازات اعدام (ECPM ) - «این گونه دستگیری نشان از عصبیت قدرت در تهران است چرا که به روز جهانی حقوق بشر (10 دسامبر) نزدیک می شویم. از سوی دیگر، 16 آذر (7 دسامبر) روز جهانی دانشجو است که قطعا وضعیتی را سبب خواهد شد که تعداد زیادی از دانشجویان ایرانی در خیابان ها حضور خواهند یابند. همچنین به روز 11 دسامبر سالروز درگذشت مرحوم آیت الله منتظری نزدیک می شویم که سمبل "تغییر" و "امید برای آزادی" برای بسیاری از جوانان ایرانی بود».
این بیانیه افزوده است: از آنجا که بازداشت او از دسامبر 2009 تا ژوئن 2010 طول کشید، باقی به دلیل شرایط بازداشت با مشکلات فراوان پزشکی دست و پنجه نرم کرد. وی بیشتر ماههای سال گذشته را نیز در زندان سپری کرد (از می 2000 ، 3 بار زندانی شده و 5/4 سال را در زندان بوده است).فعالان بین المللی باید به گونه ای واکنش نشان دهند که نشانی از سستی در آن نباشد و اینکه باید تاکید شود که وضعیت باقی غیرقابل پذیرش است. سازمان جهانی علیه مجازات اعدام بنا بر پیشنهاد عمادالدین باقی از سازمان ملل می خواهد که «روز دفاع از حقوق زندانیان» را به تصویب برسانند و منتظر واکنشی درخور به وضعیت باقی و دستگیری دوباره اوست.
عماد الدین باقی، نویسنده، روزنامه نگار، سردبیر روزنامه‌های توقیف شده فتح و جمهوریت، بینان گذار انجمن دفاع از حقوق زندانیان، در تاریخ ٧ دی ماه ۱۳۸۸ در پی موج دستگیری سازمان داده شده از سوی وزارت اطلاعات و سپاه پاسداران، بازداشت و به زندان اوین انتقال یافت. وی در اول تیرماه سال جاری از زندان با سپردن وثیقه آزاد و در همان ماه در ارتباط با پرونده انجمن دفاع از حقوق زندانیان به یک سال زندان و پنج سال محرومیت از فعالیت‌های مطبوعاتی و مدنی، و برای مصاحبه با آیت‌الله منتظری به شش سال زندان محکوم شد. عمادالدين روز یکشنبه ١٤ آذر همزمان با سالگرد درگذشت آیت الله منتظری بار دیگر زندانی شد.


اجازه ندهید اعتبار قوه قضاییه و شخص شما را مخدوش کنند

خبرگزاری هرانا - دکتر علی شکوری راد عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت ایران اسلامی برای بار دوم روز پنجشنبه در دفترکارش بازداشت و به زندان منتقل شد . هرچند همانند تمامی افرادی که پس از کودتای انتخاباتی سال گذشته بازداشت و زندانی شده اند علت بازداشت مجدد ایشان جرائم امنیتی اعلام شده است اما همه آگاهان می دانند که واقعیت ماجرا اینگونه نیست و از اینرو دکتر سید محمد رضا خاتمی دبیر کل سابق و عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت ونائب رئیس مجلس ششم و از همکاران دانشگاهی دکتر شکوری راد دراین باره نامه دیل را خطاب به رئیس قوه قضائیه نوشته است :
بسم الله الرّحمن الرّحیم
جناب آیة الله آقای لاریجانی رییس محترم قوه قضاییه
سلام علیکم
روز پنجشنبه هجدهم آذر ماه در کمال ناباوری برای دومین بار جناب اقای دکتر علی شکوری راد استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران در محل کار خود و در حالی که مشغول خدمت به بیماران بود دستگیر شد و به درخواست مهلت وی برای اتمام رسیدگی به کار فرومانده بیماران ، ترتیب اثر داده نشد و به سلول انفرادی تحت نظر نیروهای نظامی منتقل گشت.
آقای دکتر شکوری راد انسان عالم ،با فضیلت،متدین و خدومی است که نظیر او کمیاب است و چنین برخوردهایی با امثال او برای قوه قضاییه مایه بی اعتباری است ولی از شان و منزلت او چیزی نمی کاهد بلکه جایگاه او را در دلها استوار تر می سازد.
اتهام ایشان آنگونه که دادستان محترم تهران بیان داشته است یکی نقل قولی منتسب به شما در مورد انتخابات و دیگری ارتکاب جرمهای امنیتی است که امروز چون نقل و نبات همگان با آن متهم می شوند و به نظر می رسد بیشتر بهانه ای است برای زیر پا گذاشتن همه قوانین ، تا منتقدی محروم از همه حقوق خود ،برای ماهها به سلول انفرادی انداخته شود شاید گره ای از کار فرو بسته بازجویان امنیتی و نظامی باز شود.
در مورد آقای دکتر شکوری راد گمان بر آن است که انها که از آزادی ایشان به درخواست حضرت آیة العظمی شبیری زنجانی و دستور مقام رهبری سخت دلخور بودند در صدد برخورد شخصی با ایشان و به اصطلاح رو کم کنی هستند و چه باک که این بار از شما مایه بگذارند.
آقای دکتر شکوری راد در طول حیات سیاسی پر برکت خود هیچ زاویه پنهانی ندارد و تمام نظرات و فعالیتهای ایشان به طور علنی و صریح در پیش افکار عمومی مطرح شده است و این امر در بازداشت قبلی ایشان به خوبی به اثبات رسیده است. طبعا این گونه برخوردهای غیر عادلانه با چنین شخصیتهایی نشانه خوبی از آنچه درون قوه فضاییه می گذرد و رابطه این قوه با نهادهای امنیتی و نظامی نیست، به خصوص اگر ملاحظه کنیم این اتفاق درست یک روز پس از سخنان امید بخش شما در مورد تحت الامر بودن این نهادها واقع می شود. این روند از آن رو باعث نگرانی می شود که نشان می دهد عده ای برای اثبات تئوریها و سناریوهای شکست خورده خود حاضر هستند همه چیز و از جمله اعتبار قوه قضاییه و شخص شما را مخدوش کنند.
حتما تایید می کنید که حتی اگر آقای دکتر شکوری راد مرتکب همه آنچه دادستان محترم جرم می پندارند شده باشد ، مستحق بازداشت و انتقال به سلول انفرادی نیست و بازچویی در مورد این اتهامات باید توسط بازپرس قضایی و با حضور وکیل ایشان صورت گیرد و درنهایت در دادگاهی علنی به انها رسیدگی شود.
ما از شما می خواهیم اوّلا اجازه سوء استفاده از شخص خود را به کسانی که در صدد تسویه حساب شخصی با آقای دکنر شکوری راد هستند ندهید و خود دستور آزادی ایشان را صادر کنید ،ثانیا دستور دهید یکبار و برای همیشه به فریاد دادخواهی مکرّر و بدون پاسخ دهها زندانی و خانواده آنها پاسخ داده شود و علل واقعی بازداشتها، نحوه بازداشتها،نحوه برخورد با زندانیان و خانواده آنها،نحوه برگزاری دادگاهها، نحوه صدور احکام، نحوه رفتار با زندانیانی که احکام قطعی خود را می گذرانند و در یک کلمه نحوه رعایت حقوق این عزیزان روشن شود تا مشخص شود چه ظلم عظیمی بر پاک ترین فرزندان این کشور روا داشته می شود.
با تقدیم احترام
سید محمد رضا خاتمی
٢٠/٩/١٣٨٩
نوروز


یادداشتی از حسن اسد زیدآبادی، زندانی سیاسی، به مناسبت روز جهانی حقوق بشر

«حقوق بشر میراث مشترک بشریت است » ، این جمله ایست که بارها شنیده ایم و بیان این نکته است که تمام افراد بشر در تحقق و پیشرفت این میراث گرانبها نقش داشته اند، اما بعضی افراد دغدغه و آرمان زندگی خود را پیشرفت حقوق بشر انتخاب کرده اند و برای بالندگی آن هزینه های گزافی پرداخته اند .
این روزها جستجو گر شده ام ، تمام تو را کاویده ام ، خاطراتمان را ، نوشته هایت را ، نظر دوستان، نزدیکان و برخی از اساتیدت را و خلاصه هر آنچه که از تو داشته ام را جستجو کرده ام تا بیابم دلیل این همه ناملایمات و حکم ناعادلانه ۵ سال حبس که بر تو رفته است چیست ؟ هر چه افکار و گفتارت را با مواد قانونی مطابقت دادم هیچ جرمی نیافته ام به جز آنکه دغدغه ات اعتلای وضعیت حقوق بشر در کشورمان بود . تو حقوق بشر را آموختی تا با علم و آگاهی قدم در راهی بگذاری که تحقق و اعتلای آن، بزرگترین آرزوی بشر بوده و هست.
عجیب سر در گمم که چکونه با جوانانی چون تو چنین معامله ای می کنند؟ چرا آنها که تو را متهم می کنند یک بار فقط یک بار در خلوت خود، تو را مرور نمی کنند؟ چرا یک روز بدون آنکه آن پرونده ساختگی را ورق بزنند تو را مرور نمی کنند؟ می دانم اگر چنین کنند در وجدان خود قضاوتی دیگر خواهند داشت و کاش روزگار چنین فرصتی را فراهم آورد.
دهم دسامبر برابر با ۱۹ آذر روز جهانی حقوق بشر است . روزی است که تمام آرزوی بشر در اعلامیه ای جهانی تصویب شد و همانگونه که در مقدمه این اعلامیه آمده است: «مجمع عمومی سازمان ملل متحد این اعلامیه جهانی حقوق بشر را آرمان مشترکی برای تمام مردم و کلیه ملل اعلام می کند تا جمیع افراد و همه ارکان اجتماع ، این اعلامیه را دایما مد نظر داشته باشند و مجاهدت کنند که به وسیله تعلیم و تربیت، احترام این حقوق و آزادی ها توسعه یابد ….» . من هیچ گاه نمی توانم چون تو درباره این روز بگویم بنابراین نوشته ای از تو را با عنوان « حقوق بشر پاسدار می خواهد» که سال ۱۳۸۷ و به مناسبت همین روز در ویژه نامه کارگزاران منتشر شده است را در صد و دهمین روز بازداشتت، دوباره مرور می کنم. باشد که تک تک خوانندگان این یادداشت تو را دوباره مرور کنند.
«حقوق بشر پاسدار می خواهد»
حسن اسدی زیدآبادی
گزارش هایی که خبر از نقض حقوق بشر در کشورهای گوناگون دنیا می دهند، هر روز از سوی رسانه های محلی و جهانی مخابره می شوند و نهادهای غیردولتی که خود را مدافع حقوق بشر می نامند در بیانیه ها و اطلاعیه های خود نسبت به وقوع چنین وقایعی اعتراض می کنند. این روند به ویژه در کشورهای کمتر توسعه یافته به امری روزمره تبدیل شده و گویی نبود زبان و درک مشترک از حقوق بشر موجب شده است که نه ناقضان توجهی به این داد و فریادها بکنند و نه مدافعان حقوق بشر انتظار چندانی نسبت به ثمربخش بودن نامه ها و شکواییه های داشته باشند که محکمه ای جز افکار عمومی جهت رسیدگی نمی یابند. اما مشکل چیست؟ و معضل اساسی که موجب بروز چنین دور و تسلسل باطلی شده است در کجا قرار دارد؟
مطالبه حقوق بشر در سطوح مختلف اجتماعی و در میان ملت ها و مردمان، امری تاریخی است. جنبش های اجتماعی زیادی مبتنی بر شعارهای حقوق بشرخواهانه شکل گرفته است و «حقوق بشر» در یک کلام مطالبه اساسی و بنیادی اکثریت قریب به اتفاق حرکت های اجتماعی انسان بوده است. چه آنکه مگر می شود تصور کرد انسان بدون انگیزه ای برای کسب منفعت و احراز شرایط بهتر، قدم از قدمی بردارد. میزان توفیقات اما بیش و کم بوده است. در جوامع مختلف سطح بهره مندی از حقوق و کرامت انسانی متفاوت است. اما اگر به مقوله حقوق بشر فراتر از مرزهای سیاسی- جغرافیایی نگاه کنیم، در عرصه بین المللی می توان مراحل مختلفی را که حقوق بشر به ویژه در قرن گذشته در راه تعالی خود سپری کرده است، شناسایی نمود.
فارغ از مباحثات نظری و جنبش های خونین تاریخی، اولین مرحله از روند تکامل حقوق بشر امروزین، مرحله شناسایی و تحقق قانونی حقوق بشر بوده است. در این مرحله آنچه بیش از همه مورد توجه قرار می گیرد، «استاندارد سازی» مطالبات و مباحثات نظری است. ایده ها باید مکتوب شوند و در مقام کتابت مورد توافق قرار گیرند. آنچه در این مرحله از اهمیت اساسی برخوردار است توجه به این نکته می تواند باشد که ابتدا باید مطالبه حقوق بشر به عنوان خواستی جمعی «شناسایی» شود و دیگر عبور از پرسش «حقوق بشر، برای چه و برای که؟» رسما اعلام شود. در این مرحله این نکته مورد توافق نسبی قرار گرفت که «تمام افراد بشر آزاد به دنیا می آیند و از لحاظ حیثیت و حقوق با هم برابرند . همه دارای عقل و وجدان می باشند و باید با یکدیگر با روح برادری رفتار کنند» (ماده اول از اعلامیه جهانی حقوق بشر) بر این اساس اولا «کرامت ذاتی انسان» که در هر ساختار فیزیولوژیکی انسانی موجود است به عنوان پایه و اساس برخورداری از حقوق مفروض گرفته شد و سپس بر آن بنیان تلاش شد تا حدود و ثغور این حقوق تبیین و تعریف گردد.
دهم دسامبر ۱۹۴۸(که امروزه سالگشت آن روز جهانی حقوق بشر نام گرفته است) را می توان نقطه آغاز این مرحله دانست. مجمع عمومی سازمان ملل با تدوین و تصویب این اعلامیه کوشید تا مفاهیم حقوق بشری را در چارچوبی حقوقی نظام مند کرده و طی یک سند بین المللی آن را منتشر سازد. این اولین گام بود، همزمان و متعاقب این رویداد تاریخی، دیگر اسناد بنیادین حقوق بشر تدوین و یا به صورت اعلامیه منتشر و یا به شکل معاهدات بین المللی در معرض تصویب و امضای تعهدآور دولتها قرار گرفتند.
دومین مرحله اما شامل توسعه و نیرومند سازی اسناد بین المللی به منظور تامین منافع حقوق بشر برای تمام مردمان جهان بود. در این مرحله بر پایه آنچه در کلیات گفته شده بود، تلاش شد تا مفاهیم توسعه یابد و حقوق انسانها به شکل تفصیلی تری در اسناد بین المللی مورد تصریح قرار گیرند. تدوین میثاق های حقوق مدنی و سیاسی و حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی (۱۹۶۶) از جمله مهمترین اقدامات در این زمینه هستند. این معاهدات بعلاوه اسنادی چون کنوانسیون حقوق کودک یا کنوانسیون رفع هرگونه تبعیض علیه زنان، اولا کوشیدند تا مفاهیم ارائه شده در اعلامیه جهانی حقوق بشر را به تفکیک موضوع یا مخاطب حق تقسیم بندی کرده و با ارائه جزییات آنها را توسعه دهند و ثانیا با ساختار حقوقی خود اقدام به توانمند سازی این حقوق کردند. همگان می دانند که اعلامیه جهانی حقوق بشر مصوب ۱۹۴۸ مجمع عمومی ملل متحد در وهله اول تنها یک اعلامیه غیر الزام آور بود (گرچه امروزه برخی معتقدند مفاد آن به قواعد آمره بین المللی بدل گشته و لازم الاجرا هستند) که اگر چنین نبود شاید از اقبال اندکی برای تصویب برخودار می بود. اما اسنادی که در مرحله دوم تکامل حقوق بشر مورد تصویب قرار گرفتند در قالب معاهدات بین المللی لازم الاجرا تنظیم گشتند تا دولتهایی که آنها را امضا می کنند، قانونا ملزم به اجرای این اسناد تعهدآور باشند.
هر دو این مراحل اولیه نیازمند و پذیرای تعهد، تخصص، علاقه و فداکاری افراد بیشماری بود که در نقش و موقعیت های مختلفی خدمت می کردند. فعالان غیردولتی حقوق بشر، مقامات سیاسی، اتحادیه های صنفی، نهادهای مدنی و … که دلیرانه و با عزم جدی خود برای تحقق حقوق بشر و عدالت تلاش می کردند.
با تصویب و الزام آور شدن حجم قابل توجهی از معاهدات بین المللی در زمینه حقوق بشر، امیدهای فراوانی برای بهبود شرایط حقوق بشر در جهان پدید آمد، اما با گذشت چند سال و با پایان یافتن کار گروه هایی که مرتبا در حال تولید استانداردهای جدید حقوق بشری بودند، جهان یکباره با توده ای از اسناد حقوق بشری مواجه شد که گرچه ابعاد مختلفی از حقوق انسانها را نظام مند و متشکل ساخته بودند، اما علیرغم تدوین و تصویب نتوانسته بودند وضعیت حقوق بشر در کشورهای مختلف را آشکارا بهبود بخشند. فعالان حقوق بشر در پایان مرحله دوم کوشش های خود دریافتند که تا دستیابی به جهانی که در آن تمامی انسان ها از حقوق ذاتی خود کامیاب شوند راه طولانی در پیش است. آغاز مرحله سوم در واقع ابتدای راه بود، استانداردها تدوین شده و قول ها برای اجرا کمابیش گرفته شده بود، اما آیا تمامی دولتها به تعهدات خود پایبند بودند؟ بدیهی است که خیر.
معضل ضمانت اجرا یا وقتی قاضی و متهم یکی می شوند
«دولتها عمده ترین ناقضان حقوق بشر اند» این جمله به لحاظ نظری و تجربی تقریبا ثابت شده است. این عبارت لزوما در ذم این دولت یا آن دولت و یا حتی نهاد دولت نیست، بلکه اشاره به یک واقعیت تاریخی – فلسفی است. به طور کلی دولت و حاکمیت بر مبنای ستاندن یکسری از حقوق و آزادی های افراد شکل می گیرند. خواه در وجه مستبدانه آن که توام با زور است و خواه در وجه دموکراتیک آن که در پوشش قرارداد اجتماعی و دلبخواه است، دولت همزاد نقض حقوق بشر است. این نوع از نقض حقوق البته به خودی خود امروزه مساله ساز و مشکل آفرین نیست و کمتر کسی آن را نقض حقوق بشر می نامد. آنچه که دولتها را به عمده ترین ناقضان حقوق بشر معروف ساخته است، رویه هایی است که آنها در اجرای قرارداد اجتماعی جاری می سازند. حاکمیت که زر و قدرت را یکجا در دست دارد، یکسره مستعد نقض حقوق شهروندانی است که جز همان دولت ملجا و پناهگاهی ندارند. شهروندانی که «قانون» تنها پشتیبان آنهاست، اما قانونی که تا از سوی قوای حاکمه به صحنه عمل درنیاید، جز ورق پاره ای بیش نیست.
به باور حقوقدانان، «قاعده حقوقی» که با اندکی تسامح می توان از آن تحت عنوان قانون یاد کرد، دارای اوصافی است. قاعده حقوقی باید اولا فراگیر باشد، یعنی آنکه مخاطب آن یک یا چند فرد از جامعه نباشد، به دیگر سخن مخاطب قانون بایستی کلی باشد نه جزیی. هم از این روست که بسیاری از قوانین معمولا با این عبارات آغاز می شوند: هرکس، همه افراد، هیچ کس و… . ثانیا قاعده حقوقی باید الزام آور باشد، این ویژگی مهمترین وجه ممیزه قواعد حقوقی از اصول اخلاقی است. باید و نباید و امر و نهی وجه مشترک تمام قانون های این عالم است. با این همه این دو ویژگی به تنهایی برای آنکه یک عبارت را قانون بدانیم کافی نیست. شرط لازم آن است که قانون «ضمانت اجرایی» داشته باشد. الزام قاعده حقوقی بایستی تضمین شده باشد، مخاطبان قانون یعنی شهروندان عادی و مسئولان حکومتی (افراد جامعه) باید بدانند که تخلف از مفاد قانون پی آمدهای ناگواری برای آنان به همراه دارد. جرم بودن سرقت تنها هنگامی واقعا قانونی است، که به موجب قانون مجازاتی برای آن در نظر گرفته شده باشد.
قواعد حقوق بشر نیز امری مستثنا از اوصاف لازم برای پذیرش یک قاعده حقوقی نیستند. دولتها گرچه ممکن است به معاهدات حقوق بشری بسیاری پیوسته باشند، اما تا زمانی که به تعهدات خود عمل نمی کنند نمی توان انتظار چندانی جهت بهبود وضعیت حقوق بشر در داخل مرزهای آنها داشت. دو ویژگی اول مذکور برای هر قاعده حقوقی چنانکه آمد عموما برای قواعد حقوق بشری قابل شناسایی است، قواعد حقوق بشری فراگیراند و از قضا این نکته را بیش از هر قاعده حقوقی دیگری می توان در موازین حقوق بشر ردگیری کرد. از منظر قواعد حقوق بشری انسان به ماهو انسان و فارغ از هرگونه تبعیض و تفاوت حق بهره مندی از حقوق مذکور را دارست، این بالاترین درجه فراگیری است. بعلاوه عمده موازین حقوق بشر نیز امروزه الزام آور شده اند. چنانکه شرح داده شد، پس از تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر که سندی توصیه ای و غیرالزام آور تلقی می شد، با تدوین میثاق ها و معاهدات حقوق بشری متعدد و در زمینه های مختلف دولتها مختار بودند که در مورد الحاق یا عدم الحاق به این معاهدات اتخاذ تصمیم کنند، تمامی آنها می توانستند با تکیه بر اصل آزادی اراده دولتها در عرصه بین المللی از پذیرش این موازین سرباززنند، اما بیشتر معاهدات عمده حقوق بشری مورد تصویب و پذیرش دولتها قرار گرفت و آنها خود را متعهد به اجرای این موازین ساختند.
اما آنچه تا به امروز موجب شده است، علیرغم تدوین و تصویب معاهدات، وضعیت حقوق بشر در برخی کشورها همچنان نامطلوب باشد و موازین این معاهدات همچون یک قاعده حقوقی تمام عیار عمل نکنند، در مساله ضمانت اجرایی قواعد حقوق بشری است. این معضل را می توان در دو مساله ریشه ای سراغ گرفت.
گرچه برخی از حقوقدانان با کج فهمی معتقدند حقوق بشر به لحاظ تقسیمات دانش حقوق، زیر مجموعه ای از حقوق بین الملل است، اما واقعیت این است که حقوق بشر بنا به مقتضیات تاریخی و سیاسی تنها از ابزارهای حقوق بین الملل همچون معاهدات بین المللی برای تجلی بهره جسته است. به دیگر سخن، حقوق بین الملل در مسیر تحولات حقوق بشر در مقطعی تاریخی تنها ابزار شکل دهی به آن بوده است. این مسیر نیز موجب شده است که آفات حقوق بین الملل گریبان گیر حقوق بشر نیز بشود. عمده ترین آسیب و چالش حقوق بین الملل نیز مساله ضمان اجرای آن است. این مساله با اما و اگر های فراوان و با پذیرش شرایط خاص حاکم بر جامعه بین الملل و تفاوت های آشکار آن با جوامع انسانی در چارچوب مباحث حقوق بین الملل توجیهات خاص خود را دارد، با این حال از آنجا که قرار بر آن است حقوق بشر در حق افراد انسانی اجرایی شود، تجلی و انعکاس آن در معاهدات حقوق بین الملل یکی از مهمترین موانع پیش روی حقوق بشر برای اجرایی شدن و بهره مندی از ضمانت اجرای موثر است.
اما دیگر مشکل ریشه ای که مانع از اجرایی شدن حقوق بشر و تکیه آن بر ضمانت های اجرایی می شود، مساله تداخل نقش قانونگذار و قاضی و متهم است. پیش از این گفته شد که موازین کنونی حقوق بشر که در معاهدات بین المللی مورد تصویب قرار گرفته است، حاصل کوشش نمایندگان دولتها در نهادهای بین المللی از جمله سازمان ملل متحد است. از دیگر سو، هنگامی که مامور یا وابسته دولت مرتکب نقض حقوق شهروندان می شود، چه کسی مسئول رسیدگی به این امر است؟ اینجا جایی است که مامور دولتی (به نمایندگی از دولت) بایستی در برابر نقض حقوق یک شهروند یا گروهی از شهروندان (که من غیر حق آنها را بازداشت کرده یا مثلا روزنامه آنها را بر خلاف موازین آزادی بیان توقیف کرده است) پاسخگو بوده و عدالت – در اینجا مجازات نقض حقوق بشر به مثابه یک ضمانت اجرایی موثر- در حق او اعمال شود. اما واقعیت این است که به ویژه در کشورهای کمتر توسعه یافته که حقوق بشر به مثابه امری فرهنگی نهادینه نشده است، چندان پایان خوشی برای این قصه نمی توان تصور کرد، چرا که تجربه نشان داده است که حاکمیت در نهایت بیش از آن که بخواهد در چنین دعوایی طرف شهروندان را بگیرد تمایل دارد که از مامور خود جانبداری کند.
جان کلام این نوشتار نیز در واقع در همین نکته نهفته است. اجرای حقوق بشر تا زمانی که از سوی دولت به مثابه یک سیاست کلان و یک منفعت همگانی نگریسته نشود، متاسفانه همواره با معضل ضمانت اجرا درگیر خواهد بود. مساله ای که مدافعان حقوق بشر همواره باید به آن توجه داشته باشند این است که آنچه باید در اولویت قرار گیرد لزوما نقض حقوق بشر نیست. چرا که بخش زیادی از قانون شکنی ها می تواند همراه با نقض حقوق یک یا گروهی از شهروندان باشد و این البته امری تاریخی و قطعا تکرار پذیر و گریز ناپذیر است. آنچه در این میان از اهمیت برخوردار است، «رسیدگی» به موارد نقض حقوق بشر است، نقض حقوق بشر در بسیاری از کشورهایی که به درستی پیش قراول حقوق بشر در جهان نام گرفته اند نیز قابل ردیابی و اخبار آن، چنانکه سردمداران دولتهای ناقض حقوق بشر ادعا می کنند به شکل روزانه قابل ارائه است، اما نکته در اینجاست که آیا اولا برنامه ای برای نقض حقوق بشر در آن کشورها وجود دارد (نقض نظام مند) و ثانیا تا چه میزان قربانیان نقض و مدافعان حقوق بشر در آن کشورها چشم انداز مطلوبی در مورد رسیدگی به موارد نقض حقوق بشر پیش رو دارند و اصولا حاکمیت در چنین وضعی تا چه میزان خود را متعهد به رسیدگی و کشف حقیقت می داند؟ این همان مساله ای است که برخی از صاحبنظران دانش حقوق بشر از آن تحت عنوان «تعهد به تضمین» حقوق بشر یا «پاسداری از حقوق بشر» فارغ از تحقق و اجرای آن یاد می کنند.
تعهد به تضمین و راهکارهای پاسداری
حکومت ها در قبال حقوق بشر متعهد اند. اما این تعهد چه ابعاد و ویژگی هایی دارد؟ حدود و ثغور آن کجاست؟ آنچه در ابتدای امر به ذهن متبادر می شود آن است که دولت موظف است که حقوق بشر را اجرا کند. حکومت ها بایستی کاری کنند که عموم مردمان و خصوصا اتباعشان از بیشینه حقوق بهره مند شوند. این در واقع یک جزء تعهد دولتهاست که از آن تحت عنوان «تعهد به تحقق حقوق بشر» می توان یاد کرد.
برای تبیین این تعهد می توان به انواع گوناگون حقوق بشر رجوع کرد و بر مبنای تفاوت های ذاتی آنها انواع مختلفی را نیز بر شمرد. می دانیم که حقوق و آزادی های عمومی را به یک معنا به «حقوق و آزادی های منفی» و « حقوق و آزادی های مثبت» تقسیم می کنند. آنچه تحت عنوان حقوق و آزادی های منفی از آنها یاد می شود بیشتر مربوط به حقوق بنیادین بشر و حقوق مدنی و سیاسی است. حقوقی مانند، حق حیات، منع شکنجه، آزادی بیان، عدم تبعیض در برابر قانون، آزادی تجمعات و احزاب و… در این قسمت تعهد دولت آنجا محقق می شود که «کاری نکند». «رهایم کن»؛ این عبارت را می توان عمده ترین مطالبه شهروندان در موارد نقض این گونه حقوق دانست. در این مورد کافی است حاکمیت، بازداشت شدگان و سایر شهروندان را تحت هیچ عنوان شکنجه نکند، مانع از برگزاری تجمعات و نشر آزادانه عقاید و افکار نشود، عده ای را تحت قوانین تبعیض آمیز قرار ندهد و عده ای دیگر را از شمول یک قانون خارج نسازد. به صرف این «نکردن»ها شهروندان خود به خود از حقوق خود بهره مند خواهند شد. اما آنچه به حقوق یا آزادی های مثبت شهرت دارد، آن دسته از حقوق است که برای بهره مندی شهروندان از آنان لازم است تا دولتی «کاری کند». حقوقی مانند بخش عمده ای از حقوق کارگران، حقوق فرهنگی، حق مسکن، حق بهداشت، حق آموزش و … حقوقی هستند که نیازمند زمینه سازی و مدیریت دولتی هستند. دولت برای تحقق حق آموزش همگانی بایستی مدرسه بسازد و برای حفظ میراث فرهنگی موظف به ایجاد موزه و ممانعت از غارت و تخریب آنهاست. «کاری بکن» نیز در اینجا ترجیع بند خواسته مدافعان حقوق بشر است. به این شکل مشاهده می کنیم که جزء اول تعهد دولتها به حقوق بشر، که ما از آن تحت عنوان تعهد به تحقق یاد کردیم، گاه با عدم مداخله و گاه با مداخله و زمینه سازی دولت اجرایی و ایفا می شود.
اما آیا همه تعهد دولت به موازین حقوق بشر با ایفای تعهد به تحقق حقوق بشر عملی می شود و آرزوها محقق می شود؟ به نظر می رسد که صرف تحقق این وضعیت نمی تواند رافع کلیه مسئولیتها و تعهدات حقوق بشری دولتها باشد. دولتها در ضمن تعهدات بین المللی خود همچنین متعهد شده اند که بایستی نسبت به جاری بدون اجرای تعهدات حقوق بشر خود «اطمینان» حاصل کنند. در ماده دوم از میثاق حقوق مدنی و سیاسی آمده است: «۲- هر دولت عضو این میثاق در جائیکه قوانین و تدابیری پیش بینی نشده است، متعهد می باشد که اقدامات لازم را بنابر روند قانونگذاری خود و مقررات این میثاق بعمل آورد. اتخاذ چنین قوانین و تدابیری بمنظور اجرای حقوق شناخته شده این میثاق می باشد.۳- هر یک از اعضای عضو این میثاق متعهد است که: الف: تضمین نماید، فردی که حقوق و آزادیهایش که در این میثاق به رسمیت شناخته شده است، نقض گردد، باید وسیله ای جهت جبران خسارت موثر داشته باشد، هرچند این نقض بوسیله افرادی انجام گرفته باشد که در سمت رسمی خود قرار داشته اند. ب: تضمین نماید، فردی که درخواست جبران خسارت می کند، باید بوسیله مقامات صالح قضائی، اداری و قانونگذاری و یا بوسیله هر مقام دیگری که به واسطه نظام قانونی کشور مقرر میگردد (مورد رسیدگی قرار گیرد) و همچنین امکانات جبران خسارت قضائی و حقوقی ( تظلم خواهی) توسعه یابد. ج: تضمین نماید که مقامات صالحه در صورت محرز شدن چنین خساراتی وادار به جبران شوند».
این ماده از میثاق اول، آشکارا به دولتها گوشزد می کند که تعهدات آنها صرفا با تحقق حقوق بشر ایفا نمی شود، بلکه شاید صحیح تر آن باشد که بگوییم اصولا تحقق و اجرای حقوق بشر با عدم تضمین حقوق بشر کاملا محقق نمی گردد. همین ماده نیز البته تا حدی راهکارهای تضمین و پاسداری از حقوق بشر را به ما نشان می دهد. این راهکارها را می توان به صورت خلاصه اینگونه تشریح کرد:
الف) تقنین و سیاستگذاری
بند دوم از این ماده دوم میثاق حقوق مدنی و سیاسی تذکر می دهد که به منظور « اجرای حقوق شناخته شده این میثاق» لازم است که دولتها « در جائیکه قوانین و تدابیری پیش بینی نشده است» اقدام به قانونگذاری نمایند. این شیوه البته از راهکارهای تحقق حقوق بشر نیز محسوب می شود. چنانکه گفته شد، موازین حقوق بشر عمدتا در اسناد بین المللی منعکس شده اند، گرچه در برخی از کشورها بحث توفق تعهدات بین المللی بر قوانین داخلی پذیرفته شده است، اما به نظر می رسد در این کشورها نیز مانند جوامعی که برای تعهدات بین المللی خود ارزش چندانی در نظام حقوق داخله خود قایل نیستند، تا زمانی که حقوق بشر در قوانین داخلی و عادی وارد نشود نهادهای اجرایی و قضایی تمایل چندانی برای عمل به آنها ندارند. بر این اساس دولتها بایستی موازین حقوق بشر را از طریق نهادهای تقنینی خود در روند قانونگذاری قرار دهند.
این مساله البته تنها منحصر به تصویب قوانین عادی نیست، لازم است تا قوانین اساسی و سیاست های کلان کشورها نیز آراسته به اهداف و قواعد حقوق بشری شوند. به طور مثال در کشوری مانند کشور ما ایران که اخیرا سند چشم انداز بیست ساله خود را تصویب کرده و دولت آن تلاش می کند تا کشور را در چارچوب برنامه های پنج ساله به پیش ببرد، باید دید نقش اهداف حقوق بشری در سیاست های کلان و جهت گیری های کلی جامعه در کجاست و به چه میزان شاخص هایی برای اندازه گیری ارتقای وضعیت حقوق بشر در آنها در نظر گرفته شده است.
ب) حق جبران خسارات موثر
یکی دیگر از شیوه های اطمینان از اینکه آیا حقوق بشر به درستی در یک جامعه تحقق یافته است یا خیر، میزان محکومیت مقامات دولتی به اتهام نقض حقوق بشر است. چنین شاخصی با فرض اینکه به هر حال نقض حقوق بشر توسط ماموران دولتی اتفاق می افتد، نشان می دهد که تا چه حد حاکمیت خود را به جبران خسارات وارده به شهروندان متعهد می داند.
وجود قوانین، آیین نامه ها و رویه های قضایی که به موجب آن شهروندان بتوانند با آسودگی خیال و اطمینان از سرانجام کار، در مواردی که حقوق شان نقض می شود به دادگاه یا دیگر مراجع قضایی و اداری مراجعه کرده و خواستار رسیدگی آن مراجع شوند در ایفای تعهد به تضمین دولت نسبت به حقوق بشر از اهمیت اساسی برخوردار است.
در اینجا شیوه های اجرایی نیز حایز اهمیت هستند. در واقع، وقتی در یک محکمه اداری یا قضایی نقض حق یک شهروند توسط ماموری دولتی ثابت می شود، بایستی رویه های مشخصی برای جبران خسارات وارده به قربانی در نظر گرفته شده باشد. مثلا اگر شهروندی اثبات کرد که به طور خودسرانه ایامی را در بازداشت به سر برده است، باید از راهکار قابل اعتنایی برای جبران خسارات مالی و معنوی این شهروند موجود باشد، این نکته در واقع تاکید بر «موثر» بودن جبران خسارات است. چرا که صرف دارا بودن حق شکایت از دولت نمی تواند موثر بودن جبران خسارات را نیز تضمین نماید.
ج) آموزش
از دیگر راهکارهای پیشنهادی به منظور ایفای تعهد دولت به تضمین حقوق بشر می توان از موضوع «آموزش حقوق بشر» یاد کرد. این مساله البته تا حدی به نقش حقوق بشر در سیاستگذاری دولتها نیز بر می گردد. دولتها می توانند در نظام آموزش های رسمی جامعه، با گنجاندن مباحث حقوق بشری، کودکان و نوجوانان را نسبت به حقوق و آزادی های خود و نیز شیوه های مطالبه آن آگاه سازند و از این طریق مطمئن شوند که شهروندان می توانند از زمینه های موجود برای بهره مندی از حقوق و ارتقای موقعیت خود بهره جویند. چرا که این نکته اصلی بدیهی است که «سطح آگاهی با میزان مطالبه حقوق بشر رابطه ای مستقیم دارد».


 آخرین خبر از وضعیت " سعید نشان " از بازداشت شدگان مسیحی در اهواز

خبرگزاری هرانا -  "نشان سعیدی" از نوكیشان مسیحی عرب تبار خوزستانی روز یكشنبه ۱۱ مهرماه ( ۳ اكتبر ۲۰۱۰ ) با ارائه وثیقه ۲۵۰ میلیون تومانی پس از گذشت نزدیك ۷۰ روز بازداشت در زندان انفرادی ، بطور موقت آزاد شد .
بنا به اطلاع گزارشگران خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران(هرانا)، "نشان سعیدی" در تاریخ دوم مرداد ماه سال جاری در منزل مسكونیش واقع در كوی گلستان اهواز توسط مامورین لباس شخصی اطلاعات مورد هجوم قرار گرفت و همراه همسر و دختر ۶ ساله اش بازداشت شد . همسر او پس از یك بازجوئی طولانی به همراه دخترش پس از نیمه شب همان تاریخ آزاد شدند ولی این نوكیش مسیحی ۳۷ ساله به مدت بیش از ۲ ماه به شكل انفرادی در بازداشتگاه اطلاعات سپاه اهواز معروف به بازداشتگاه چهارشیر زندانی بود .
نامبرده در این مدت فقط یك بار به مدت ۱ دقیقه در مورخ چهارشنبه ۲۴ شهریورماه سالجاری (۱۵ سپتامبر) توانست با همسرش از راه دور ملاقات كند و پس از آن ۵ دقیقه مكالمه تلفنی داشته باشند . در این مكالمه تلفنی او گفته بود كه رفتار ماموران بازداشتگاه با او خوب است ولی توضیحی نداده بود كه چرا آنطور كه همسرش از دور دیده دستش شكسته و باند پیچی شده است یا در گچ میباشد . او گفته بود كه ماموران از او اطلاعاتی در مورد شبان و خادمان كلیسا خواسته اند و برای این منظور او را تحت فشار گذاشته اند .
ماموران خانم انتضار همسر آقای "نشان سعیدی" را تهدید كرده بودند كه از این ملاقات و مكالمه و آنچه طی آنها دیده یا شنیده است نباید با كسی سخن بگوید . آنها به او گفته بودند اگر در این مورد اطلاع رسانی كند با آنها به سختی برخورد میشود و برای او و دخترش دردسر خواهد شد و دیگر هرگز شوهرش را نخواهد دید . همچنین این افراد به او گفته بودند كه در حال حاضر نباید به وكیل مراجعه كند .
گزارشات رسیده به " محبت نیوز" حاكی است كه این نوكیش مسیحی اهوازی در مدت بازداشت طولانی اش بدون اینكه تفهیم اتهام شده باشد در یك سلول بسیار كوچك انفرادی واقع در بازداشتگاه اطلاعات سپاه اهواز در چهار شیر نگهداری میشده است و به دفعات مورد بازجوئی از سوی مامورن امنیتی قرار داشت . گفته شده گویا شكستگی دست راست ایشان در زندان از نتیجه این بازجوئیها بوده است.
- اتهامات
در این مدت بازجوها به وی اتهاماتی ازاین قبیل نسبت داده اند : ارتباط با كشورهای اسرائیل و انگلیس، ارتداد ، بشارت "مسیحیت صهیونیستی" در ایران ! ، منحرف كردن مسلمانان ، تعمید مسلمانان از دین برگشته ، برگزاری تجمعات خانگی غیر قانونی و حتی تجزیه طلبی برای اعراب خوزستان.
این هموطن مسیحی ضمن رد كلیه این اتهامات اظهار داشت كه به هیچ وجه اهل سیاست و فعالیت های غیر قانونی نیست و فقط با عده ای از هم ایمانانش به انجام مراسم عبادتی مبادرت نموده است .
ماموران به این نوكیش مسیحی گفته اند كه تا زمان برگزاری دادگاه یا احضار مجددش حق خروج از خانه را ندارد و همچنین همسرش خانم انتضار نیز باید هر روز همچنان سر یك ساعت مشخص برای امضاء دفتری به اطلاعات سپاه در چهارشیر اهواز مراجعه كند . پیش از این نیز از ثبت نام دخترشان برای ورود به مدرسه ممانعت كردند و به آنها گفته اند یا باید در فرم ثبت نام دین شان را اسلام بنویسند یا اگر میخواهند به عنوان مسیحی بچه خود را در مدرسه ثبت نام كنند باید از دادگاه نامه ای مبنی بر تائید آن بیاورند .


یک‌سال حقوق بشر در ایران: فراگیر شدن سرکوب

مهیندخت مصباح
منبع: دویچه‌وله 

خبرگزاری هرانا - کارنامه حقوق بشری جمهوری اسلامی در ‌سال گذشته نشان می‌دهد که نگاه امنیتی به فعالان مدنی و سیاسی، شامل حقوقدانان و شهروندان عادی نیز شده است. یکی از نتایج سرکوب‌های جاری، محکومیت پیاپی ایران در عرصه‌های جهانی بوده است.
انتخابات دور دهم ریاست جمهوری در ایران، فصل تازه‌ای در مطالبات حقوقی مردم و رویکردهای حاکمیت به این خواست‌ها گشود. پاسخ معترضانی که سراغ رای خود را می‌گرفتند، زندان، احضار، اخراج و سرکوب بود. پیش از انتخابات، نخبگان، دانشجویان، فعالان مدنی یا سیاسی بودند که متهم به تلاش در جهت "تضعیف نظام" یا "اقدام علیه امنیت ملی" می‌شدند. اما رویدادهای پس از انتخابات، شهروندان عادی یا حقوقدانان را نیز با سرکوب، دادگاه و عقوبت آشنا کرد. فراگیر شدن بازداشت، ادبیات جدیدی با نام  "زندانیان سیاسی گمنام" را به واژگان اجتماعی افزود.
فعالان حقوق بشر می‌گویند که سیاه‌ترین کارنامه حقوق بشری جمهوری اسلامی، به دوران پس از انتخابات تعلق دارد. یک شهروند که مایل به افشای نام خود نیست، تاکید می‌کند که تنها پس از انتخابات بود که در روز روشن، مردم را زیر گرفتند، از روی پل پرت کردند یا به گلوله بستند.
دکتر خلیل بهرامیان، وکیل دادگستری، به دویچه‌وله می‌گوید که مقوله حقوق بشر همواره در ایران، مقوله‌ای فانتزی بوده اما « پس از انتخابات پرده‌دری شد و آنچه قبلا با احتیاط نسبی انجام می‌دادند، برای حفظ قدرت خود، عریان کردند».
وی اعدام فرزاد کمانگر در ۱۹ اردیبهشت سال ۸۹ را  تلخ‌ترین تجربه در حرفه‌ی خود می‌داند و می‌گوید که موکل‌اش سمبل تمام جوانان، آموزگاران، فعالان صنفی یا شهروندانی بود که گرفتار نگاه امنیتی، سرشار از سوءظن و سرکوب جمهوری اسلامی شدند.
نعمت احمدی، حقوقدان و روزنامه‌نگار نیز از سرفصل جدیدی پس از انتخابات در رویکردهای قضایی و حقوقی نام می‌‌برد. وی در گفتگو با دویچه‌وله از‌دانشجویان یاد می‌کند که انتقادها و فعالیت‌شان در سال‌های گذشته با ستاره، محرومیت تحصیلی یا تذکر انضباطی روبرو می‌شد، اما در ۱۸ ماه گذشته تنها با زندان و تبعید کیفر داده شدند. او با اشاره به حاشیه‌نشین کردن فردی چون هاشمی رفسنجانی، از مغضوب شدن شیخ و محتسب در دوران اخیر می‌گوید.

تهدید و دستگیری وکلای دادگستری

دستگاه امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی، افزون بر پیگرد و دستگیری فعالان سیاسی و مدنی، پرونده‌هایی نیز برای وکلای مدافع آنان گشوده است.
خلیل بهرامیان به دلیل دفاع از فرزاد کمانگر، پرونده‌ای در دستگاه قضایی دارد و به‌تازگی در شعبه ۲۸ دادگاه انقلاب محاکمه شده است.
محمدعلی دادخواه، وکیل مدافع بسیاری زندانیان سیاسی چون مجید توکلی، در ماه مهر ۸۹ محاکمه شده و اتهاماتی چون نگاهداری اسلحه در دفتر خویش دارد.
محمد اولیایی فر، وکیل شماری از فعالان دانشجویی و کارگری، در اردیبهشت سال ۸۹ به اتهام "تبلیغ علیه نظام از طریق مصاحبه" دستگیر و با دستبند و پابند به اوین منتقل شده است.
نسرین ستوده، وکیل زندانیان سیاسی چون عیسی سحرخیز، از شهریور ماه سال جاری به اتهام "اقدام علیه امنیت ملی" در اوین به‌سر می‌برد.
شادی صدر و محمد مصطفایی پس از دستگیری و تهدید به بازداشت، ناچار شدند ایران را ترک کنند.
نرگس محمدی، سخنگوی کانون مدافعان حقوق بشر، پس از دستگیری و بازجویی در اوین، دچار شوک عصبی شد و به بیمارستان رفت. محمد سیف‌زاده و عبدالفتاح سلطانی، همکاران دیگر این کانون نیز پرونده‌های مفتوحی در دادگاه انقلاب دارند وممنوع‌الخروج هستند.

مقاومت مدنی در داخل، انزوا در خارج


هنجارهای حقوق بشر در ایران در یک سال و نیم گذشته سیری قهقرایی داشته‌اند، اما به موازات آن نیز، افکار عمومی بیش از پیش در طلب حقوق خود بوده است.
دکتر عبدالکریم لاهیجی، نایب رییس فدراسیون بین‌المللی جوامع حقوق بشر، می‌گوید که نامه‌نگاری از درون زندان به آیت‌الله خامنه‌ای و اعلام جرم زندانیان سیاسی علیه سران سپاه، بی‌سابقه و جلوه‌ای از مطالبات بازگشت ناپذیر شهروندی و حقوقی مردم هستند: «خانواده‌های زندانیان بیانیه می‌دهند و در باره شکنجه‌ها و فشارهای عزیزان خود نامه سرگشاده به مسئولان می‌نویسند. این نشان می‌دهد که مردم ایران ساکت نمی‌شوند. از طرف دیگر این نشانه ضعف دستگاه حاکم است که یک فعال دانشجویی یا حقوق بشری را به ۸ سال زندان محکوم می‌کنند. این علامت سستی در حاکمیتی است که دیگر نه پایه دارد نه اقتدار.»
عبدالکریم لاهیجی به شواهدی اشاره می‌کند که حاکی از انزوای روزافزون جمهوری اسلامی در عرصه بین‌المللی هستند: «ما در سه مقطع شاهد دستاوردهایی بودیم. اول کاندیدای عضویت در شورای حقوق بشر شدند ولی نامزدی خود را به بهانه عضویت در شورای حقوق بشر زنان پس گرفتند. اما دیدیم که برای عضویت دراین شورا تنها ۱۹ رای آوردند. سپس اکثریت بزرگی در کمیته سوم، نقض حقوق بشر در ایران را محکوم کردند و این قطعنامه به‌زودی در مجمع عمومی سازمان ملل به رای گذاشته می‌شود. این همبستگی و همدردی جامعه بین‌المللی با مردم ایران، در اثر مبارزه و مقاومت آنهاست.»



بازداشت یک شهروند سقزی محکوم به زندان

خبرگزاری هرانا - یک شهروند سقزی محکوم به زندان به نام شاخوان حسینی، روز گذشته توسط نیروهای امنیتی در این شهر بازداشت و روانه زندان گردید.
به گزارش موکریان، این شهروند که پیشتر از سوی دادگاه انقلاب اسلامی به 8 سال زندان محکوم شده بود و پس از سپری نمودن مدتی از ایام محکومیت خویش و اخذ مرخصی، از مراجعه به زندان خودداری کرده بود، روز گذشته توسط نیروهای امنیتی در سقز بازداشت و برای تحمل ادامه محکومیت خود روانه زندان گردید.
اتهام شاخوان حسینی همکاری با احزاب غیرقانونی عنوان شده است.


پخش ویروس در بند 4 زندان رجایی شهر

خبرگزاری هرانا – در طی هفته های اخیر ویروس نا مشخص در زندان رجایی شهر کرج بین زندانیان در حال گسترش است و مسئولین بهداری اقدام عملی برای درمان زندانیان مبتلا به این ویروس انجام نمیدهند.
بنا به اطلاع گزارشگر خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران (هرانا) تا کنون 9 تن از زندانیان محبوس در سالن 10 و 11 بند 4 زندان رجایی شهر به این ویروس مبتلا شده اند که دو تن از ایشان به نامهای رضا شریفی بوکانی و میثاق یزدان نژاد حال جسمی نامساعدی دارند.
از اعلائم اولیه این ویروس می توان به آب ریزش بینی، اسهال، سرفه های شدید تنفسی و سیاه شدن مردمک چشم اشاره کرد.
مسئولین بهداری با تجویز داروهای معمولی به مبتلا شدگان تا کنون اقدام جدی در درمان بیماری این افراد صورت نداده اند.


درخواست فرزند سحرخیز از سازمان پزشکان بدون مرز برای رسیدگی به وضعیت زندانیان بیمار

خبرگزاری هرانا - بدنبال وخامت حال عیسی سحرخیز فرزندش با درخواست از سازمانهای جهانی برای نجات زندانیان بیمار،  اظهار داشت که من و خانواده ام نگران حال پدرم هستیم و هر اتفاقی برای پدرم رخ دهد مسئولیتش با مسئولان جمهوری اسلامی است.
عیسی سحر خیز به علت تنگی نفس و افزایش شدید فشار خون از ۱۱ به . ۱۹ به بهداری زندان اوین منتقل و تحت مراقبت ویژه قرار گرفت . بنا به این گزارش ضربان قلب وی نیز به ۴۵ رسیده که تا زمان ارسال این گزارش پزشکان در بهداری کاری نتوانسته اند انجام دهند و اعلام کرده‌اند برای ادامه درمان، سحر خیز باید به بیمارستان منتقل گردد.
مهدی سحر خیز فرزند این روزنامه نگار دربند در گفتگو با خبرنگار تحول سبز با اعلام این خبر گفت: من و خانواده ام نگران حال پدرم هستیم و هر اتفاقی برای پدرم رخ دهد مسئولیتش با مسئولین جمهوری اسلامی است!
مهدی سحر خیز گفت: با اینکه پزشک پدرم دستور جراحی وی را در بیمارستان داده بود ولی باز هم مسئولین سر باز زدند و وی را در داخل زندان عمل کردند.
وی همچنین در ادامه خاطرنشان کرد: با آنکه پزشک معالج سحرخیز ۴ ماه پیش درخواست ام آر ای داده است ولی مقامات امنیتی این اجازه را نداده‌اند که وی را برای عکس برداری ببرند.
مهدی سحر خیز در پاسخ به سئوالی مبنی بر اینکه فکر می کنید علت چنین برخورد های با پدر شما چیست، گفت : مسئولان کشور نسبت به پدر من کینه دارند و از کسانی که نگران پاره شدن عکس خود و یا در حال گاز گرفتن هستند انتظار دیگری نمی توان داشت. امیدوارم که به زودی این جنایتکاران در دادگاهی عادل مورد محاکمه قرار بگیرند.
مهدی سحرخیز در ادامه از سازمان پزشکان بدون مرز به عنوان ارگانی مستقل و غیر سیاسی خواست تا به وضعیت زندانیان بیمار سیاسی ایران از جمله پدرش، ابراهیم یزدی، نسرین ستوده، هنگامه شهیدی، مهدی محمودیان و.. بپردازند و می خواهیم به دلیل وخیم بودن وضعیت جسمی زندانیان سیاسی به‌ جمهوری اسلامی ایران فشار آورده و به ایران بیایند و وضعیت زندانیان سیاسی را پیگیری نمایند.

ادامه اعتصاب غذای خشک رضا شهابی فعال کارگری شرکت واحد

خبرگزاری هرانا - رضا شهابی عضو هیات مدیره سندیکای شرکت واحد اتوبوسرانی تهران و حومه به دلیل عدم رسیدگی به پرونده اش از روز شنبه گذشته در اعتصاب غذا بسر میبرد. فرید پرتوی عضو اتحادیه بین المللی دفاع و حمایت از کارگران ایران میگوید که وضع جسمانی رضا شهابی پس از 6 روز اعتصاب غذای خشک در شرایط مناسبی نیست و برای سرپا ایستادن، نیاز به کمک دارد.
به گزارش رادیو فرانسه، رضا شهابی عضو هیات مدیره سندیکای شرکت واحد اتوبوسرانی تهران و حومه به دلیل عدم رسیگی به پرونده اش از روز شنبه گذشته در اعتصاب غذا بسر میبرد.
سندیکای کارگران شرکت واحد اتوبوسرانی تهران و حومه و همچنین برخی از اتحادیه ها وسندیکاههای جهانی دفاع از کارگران ایران ضمن ابراز نگرانی از وضعیت سلامت جسمانی رضا شهابی خواهان رسیدگی هرچه سریعتر به پرونده وی و سایر اعضای این سندیکا شده اند .آنان همچنین خواستارآزادی هر چه سریعتر اعضای سندیکا شده اند.
یاد آور میشویم، هم اکنون هفت تن از اعضای سندیکای شرکت واحد اتوبوسرانی تهران و حومه در زندان بسر میبرند. ابراهیم مددی، رضا شهابی و مرتضی کمساری در زندان اوین، علی اکبر نظری در زندان قزل حصار، غلامرضا غلامحسینی و منصور اسانلو در زندان رجایی شهر کرج بسر میبرند.


تلویزیون مانع حضور میترا حجار در "هفت" شد

خبرگزاری هرانا - در حالی كه از چند روز پیش قرار بود فیلم آناهیتا با حضور میترا حجار بازیگر فیلم و عزیز الله حمید‌نژاد در برنامه هفت مورد نقد وبررسی قرار بگیرد، یک روز قبل از سوی تلویزیون اعلام می‌شود كه میتراحجار حق حضور در برنامه هفت را ندارد.
به گزارش پارس توریسم، این اقدام تلویزیون باعث واكنش صریح عزیزالله حمیدنژاد كار گردان آناهیتا شد و این كار گردان مطرح در اظهاراتی عنوان كرد: خانم میتراحجار قرار بود در این برنامه حضور داشته باشد ولی امروز از سوی تلویزیون خبر دادند كه ایشان به هر دلیل نمی‌تواند حضور داشته باشد وی ادامه داد: من از این اقدام تلویزیون متاثر شدم. در زمان تولید فیلم آناهیتا به‌خاطر فشارهای زیادی كه به‌خاطر حضور حجار به من وارد شد لطمه‌های روحی و روانی زیادی خوردم.
كار گردان فیلم آناهیتا با طرح این پرسش كه چرا وقتی سریالی با بازی میترا حجار از تلویزیون در حال پخش است او نمی‌تواند با مخاطب خود ارتباط داشته باشد، گفت: روز یكشنبه خانم حجار قرار است در سینما قدس و در سانس‌های 6:30و 8به همراه تماشاگران و دیگر بازیگران فیلم حضور داشته باشد.
درادامه فریدون جیرانی مجری برنامه هفت در پاسخ به انتقادات حمیدنژاد گفت: من نمی‌توانم به این گلایه‌های شما جوابی بدهم.
در ادامه این برنامه نتایج نظرسنجی برنامه هفت از تماشاگران اناهیتا اعلام شد و بیش از 85 درصد تماشاگران رای عالی به فیلم آناهیتا دادند 5درصد آن را فیلمی خیلی ضعیف و 4درصد آن را خوب و یک درصد ضعیف عنوان كردند.


محکومیت اعتراف‌گيری تلويزيونی از سکينه محمدی آشتيانی

خبرگزاری هرانا - سازمان عفو بين‌الملل با صدور بيانيه‌ای اعتراف‌گيری مجدد از سکينه‌ محمدی آشتيانی در تلويزيون دولتی جمهوری اسلامی را محکوم کرد.
به گزارش رادیو فردا، شبکه‌ی دولتیِ انگليسی زبان پرس تی وی، جمعه شب خانم محمدی را در منزلش نشان داد که چگونگی قتل شوهرش را تشريح می‌کرد. عفو بين‌الملل، اعتراف‌گيری‌هايی از اين دست را نقض معيارهای بين‌المللی برای برپايی محاکمه‌ای عادلانه خوانده است.
دادستان انقلاب تبريز روز جمعه، خبر آزادی خانم محمدی را که پيشتر به سنگسار محکوم شده بود تکذيب و تصريح کرد که وی در بازداشت به سر می‌برد.

كارگران اصفهانی تا 6 ماه حقوق طلب‌دارند

خبرگزاری هرانا - در عموم واحدهای تولیدی صنعتی به دلیل آنچه که کمبود نقدینگی و مشکل فروش نامیده می‌شود کارگران ازکارفرمایان بابت حقوق و مزایای قانونی خود تا شش ماه طلب‌دارند.
دبیراجرایی خانه کارگر اصفهان ‌می‌گوید: درحال حاضر بیشتر کارگران اصفهانی بابت حقوق قانونی خود از یک تا شش ماه طلبکارهستند.
اصغربرشان گفت: در عموم واحدهای تولیدی صنعتی به دلیل آنچه که کمبود نقدینگی و مشکل فروش نامیده می‌شود کارگران ازکارفرمایان بابت حقوق و مزایای قانونی خود طلب‌دارند.
وی با بیان اینکه دربرخی موارد کارفرمایان مطالبات کارگران خود را بصورت قسطی و تدریجی پرداخت می‌کنند، گفت: نبود امنیت شغلی باعث شده است تا کارگران تا حد ممکن درمقابل تاخیرایجاد شده سکوت کنند.
به گفته برشان تاکنون در برخی موارد این کارگران که بیشتر قراردادی هستند تنها با مراجعه حضوری به استانداری و ادارات کار و تامین اجتماعی نسبت به دریافت مطالبات خود اقدام کرده‌اند.
این فعال کارگری با بیان اینکه در برخی از موارد کارفرما با وجود فروش محصولات و فعالیت خط تولید از پرداخت مطالبات کارگران خود داری می‌کند؛ گفت: در این شرایط به دلیل نبود امنیت شغلی کمتر کارگری حاضر به پیگری حقوقی برای وصول مطالبات معوقه خود است.


امام جمعه مشهد: حضور بانوان در مسابقات بین‌المللی ورزشی شکستن مرز حدود اسلامی است

خبرگزاری هرانا - امام جمعه مشهد حجاب را ناموس کربلا و عاشورا دانست و همگان باید در حفظ و رعایت آن کوشا باشند.
به گزارش خبرنگار مهر در مشهد، آیت‌الله سید احمد علم‌الهدی در خطبه‌های این هفته نماز جمعه گفت: امروز در جامعه ما اگر در برابر مفاسد اخلاقی و اجتماعی نهی از منکر نشود و جامعه ما منکر پذیر گردد حاکمیت حکومت الهی و حکومت ولایی امروز جامعه ما کنار زده شده و به حاکمیت طاغوت می‌انجامد.
وی با اشاره به آیه قرآن که می گوید " زن‌ها نباید صدا را نازک کنند بگونه‌ای که افرادی که در دلشان مرض است طمع کنند" تصریح کرد: تک خوانی زن بصورتی که مردان نامحرم صدای زن را بشنوند نامشروع است و پخش اینگونه لالایی‌ها دنباله رویی‌ها و مرزشکنی‌هایی را در برخواهد داشت که مغایر شرع است.
علم الهدی ادامه داد: شنیده می‌شود در برخی مسابقات قرآنی داور مسابقه مرد است که این موضوع نیز خلاف شرع است و باید مورد توجه قرار گیرد.
وی ادامه داد: در جامعه‌ای که بنا شد منکر پیشگیری نشود و توسعه یابد در آنصورت نظام الهی به نظام طاغوتی مبدل شده، حضرت امام علی و امام مجتبیکنار زده شده و معاویه و یزید سگ‌باز شراب خوار برآن مسلط می‌شود.
علم‌الهدی با تاکید براینکه نگذارید مرزشکنی‌ها به وجود آید اظهار داشت: حضور بانوان در مسابقات بین‌المللی ورزشی شکستن مرز حدود اسلامی است و هرکه اقدام به این فعل می‌کند باید بداند جامعه را به سمت منکر پذیری سوق می‌‌دهد.


بازداشت شش تن از دانشجویان دانشگاه هنر تهران، بعد از مراسم ١۶ آذر

خبرگزاری هرانا - با گذشت سه روز از برگزاری مراسم روز دانشجو در دانشگاههای مختلف کشور، از جمله دانشگاه هنر تهران، منابع دانشجویی از دستگیری شش تن دانشجویان آن دانشگاه و بی خبری از وضعیت آنها خبر دادند.
به گزارش جرس، بنا بر گفته یکی از اعضای شورای مرکزی انجمن اسلامی دانشجویان آن دانشگاه، اسامی دانشجویان بازداشتی به ترتیب وحید نصرتی، هومن جعفری، سوین شیوا، مجید صادقی، حجت صحرایی و سعیدی می باشند، که روز سه شنبه ١۶ آذر بعد از مراسم روز دانشجو توسط ماموران امنیتی بازداشت شدند. گفتنی است بنا بر گفته برادر وحید نصرتی، این دانشجو با خانواده خود تماس گرفته و اعلام کرده است که در زندان اوین می باشد.
با وجود تهدیدات صورت گرفته از سوی نهادها و ارگانهای امنیتی - حکومتی مستقر در دانشگاهها جهت عدم برگزاری مراسم بزرگداشت ۱۶ آذر و روز دانشجو، فعالان دانشجویی و دانشجویان دانشگاههای مختلف کشور، دست به برپایی تجمعات و مراسم اعتراضی زده و در چندین مورد مورد هجوم و ضرب وشتم توسط شبه نظامیان بسیج و بازداشت توسط لباس شخصی ها قرار گرفتند.
در همین راستا، صدها نفر از دانشجویان دانشگاه هنر تهران (چهارراه ولی عصر) نیز، دست به تجمعی اعتراضی زده و با وجود فضای امنیتی بسیار شدید حاکم بر دانشگاه، دانشجویان به نشان همبستگی با دانشجویان زندانی، سرود "یار دبستانی" خوانده و پس از شعارهایی به حمایت از دانشجویان زندانی، پس از ساعتی، بدون خشونت به تجمع خود پایان دادند.
منابع دانشجویی از بازداشت دانشجویان بعد از مراسم و در حال خروج از دانشگاه خبر داده بودند.
همچنین از وضعیت دانشجویان بازداشتیِ دانشگاه امیرکبیر تهران و رازی کرمانشاه که روزهای ١۵ و ١۶ آذر بازداشت شدند، خبری منتشر نشده است.

شمس الواعظین به تحمل ۱۶ ماه حبس محکوم شد

خبرگزاری هرانا - ماشاءالله شمس الواعظین، رئیس انجمن صنفی روزنامه نگاران ایران وسخنگوی انجمن دفاع از آزادی مطبوعات، توسط دادگاه انقلاب تهران به تحمل ۱۶ ماه زندان محکوم شد.
اتهام او توهین به رئیس جمهوری و تضعیف نظام جمهوری اسلامی اعلام شده و محکومیت او قابل تجدیدنظر خواهی است.
آقای شمس الواعظین امروز جمعه ۱۹ آذر (۱۰ دسامبر) در مورد اتهام نخست خود به بی بی سی فارسی گفت که در حکم شعبه ۲۸ دادگاه انقلاب تهران آمده است که او در مصاحبه ای با شبکه عربی زبان العربیه، محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران را "سرکوبگر" و "مجنون" خوانده است.
او گفت که این اتهام از اشتباهی ناشی شده که در ترجمه سخنان او از زبان عربی به فارسی اتفاق افتاده است: "من از عبارت جنون عظمت استفاده کردم که به عربی به معنای خودبزرگ‌بینی است. بله! من گفته ام که ایشان خودبزرگ‌بین است، ولی نگفتم دیوانه است".
آقای شمس الواعظین در مورد اتهام دوم خود که تحت عنوان "تضعیف نظام" از او یاد شده گفت که این اتهام به مصاحبه های او با شبکه های تلویزیونی بی بی سی و العربیه، سایت روز آنلاین و مجله اشپیگل مربوط است.
به گفته او، در حکم دادگاه آمده است که آقای شمس الواعظین در این مصاحبه ها علیه حکومت جمهوری اسلامی "سیاه نمایی" کرده، این حکومت را "سرکوبگر" دانسته و روزنامه نگاران ایرانی را "طعمه ای گرفتار شده در چنگال رژیم" خوانده است.
دادگاه آقای شمس الواعظین را متهم کرده است که با گفتن این سخنان و همچنین دفاع از یک متهم زندانی که کارمند سفارت فرانسه در ایران بوده است، به "تضعیف نظام" پرداخته و به همین دلیل برای او یک سال حبس در نظر گرفته است.
آقای شمس الواعظین، سردبیری روزنامه های توقیف شده جامعه، توس، نشاط و عصر آزادگان بوده است.
او پس از اعتراضات عاشورای سال گذشته تهران بازداشت اما حدود دو ماه بعد آزاد شده بود.